II SA/Gl 297/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Andrzej Matan, , Protokolant asystent sędziego Aleksandra Czajer, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi "A" w S. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości oddala skargę. Decyzją z [...] . nr [...] Starosta B. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, działając na podstawie art. 126 ust. 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami potwierdził zaistnienie przesłanek zajęcia przez "A" z siedzibą w K.nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, oznaczonej działkami nr 1 i nr 2 , w części stanowiącej obszar niezbędny do usunięcia drzew uniemożliwiających pracę linii energetycznej 110 kV relacji [...] , w przęśle [...] na działce nr 1 , w przęśle [...] na działce nr 2 oraz w części umożliwiającej dojazd do tego obszaru, w celu zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Decyzja ta została ogłoszona w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa oraz wywieszona w budynkach Starostwa. Następnie organ powiadomił o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie wydania - na podstawie art. 126 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami - decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, oznaczonej działkami nr 1 i nr 2 , w zakresie wskazanym w ww. decyzji z [...] r. Pismem z [...] r., udział w planowanym postępowaniu w charakterze strony zgłosiła Spółka dla "B" w S. . W kolejnych pismach z [...] r., stanowiących jednocześnie skargę na Starostę B., Spółka podtrzymała swoje żądanie, wskazując na bezpodstawne kwestionowanie przez ten organ jej praw do przedmiotowych działek. Pismem z [...] r. nr [...] Wojewoda Śląski przekazał skargę Spółki Staroście B. celem jej rozpatrzenia, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu powołano treść przepisów art. 234 i 235 Kpa, regulujących relacje między postępowaniem skargowym a postępowaniem administracyjnym, które zostało wszczęte i toczy się przed organem właściwym w sprawie, wskazując przy tym na subsydiamość postępowania skargowego. Pismem z [...]r. Starosta B. , odnosząc się do żądania uznania Spółki za stronę toczącego się postępowania wskazał, iż mimo wezwania z [...] r. nie wskazała numeru księgi wieczystej, zbioru dokumentów ani innego dokumentu, na podstawie którego przysługiwałby jej tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości. Ponadto pismami z [...] r. organ prowadzący postępowanie wyjaśnił, iż w zmienionym stanie prawnym (uchylenie art. 11 ustawy z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych) wpisy figurujące w ewidencji gruntów i budynków nie są wystarczające do potwierdzenia jej tytułu prawnego do nieruchomości. Postanowieniem z [...] r. Starosta B. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z [...] r. nr [...] potwierdzającą zaistnienie przesłanek zajęcia przez "A" z siedzibą w K. nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, oznaczonej działkami nr 1 i nr 2 , w części stanowiącej obszar niezbędny do usunięcia drzew uniemożliwiających pracę linii energetycznej 110 kV relacji [...] , w celu zapobieżenia postaniu znacznej szkody. Starosta zakwalifikował bowiem skargę Spółki z [...] r., uzupełnioną pismem z [...]r., jako żądanie wznowienia tego postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zażalenie na to postanowienie złożyła Spółka, wskazując na dokonanie przez organ szeregu wadliwych ustaleń faktycznych oraz wadliwej interpretacji przepisów prawa, a ponadto na naruszenie przepisów o właściwości organów administracji publicznej. W ocenie Spółki w sprawie winien bowiem znaleźć zastosowanie art. 150 § 2 Kpa, zgodnie z którym w sytuacji, gdy przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1 tego przepisu (tj. organu, który wydał w sprawie decyzje w ostatniej instancji) o wznowieniu postępowania orzeka organ wyższego stopnia. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy i sprawę przekazał mu do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w sposób nieuprawniony rozszerzył treść żądania Spółki. We wszystkich pismach domagała się ona dopuszczenia jej do udziału w charakterze strony w toczącym się postępowaniu w sprawie wydania - na podstawie art. 126 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami - decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, oznaczonej działkami m 1 i nr 2 , wskazując iż "prowadzenie postępowania z pominięciem strony stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa". Starosta B. uznał zaś, że domaga się ona wznowienia postępowania powołując na ten ostatni przepis. Tym samym, organ odmówił wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., mimo braku wniosku strony w przedmiocie wszczęcia tego postępowania. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości organu, dotyczących treści ww. pism organ winien był wystąpić do Spółki o sprecyzowanie jej żądania, czego jednak nie uczyniono. W konsekwencji zaś orzekano w przedmiocie wznowienia postępowania bez wniosku koniecznego do zainicjowania takiego postępowania. Skargę (błędnie określoną na skutek błędnego pouczenia, jako sprzeciw) na to postanowienie złożyła Spółka domagając się uchylenia zaskarżonego aktu i zobowiązania organu I instancji do wydania postanowienia na podstawie art. 150 § 2 k.p.a. Wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie: 1) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, 2) pominięcie art.138 § 1 pkt 2 k.p.a., 3) naruszenie art. 150 § 2 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie bezpodstawnego zakwestionowania przez Starostę B. ego zapisów w ewidencji gruntów wskazujących Skarżącego jako właściciela działek nr geod. 1 oraz 2 ; zignorowanie przez Starostę B. Postanowienia Sądu Najwyższego z dnia [...]r. sygn. akt [...], wydanego z udziałem skarżącego, zawierającego stwierdzenie: "Wypis z ewidencji gruntów stwierdzający, że spółka sprawująca zarząd nad wspólnotą gruntową jest właścicielem działld wchodzącej w skład tej wspólnoty (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - Dz. U. z 1963 r. Nr 28, poz. 169 ze zm.) jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania zgodności jego treści ze stanem rzeczywistym, stanowiącym - wobec braku księgi wieczystej - dowód prawa spółki do rozporządzania tą nieruchomością.", 4) na skutek wadliwej oceny stanu faktycznego, w tym niedostrzeżenie naruszenia art. 49 k.p.a. Odpowiadają na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Przedmiotem orzeczenia kasatoryjnego Wojewody Śląskiego było postanowienie Starosty B. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z [...] r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z [...] r. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, iż Starosta B. orzekł w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania mimo braku wniosku skarżącej o takie wznowienie. Jako, że postępowanie administracyjne wznawia się (ze względu na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). tylko na wniosek strony, rozstrzygnięcie Wojewody Śląskiego w tym zakresie jest zasadne. Ustalenia organu odwoławczego nie budzą wątpliwości. Spółka składała skargi na Starostę B., gdyż ten kwestionował jej prawa do działek, których dotyczyło postępowanie zakończone decyzją. W kontekście powyższego zarzuty skargi nie są uzasadnione. Przedmiotem rozstrzygnięcia uchylonego postanowienia była kwestia wznowienia postępowania. A korespondencja skarżącej z organami administracji problemu tego nie dotyczyła. Zatem przedwczesne jest ocenianie, czy Starosta oraz Wojewoda prawidłowo zastosowali dyspozycje art. 235 § 1 oraz 150 § 2 k.p.a. skoro nie ustalono, czego dotyczy samo postępowanie i zostało wydane rozstrzygnięcie, bez wymaganego wniosku strony. Trafnie stwierdził Wojewoda Śląski, że organ I instancji winien zwrócić się do Spółki w celu ustalenia jej intencji. Dopiero wówczas będzie możliwe wybranie właściwego trybu postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.