II SA/Gl 299/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. orzekł o wymeldowaniu J. O. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o dopuszczalności wniesienia odwołania oraz o terminie i sposobie jego wniesienia. Doręczenie decyzji organu I instancji skierowanej do J. O. nastąpiło za pośrednictwem Wydziału Konsularnego Ambasady RP w H. i dokonane zostało 8 grudnia 2016 r. W związku z powyższym odwołanie powinno być wniesione najpóźniej do 22 grudnia 2016 r. J. O. odwołanie od decyzji organu I instancji sporządziła 21 grudnia 2016 r. (data na piśmie). Następnie, 22 grudnia 2016 r., przedmiotowe odwołanie zostało nadane za pośrednictwem [...] placówki pocztowej [...], co potwierdza informacja zawarta na kopercie. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż art. 57 § 5 pkt 2 i 3 k.p.a. jednoznacznie wskazuje, że dla zachowania ustawowego terminu do wniesienia odwołania niezbędne jest nadanie odwołania wyłącznie w polskiej placówce pocztowej (art. 57 § 5 pkt 2) lub polskim urzędzie konsularnym (art. 57 § 5 pkt 3). Natomiast nadanie odwołania w placówce pocztowej za granicą nie ma wpływu na zachowanie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ o zachowaniu terminu do dokonania czynności nie decyduje data nadania pisma w zagranicznym urzędzie pocztowym, lecz data przekazania pisma polskiej placówce pocztowej lub też polskiemu urzędowi konsularnemu. Celem ustalenia, czy odwołanie nadane w zagranicznej placówce pocztowej zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu organ winien zatem określić datę wpłynięcia przesyłki do polskiej placówce pocztowej operatora publicznego ([...].). W okolicznościach niniejszej sprawy meldunkowej, na kopercie, w której nadano odwołanie od decyzji organu I instancji brak jest co prawda odcisku datownika polskiego urzędu pocztowego, jednak z ustaleń dokonanych przez organ, na portalu śledzenia przesyłek poczty [...] [...], wynika, że przesyłka o nr [...] "przybyła do kraju przeznaczenia" - Polski - 28 grudnia 2016 r. Zatem najwcześniej w tym dniu mogła ona zostać złożona w polskiej placówce pocztowej. Wpływ odwołania do polskiej placówki pocztowej w tej dacie (28 grudnia 2016 r.), bądź późniejszej, nastąpił zatem po ustawowym terminie do wniesienia odwołania. W związku z powyższym stwierdzić należy, że odwołanie zostało złożone po terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. Organ podkreślił nadto, że J. O. nie zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 27 lutego 2017 r. J. O., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła skargę na ww. postanowienie Wojewody, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 57 § 5 ust. 2 i 3 k.p.a. (pisownia oryginalna) przez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy art. 57 § 5 ust. 2 k.p.a. jest niezgodny z przepisami wspólnotowymi, w tym z art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej jako "TFUE") oraz Rozporządzeniem nr 1393/2007 Parlamentu i Rady z 13 listopada 2007 r. w zakresie, w jakim nakłada obowiązek oddania pisma w polskiej placówce pocztowej, a nie nadanie go w dowolnej placówce pocztowej w UE; naruszenie zakazu dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, wyrażonego w art. 18 TFUE w zw. z art. 2 pkt 13 dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług (Dz.U. L 15 z 21 stycznia 1998, str. 14—25), poprzez brak zastosowania tych przepisów wbrew zasadzie pierwszeństwa prawa unijnego oraz zasadzie bezpośredniości i brak przyjęcia, że nadanie przesyłki pocztowej w zagranicznym urzędzie pocztowym powoduje, zgodnie z prawem unijnym, zachowanie wyznaczonego terminu; naruszenie art. 7 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy (bliżej niesprecyzowanej – przyp. Sądu) w zw. z art. 7, art. 8 i 57 § 5 pkt 2 k.p.a., poprzez nieuznanie słusznego interesu skarżącej, nierozstrzygnięcie pojawiających się w sprawie wątpliwości na korzyść strony i nieprzyjęcie w świetle zgromadzonego materiału, że odwołanie zostało złożone w terminie; nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, które w sposób niebudzący wątpliwości potwierdziłoby wpływ pisma do polskiej placówki pocztowej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego, czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.), czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeśli wnoszący odwołanie nie wystąpił z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na marginesie można wskazać, iż w myśl art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że bezspornym jest, iż decyzja Prezydenta Miasta B. została skarżącej doręczona za pośrednictwem Wydziału Konsularnego Ambasady RP w H. w dniu 8 grudnia 2016 r. W związku z powyższym, aby odwołanie mogło być uznane za skuteczne, powinno być wniesione najpóźniej do 22 grudnia 2016 r. Bezspornym jest także, iż odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, wyrażające niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, skarżąca nadała za pośrednictwem holenderskiej placówki pocztowej [...] w dniu 22 grudnia 2016 r., zaś jak wynika z ustaleń Wojewody, dokonanych za pomocą usługi śledzenia przesyłek pocztowych, pismo dotarło do kraju dopiero w dniu 28 grudnia 2016 r. Stwierdzić zatem należy, że tym samym skarżąca, prawidłowo pouczona w decyzji o środku zaskarżenia, uchybiła określonemu w art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania, co czyniło odwołanie bezskutecznym. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Wojewodę było niedopuszczalne, a z uwagi na brak stosownego wniosku niedopuszczalnym było także ewentualne rozważanie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W efekcie organ II instancji zobligowany był, na podstawie art. 134 k.p.a., do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Powyższej oceny nie mogą zmienić przywoływane obecnie przez pełnomocnika skarżącej argumenty dotyczące niezbadania przez organ, w jakiej dacie odwołanie wpłynęło do polskiej placówki pocztowej i oparcie się w tej mierze na dowodach pochodzących ze śledzenia przesyłki. W pełni podzielić należy bowiem twierdzenie organu, że skoro odwołanie zostało nadane w H. dopiero w dniu 22 grudnia 2016 r., a więc w dniu, w którym upływał termin do wniesienia odwołania, to oczywistym jest, że tegoż dnia przesyłka nie wpłynęła do polskiej placówki pocztowej wyznaczonego operatora. Notabene pełnomocnik nie wskazuje w tej mierze odmiennych dat i jego zarzuty należy uznać za gołosłowne. Nie mogą także zostać uznane za przekonujące zarzuty pełnomocnika skarżącej dotyczące dyskryminacji. Stosownie do art. 57 § 5 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe; 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym; 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej; 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku; 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Reguły te dotyczą wszystkich obywateli Unii, nie można tym samym dowodzić dyskryminacji skarżącej. Podkreślenia wymaga nadto, iż nadanie przesyłki drogą pocztową wymaga dla skuteczności odwołania nie tylko nadania jej w polskiej placówce lecz nadto musi to być placówka tzw. operatora wyznaczonego. W konsekwencji żądanie pełnomocnika, by uznać za terminowo nadaną przesyłkę złożoną w placówce [...] w rzeczywistości polega na domaganiu się nie tylko, by placówkę tę uznać za analogiczną jak placówka polska, ale by nadto uznać, że jest to placówka polskiego operatora wyznaczonego. Żądanie to nie ma oparcia w przepisach prawa. Uszło nadto uwadze pełnomocnika, że przywołana przez niego Dyrektywa 97/67/WE w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług przewiduje, zarówno w motywie 20 preambuły, jak i w art. 8, możliwość odmiennej regulacji w procedurach sądowych i administracyjnych i wyznaczanie w tym zakresie szczególnego operatora. Wskazać również należy, że rozporządzenie nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczące doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. L 324 z 10.12.2007, s. 79—120), nie dotyczy niniejszej sprawy, skoro odnosi się do spraw cywilnych i handlowych, a nie administracyjnych. Jednocześnie Sąd podkreśla, że kontroli podlegało w niniejszej sprawie jedynie postanowienie organu II instancji stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym, ani merytorycznym, zgodności z prawem kwestionowanej decyzji w przedmiocie wymeldowania. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 57 §5 pkt 2 i 3 k.p.a., art. 18 TFUE, dyrektywy 97/67/WE, ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.