II SA/Gl 30/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-08-28
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, gdy strona nie przedstawiła dokumentów obrazujących poziom i strukturę jej wydatków oraz wysokość dochodów uzyskiwanych przez członków jej rodziny, pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego. Pomimo wezwania, nie przedstawiła dokumentów dotyczących jej wydatków ani dochodów członków rodziny, co uniemożliwiło ocenę jej sytuacji materialnej. Brak tych informacji uniemożliwia bezkrytyczne uznanie, że okoliczności powołane przez skarżącą uzasadniają przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe z czwórką dzieci, posiada budynek mieszkalny i nieruchomość rolną, a jej dochód wynosi 2.001 zł brutto miesięcznie. Sąd wezwał ją do przedstawienia dokumentów dotyczących wydatków i dochodów rodziny, jednak wezwanie nie zostało odebrane. Wobec braku tych dokumentów, sąd oddalił wniosek.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. O. – W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W treści wniosku podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z czwórką dzieci (jedno pracujące, reszta uczących się), a w skład jej majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 70 m2, nieruchomość rolna o pow. 2,045 ha. Strona zadeklarowała, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Z treści formularza wynika, że skarżąca dysponuje dochodem ze stosunku pracy w wysokości 2.001 zł brutto miesięcznie, zaś jej pełnoletni syn – W. O. otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 468 zł (za czerwiec br.).
Pismem z dnia 16 lipca 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności związanych z jej sytuacją majątkową, w szczególności zaś do nadesłania dokumentów obrazujących poziom i strukturę jej wydatków a także wysokość dochodów uzyskiwanych przez członków jej rodziny. Wezwanie to, pomimo dwukrotnego awizowania nie zostało przez stronę odebrane.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ocena sytuacji materialnej skarżącej dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Tylko bowiem osoby, których stan majątkowy (a więc brak jakichkolwiek dochodów lub też dochody uzyskiwane w wysokości wykluczającej wygospodarowanie jakichkolwiek dodatkowych środków) mogą liczyć na ewentualne przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Tego rodzaju konstatacja jest możliwa do poczynienia wówczas, gdy wiadomo jakim dochodem netto dysponuje konkretna osoba oraz jaki udział w tym dochodzie mają stałe, bieżące wydatki przeznaczane na utrzymanie się. W tym właśnie celu skarżąca została wezwana do przedłożenia dokumentów pozwalających ustalić wysokość wspomnianych wydatków. Skoro więc nic nie wiadomo na temat ich rozmiaru, a także brak jest wiedzy na temat aktualnej sytuacji zawodowej jej syna, to trudno bezkrytycznie uznać że okoliczności powołane przez skarżącą uzasadniają przyznanie jej prawa pomocy.
Wobec tego , działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło