II SA/Gl 301/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-05-19
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wydał pozwolenie wodnoprawne na korzystanie z wód potoku X dla potrzeb stawów rybnych, uwzględniając interes właściciela nieruchomości, przez którą przebiega rów odprowadzający wodę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wydały pozwolenie wodnoprawne, ponieważ uwzględniono interes skarżącego poprzez nałożenie na wnioskodawcę obowiązków związanych z utrzymaniem rowu odprowadzającego wodę oraz zabezpieczeniem przed podtapianiem jego nieruchomości. Brak porozumienia cywilnoprawnego między stronami nie stanowił przeszkody do wydania pozwolenia, a ewentualne roszczenia odszkodowawcze powinny być dochodzone w odrębnym postępowaniu cywilnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty B. udzielającą "A" w B. pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wody potoku X dla potrzeb stawów rybnych. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia jego prawa własności przez podtapianie nieruchomości oraz wadliwe gospodarowanie wodą. Organy administracji wielokrotnie uchylały i przekazywały sprawę do ponownego rozpatrzenia, ostatecznie wydając decyzję, która została zaskarżona do sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr. del.), Protokolant staż. Beata Kapłon, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2006 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda [...] udzielił "A" w B. pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wody potoku X dla potrzeb stawów rybnych w miejscowości B.. W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez P. P. powyższa decyzja została decyzją Ministra Środowiska z dnia 12 lipca 2000 r. uchylona, a przedmiotowa sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Starosta B. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ponownie udzielił "A" w B. pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wody potoku X dla potrzeb stawów rybnych w miejscowości B.. Od powyższej decyzji odwołał się P. P. twierdząc, że nie zgadza się z wydaną decyzją i jej uzasadnieniem. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] r. numer [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dniu [...] roku Starosta B. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie wydał decyzję Nr [...] którą udzielił "A" w B. pozwolenia wodnoprawnego na:
• pobór wody z potoku X dla potrzeb 6 stawów ujęciem brzegowym zlokalizowanym 7 m powyżej zapory przeciwrumoszowej w km [...] + [...] i doprowadzalnikiem [...] mm,
• odprowadzanie wody do potoku X w km [...] + [...] za pomocą rowu, który na początku swojego biegu jest rowem otwartym, a na części terenu działki P. P. jest zarurowany rurami [...] mm.
Od powyższej decyzji w dniu [...] roku odwołanie wnieśli P. i L. P.. W treści pisma potwierdzili swoje stanowisko, iż nie wyrażają zgody na odprowadzanie wody ze stawów [...] przedmiotowym rowem i zażądali przywrócenia stanu wody na gruncie jaki istniał w latach 80 - tych.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewoda [...] wydał decyzję z dnia [...] r. numer [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję Starosty B. z dnia [...] r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż zadaniem Starosty B. było wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód z potoku X i odprowadzanie ich do rowu. Starosta B. po przeprowadzeniu ponownie postępowania wyjaśniającego w sprawie wydał decyzję z dnia [...] r. numer [...], którą udzielił "A" w B. pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wody potoku X dla potrzeb stawów rybnych w miejscowości B..
Od powyższej decyzji w dniu [...] r. P. P. wniósł odwołanie, w którym wskazał, iż przedmiotowa decyzja wydana została z naruszeniem prawa i domagał się jej uchylenia.
Po rozpoznaniu ww. odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił decyzję Starosty B. i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania wskazując, że organ I instancji nie wykazał, czy rów odprowadzający wody z kompleksu stawów w J. - [...] jest w stanie przejąć określoną ilość wody. Nie przedstawił prawidłowo przeprowadzonego dowodu w tej materii. Starosta B. praktycznie nie przeprowadził postępowania dowodowego w sprawie, a zgromadzone dowody zostały przeprowadzone wadliwie i nie mogły zostać powołane w ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta B. po ponownym przeprowadzeniu postępowania na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 31 ust. 4 pkt 3, art. 37 ust. 4 pkt 1 i 2, art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3, art. 123 ust. 2 i art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) udzielił "A" w B. pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wody potoku X dla potrzeb stawów rybnych w miejscowości B. oraz pozwolenie na przebudowę rowu nr [...] zgodnie z rzędnymi i wymiarami wskazanymi w operacie wodnoprawnym z 2003 r. oraz w aneksie do tego operatu sporządzonym w [...] 2004 r.
Od ww. decyzji P. P. w dniu [...] 2004 r. wniósł odwołanie, w którym wskazał, iż organ I instancji, mimo ciążącego na nim obowiązku oceny całości zebranych dowodów, dokonał wybiórczej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Strona skarżąca podniosła także zarzuty dotyczące sposobu gospodarowania wodą na stawach tj. wskazała, iż:
• nie ustalono precyzyjnie zasad monitorowania wód na stawach,
• nie określono precyzyjnie zakresu czynności związanych z utrzymywaniem we właściwym stanie technicznym urządzeń wodnych wraz z rowami,
• nie zapewniono przepływu nienaruszalnego na potoku X poniżej ujęcia wody,
• nie ustalono sposobu zagospodarowania wody deszczowej zgromadzonej na stawach podczas powodzi oraz roztopów,
• nie określono partycypacji w kosztach utrzymania rowu odprowadzającego wody ze stawów.
Ponadto P. P. podniósł, że w zaskarżonej decyzji nie określono sposobu prowadzenia badań substancji zawartych w wodach odprowadzanych ze stawów oraz sposobu postępowania na wypadek powstania szkód. Zakwestionował także termin obowiązywania przedmiotowej decyzji, pomiary i wyliczenia, na których oparto się przy jej wydawaniu oraz wszelkie ustalenia dokonane w trakcie postępowania prowadzonego przed Starostą B.. P. P. zaproponował w odwołaniu zarurowanie części otwartej rowu znajdującego się na jego posesji lub całkowity zakaz spustu wody ze stawu. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustalenie odszkodowania na podstawie przepisów K.p.a.
Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] roku wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 4 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W treści uzasadnienia organ II instancji stwierdził, iż po zbadaniu akt przedłożonych w sprawie ustalono, że "A" w B. posiadał pozwolenie wodnoprawne wydane przez Dyrektora Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Geologii Urzędu Wojewódzkiego w B. z dnia [...] r. Nr [...] na pobór i eksploatację stawów rybnych w B.. Zgodnie z ówczesnymi ustaleniami eksploatacja przedmiotowych stawów nie wywierała ujemnego wpływu na grunty przyległe. Dopiero w latach 90 - tych ubiegłego wieku tj. w piśmie z dnia [...] 1997 r. numer [...] Wojewoda [...] zalecił "A" B. podjęcie działań zabezpieczających grunty sąsiednie przed ujemnym wpływem stawów na grunty przyległe pod rygorem cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie pismem z dnia [...] 1998 r. Nr [...] Wojewoda [...] zwrócił uwagę, iż zarurowanie końcowego odcinka rowu na działkach P. i L. P. nastąpiło bez wymaganego prawem pozwolenia wodnoprawnego, a fakt, iż geodeta wytyczający działkę ustnie polecił wykonanie zarurowania rowu nie zwalniał z obowiązku uzyskania pozwolenia.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ II instancji ustalił, że "A" w B. jest właścicielem kompleksu stawowego w J.- B., składającego się z 6 stawów ziemnych. Dwa pierwsze z 6 stawów przeznaczone są do hodowli [...], a cztery pozostałe do hodowli ryb [...]. Całość wody ze stawu nr l odprowadzana jest bezpośrednio do rowu nr I, natomiast woda ze stawu nr 2 kierowana jest na stawy [...] nr 3 i 6. Wodą ze stawów nr 3 kolejno zasilane są niżej położone stawy nr 4 i 5. Staw nr 6 połączony jest bezpośrednio ze stawem nr 5, który jest ostatnim na ciągu stawów [...], z którego wody odprowadzane są bezpośrednio do rowu nr II. Na wylotach ze stawów zamontowane zostały dławiki uniemożliwiające odprowadzanie wody ze stawów w łącznej ilości większej niż 10 dm 3/s. Natomiast z akt zgromadzonych w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie wynika, że woda ze stawów "A" B. odprowadzana jest do dwóch rowów nr I i II o dł. odpowiednio [...] m oraz [...] m. Rów nr II na odcinku od wylotu ze stawów do granicy działek należących do P. P. jest rowem otwartym z licznymi przepustami i biegnie po gruntach stanowiących własność prywatną. Na terenie działek P. P. rów nr II został zarurowany na odcinku [...] mb rurami stalowymi o średnicy 0,5 m. Rurociąg zaopatrzony został na wlocie w kratę stalową. Jak wynika z akt sprawy zarurowanie odcinka rowu na działkach P. P. nastąpiło ok. [...] r. Rów nr I jest lewobrzeżnym dopływem rowu nr II. Oba rowy są odprowadzalnikami wód z kompleksu stawów "A" w B..
W zaskarżonej decyzji Starosta B. sprecyzował obowiązki dotyczące gospodarowania wodą na stawach zlokalizowanych w B.. Istotnym dokumentem określającym powyższe obowiązki jest operat wodnoprawny "Na pobór wód z potoku X dla potrzeb hodowli [...] i [...] oraz odprowadzanie wody ze stawów [...] w okresie hodowlanym, a także na jesienny spust wody ze stawów "A" w J. – B." oraz aneks do operatu wodnoprawnego z [...] 2004 r. Aneks ten określa charakterystykę obu rowów nr I i II. Zgodnie z pomiarami przedstawionymi w tym aneksie Starosta B. nałożył na "A" w B. obowiązek przebudowy rowu nr II. Przedmiotowy operat wodnoprawny, uzupełniony aneksami stanowi bazę na jakiej oparł się organ administracyjny przy wydawaniu decyzji - pozwolenie wodnoprawne. Z wspomnianego aneksu do operatu wodnoprawnego wynika, iż dla prawidłowego odprowadzenia wód ze stawów, rów nr II (który jest głównym odprowadzalnikiem wód), wymaga przebudowy. W związku z tym, Starosta B. wydał pozwolenie wodnoprawne na jego przebudowę (pkt [...],[...] i [...] decyzji). Końcowy zarurowany odcinek rowu, który posiada jednolity spadek zgodnie z operatem wodnoprawnym przejmie w całości wody spływające ze zlewni, w tym także ze stawów "A" B.. Część otwarta tego rowu, znajdująca się na posesji P. P. zgodnie z obliczeniami dokonanymi przez M. W. i J. S. - autorów operatu wodnoprawnego, jest w stanie przeprowadzić obliczoną w operacie ilość wody.
Organ wskazał, iż Starosta B. w wydanym "A" B. pozwoleniu wodnoprawnym określił zasady poboru i odprowadzania wód wykorzystywanych dla potrzeb stawów rybnych. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalił, że dla prawidłowej gospodarki wodami odprowadzanymi ze stawów, rów nr II (odprowadzalnik) winien zostać przebudowany tak, aby był w stanie pomieścić przedmiotowe wody. Starosta B. na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] 2004 r. (na której przeprowadzony został także dowód z oględzin w terenie) przyjął oświadczenie "A" B., iż "A" zgadza się na zarurowanie rowu otwartego znajdującego się posesji P. P. zgodnie z jego żądaniem. Wypełnienie tego zobowiązania miałoby nastąpić w drodze porozumienia zainteresowanych stron.
Jednocześnie Wojewoda [...] zauważył, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń (art. 123 ust. 2 ustawy - Prawo wodne). Według organu zapis ten ma istotne znaczenie w sytuacji, gdy urządzenia niezbędne dla danego przedsięwzięcia przechodzą przez cudzy grunt, a nie zostało osiągnięte porozumienie z właścicielem tego gruntu, co do sposobu i rozmiaru korzystania z jego gruntu przy realizacji projektowanej inwestycji. Kwestia uregulowania wzajemnych obowiązków związanych z korzystaniem z cudzej nieruchomości lub urządzenia wodnego w celu wykonywania uprawnień płynących z pozwolenia wodnoprawnego pozostaje w gestii zainteresowanych podmiotów. Uprawniony i właściciel urządzenia lub nieruchomości mogą zawrzeć umowę cywilnoprawną zmierzającą do uregulowania wzajemnych praw i obowiązków związanych z korzystaniem z cudzych urządzeń wodnych lub nieruchomości. Formalności związanych z zawarciem umowy cywilnoprawnej zainteresowanie osoby mogą dopełnić także po wydaniu pozwolenia wodnoprawnego.
Zatem, zdaniem organu, co do zasady urządzenie wodne jakim jest rów nr II, biegnący przez działki prywatne powinien być utrzymywany przez właścicieli tych działek, jednakże każdy podmiot korzystający z tego urządzenia i odnoszący z tego korzyści powinien partycypować w kosztach jego utrzymania poprzez wykonanie stosownych robót (konserwacja oraz remont w celu zachowania jego funkcji). W związku z tym Starosta B. zobowiązał "A" B. do utrzymywania we właściwym stanie technicznym rowów, a także konserwacji rowu nr II, którym jest odprowadzana woda ze stawów.
Ze względu na potrzebę ochrony środowiska "A" B. został zobowiązany do prowadzenia pomiarów ilości i jakości odprowadzanych wód pod warunkiem odpowiedzialności za szkody związane z prowadzeniem robót oraz eksploatacją stawów. Wydając przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne Starosta B. określił termin jego obowiązywania na 10 lat, co jest zdaniem organu zgodne z zapisem art. 127 ust. 2 ustawy - Prawo wodne. "A" B. otrzymał pozwolenie wodnoprawne na warunkach, których spełnienie przy tzw. normalnej eksploatacji stawów ma zabezpieczyć grunty pozostające w zasięgu ich oddziaływania przed wystąpieniem szkód. Starosta B. wyjaśnił także wątpliwości związane ze stanem faktycznym sprawy tj. na podstawie dowodu z oględzin w terenie przeprowadzonego w dniu [...] 2004 r. wykazał, iż wody ze stawów odprowadzane są dwoma wylotami do dwóch rowów (nr I i II), natomiast rów biegnący po wschodniej stronie przedmiotowych stawów zarurowany częściowo na dł. ok. [...] mb wpadający do rowu nr II, nie ma związku ze stawami i prowadzi jedynie wody ze zlewni, których ilość uwzględniona została w operacie wodnoprawnym przy obliczaniu wszystkich wód odprowadzanych rowem nr II.
Zdaniem organu II instancji Starosta B. dopełnił obowiązku ustalenia wszystkich podmiotów będących stroną przedmiotowego postępowania. W związku z tym, że rów nr II biegnie przez działki należące do osób prywatnych, organ I instancji zapewnił im udział w postępowaniu zawiadamiając ich o jego prowadzaniu i powiadamiając o wszelkich czynnościach prowadzonych w sprawie. W świetle poczynionych ustaleń Starosta B. nie znalazł podstaw do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego dla "A" B.. Organ zaznaczył, że art. 126 w związku z art. 125 ustawy - Prawo wodne określa przypadki, w których odmawia się wydania pozwolenia, zaś w rozpatrywanej sprawie żadna z przesłanek wymieniona ww. przepisach ustawy - Prawo wodne nie znalazła zastosowania.
Ponadto Wojewoda [...] wyjaśnił, że poruszana przez stronę kwestia odszkodowania nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania. Postępowanie odwoławcze ma na celu weryfikację wydanej decyzji w świetle poczynionych przez organ I instancji ustaleń prawnych i faktycznych. Organ odwoławczy dokonuje zatem oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i ustosunkowuje się do treści zawartego w niej rozstrzygnięcia pod kątem przepisów zastosowanych przez organ I instancji w sprawie oraz zarzutów podniesionych w odwołaniu przez stronę. W związku z tym, zarzuty strony dotyczące odszkodowania powinny zostać zdaniem organu podniesione w odrębnym postępowaniu rozstrzygającym zasadność odszkodowania.
Reasumując Wojewoda [...] po analizie materiałów i dowodów zgromadzonych w sprawie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty podnoszone w odwołaniu w świetle dokonanych ustaleń nie znajdują uzasadnienia. Starosta B. działał w oparciu o przepisy dające mu podstawę do wydania przedmiotowej decyzji z określeniem warunków należytej eksploatacji stawów w celu zabezpieczenia przed ewentualną szkodą.
Na powyższą decyzję w dniu [...] roku P. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W treści pisma skarżący stwierdził, iż przedmiotem skargi jest utrzymanie w mocy decyzji Starosty B. w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego tylko w zakresie spustu wody z przedmiotowych stawów [...] do rowu, który stanowi własność prywatną. Końcowy odcinek rowu odprowadzający wodę ze stawów stanowi jego własność i jest częścią jego działek: rolniczej i budowlanej. Stwierdził ponadto, iż okresowo działka jest zalewana powodując podtapianie jego budynku mieszkalnego. Skarżący wskazał, że do dnia [...] 2005 r. "A" B. prowadził działalność gospodarczą, czego dowodem jest stały, wysoki poziom wód w rowie oraz nie wykonywał konserwacji, zabezpieczania brzegów i drożności przepływu wody.
W treści skargi skarżący wskazał także, iż "A" B. oraz organ I instancji w wydanych decyzjach naruszyli art. 29.ust. 1 ustawy Prawo wodne w zakresie zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jednocześnie organ I i II instancji zwolnił "A" B. z obowiązków właściciela wody określonych w art. 21 i 26 ustawy Prawo wodne twierdząc, iż nie może wykonywać tych czynności nie posiadając pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie w okresach, kiedy decyzje nie były prawomocne lub zostały uchylone i skierowane do organu I instancji, nie zostały wydane decyzje w zakresie wstrzymania spustu wody, przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających powstawaniu szkód, co zdaniem skarżącego wynika również z art. 29 w/w ustawy. Skarżący wskazał, iż wskazane wały zabezpieczające musiał wykonać osobiście, co zostało jego zdaniem nieprawnie uwzględnione w aneksie do pozwolenia wodnoprawnego. Wskazał również, iż wyliczenia głębokości rowu również nieprawnie i bezskutecznie wykonał inspektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G., uwzględniając wysokość wałów, a nie poziom terenu. W opinii skarżącego "A" w B. wykonuje ciągłe zmiany w zakresie budowli wodnych: przebudowa stawów, zmiana biegu rowu opaskowego wokół stawów (strona wschodnia) i jego charakteru. Rów ten podczas wizji lokalnej w terenie w dniu [...] 1997 r. był rowem otwartym, znajdującym się w większej części na terenie stawów, a jego funkcja polegała na odprowadzaniu wody ze stawów i jaru znajdującego się nad stawami po strome południowej. Skarżący stwierdził, iż nigdy nie zostały mu przedstawione plany przebudowy i rozbudowy stawów zgodnie z Prawem budowlanym a obecnie oczekuje na odpowiedź w tej sprawie od Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (pismo z dnia [...].2005 r.). Wskazał także, iż do dnia wniesienia skargi "A" w B. nie przystąpił do umowy cywilnoprawnej, którą powinien podpisać, co wynika zdaniem skarżącego z ostatecznej decyzji Wojewody [...]. Skarżący powtórnie podniósł żądanie należnego odszkodowania od organów wydających decyzje administracyjne wskazując, iż jego matka M. B. była od lat 60-tych właścicielką tej posesji i nigdy nie została powiadomiona o wydawanych decyzjach administracyjnych w tej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] nie podzielił stanowiska strony skarżącej i podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 powołanego aktu ).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującymi w dniu ich wydania przepisami prawa.
W toku postępowania przed organami obu instancji wszechstronnie wyjaśniona została podnoszona przez skarżącego okoliczność zalewania, bądź też podtapiania gruntu stanowiącego jego własność przez wody odprowadzane ze stawów rowem numer II. W tym celu przeprowadzono oględziny terenu oraz sporządzony został aneks do operatu wodnoprawnego, z którego jednoznacznie wynika, że ów rów nie jest w stanie przejąć całości wód odprowadzanych ze stawów. Aby zapobiec podtapianiu nieruchomości skarżącego należy zdemontować istniejące na tym rowie przepusty rurowe o średnicy 0,4 – 0,6 m, na odcinku otwartym rowu o długości [...] m ( na terenie nie stanowiącym własności skarżącego) należy wykonać zwiększenie przekroju koryta rowu zgodnie z rysunkiem nr [...] i [...] "Operatu", zaś w miejsce zlikwidowanych przepustów o przekroju kołowym wykonać przejścia z płyt betonowych zbrojonych, zachowując przekrój regulacyjny rowu przedstawiony na rysunku nr [...]. W wyniku takiej przebudowy końcowy odcinek rowu, przebiegający przez grunty P. P. będzie w stanie przejąć obliczoną w operacie wodnoprawnym ilość wody, a zatem nie nastąpi podtapianie jego gruntów.
Powołany aneks do operatu wodnoprawnego wraz z wcześniej opracowanym operatem stanowił podstawę wydania przez Starostę B. decyzji udzielającej pozwolenia na wykonanie robót w nim wskazanych, a więc zabezpieczających teren skarżącego przed podtapianiem oraz określającej zasady poboru i odprowadzania wód dla potrzeb stawów rybnych w B., a zatem prawidłowej gospodarki wodnej.
Art. 122 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił, iż pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód jest jednocześnie pozwoleniem na wykonanie urządzeń wodnych służących do jego korzystania.
Zgodnie natomiast z art. 9 pkt 19 a do urządzeń wodnych zalicza się w szczególności budowle: piętrzące, upustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także poldery przeciwpowodziowe, kanały i rowy.
Organ I instancji był zatem uprawniony do wydania wnioskodawcy pozwolenia na wykonanie robót określonych w wydanej decyzji związanych z przebudową rowu nr II, a zmierzających do zabezpieczenia terenu przed zalewaniem i podtapianiem.
W odniesieniu do rowu oznaczonego nr I, którym odprowadzana jest woda ze stawu nr 1 i który stanowi lewy dopływ rowu nr II w aneksie ustalono, że wysokość skarp tego rowu na odcinkach otwartych zapewnia utrzymanie wody w korycie nawet przy większych opadach deszczu i nie ma możliwości wylania na tereny zielone.
Nie ma przy tym znaczenia, kiedy i przez kogo skarpy te zostały usypane. Faktem jest, że zabezpieczają teren przed zalaniem i nie zachodzi konieczność pogłębienia tego rowu.
Zgodnie z art. 123 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Wojewoda [...] trafnie wskazał, że zapis ten ma istotne znaczenie w sytuacji, gdy urządzenia niezbędne dla danego przedsięwzięcia przechodzą przez cudzy grunt, a nie zostało osiągnięte porozumienie z właścicielem tego gruntu, co do sposobu i rozmiaru korzystania z jego gruntu przy realizacji projektowanej inwestycji. Kwestia uregulowania wzajemnych obowiązków związanych z korzystaniem z cudzej nieruchomości lub urządzenia wodnego w celu wykonywania uprawnień płynących z pozwolenia wodnoprawnego pozostaje w gestii zainteresowanych podmiotów. Uprawniony i właściciel urządzenia lub nieruchomości mogą zawrzeć umowę cywilnoprawną zmierzającą do uregulowania wzajemnych praw i obowiązków związanych z korzystaniem z cudzych urządzeń wodnych lub nieruchomości. Formalności związanych z zawarciem umowy cywilnoprawnej zainteresowanie osoby mogą dopełnić także po wydaniu pozwolenia wodnoprawnego, a zatem brak takiej umowy nie stanowi przeszkody do wydania pozwolenia. W braku zaś porozumienia skarżący może domagać się zawarcia takiej umowy w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.
Starosta B. w pkt [...] wydanej decyzji nałożył na "A" w B. szereg obowiązków, m. innymi ponoszenia odpowiedzialności za ewentualne szkody związane z prowadzeniem robót oraz eksploatacją stawów, utrzymywania we właściwym stanie technicznym urządzeń objętych pozwoleniem wraz z ujęciem wody, urządzeniami dopływowo – odpływowymi, piętrząco – spustowymi wraz z rowami, a w przypadku wystąpienia powodzi zaniechania poboru i odprowadzania wody ze stawów. Wnioskodawca zobowiązany został również do przeprowadzania badań jakości wód, konserwacji rowu, którym odprowadzana jest woda ze stawów poprzez dwukrotne w ciągu roku jego czyszczenie ze sporządzeniem protokołu odbioru przy udziale skarżącego i sołtysa oraz obciążony obowiązkiem naprawienia szkód i strat w przypadku niżówek hydrologicznych i niedoborów wody ( pkt [...]-[...] i [...]decyzji).
Nie ulega przeto wątpliwości, że interes skarżącego jako osoby trzeciej został w zaskarżonej decyzji należycie zabezpieczony.
Należy również wskazać, że organ wydający pozwolenie wodnoprawne dysponuje przewidzianymi przepisami ustawy instrumentami dyscyplinującymi uprawniony podmiot w przypadku uchybienia obowiązkom wynikającym z pozwolenia, aż do jego cofnięcia, bądź ograniczenia bez odszkodowania w przypadku zaistnienia sytuacji, o których stanowi art. 136 ust. 1 Prawa wodnego oraz nałożenia obowiązku usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu (art. 138 ust. 2).
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji niewadliwie uznały, że wnioskodawca wypełnił wszystkie warunki uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z wód potoku X, brak jest negatywnych przesłanek uzyskania takiego pozwolenia (wskazanych w art. 126 ustawy), a w konsekwencji Starosta B. nie mógł odmówić uwzględnienia wniosku złożonego przez "A" w B..
Należy również wskazać, że organ I instancji mógł w przedmiotowej sprawie wydać pozwolenie wodnoprawne nawet w przypadku sprzeciwu skarżącego jako właściciela jednej z nieruchomości, na której terenie znajduje się urządzenie wodne w postaci rowu odprowadzającego wody ze stawów. Przepisy Prawa wodnego nie uzależniają bowiem możliwości wydania takiego pozwolenia od zgody właściciela, bądź właścicieli nieruchomości w takim przypadku, jaki zaistniał w niniejszej sprawie.
Subiektywne przekonanie skarżącego o naruszeniu powołanych w skardze przepisów prawa oraz niewyjaśnieniu istotnych dla ostatecznego rozstrzygnięcia okoliczności sprawy nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, która jest zgodna z przepisami prawa.
Oględziny w terenie wyjaśniły również kwestię rowu przebiegającego po wschodniej stronie stawów. Jest to rów wpadający do rowu oznaczonego nr II, nie mający związku ze stawami i prowadzący wody ze zlewni, ale i ta ilość wody uwzględniona została w operacie wodnoprawnym przy obliczaniu wszystkich wód odprowadzanych rowem II. Skarżący był powiadomiony przez organ zarówno o terminie oględzin, jak i o terminie rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu [...] 2004 r. Miał również możliwość zapoznania się z całością akt sprawy, w tym operatem wodnoprawnym sporządzonym w 2003 r. oraz aneksem do tego operatu z [...] 2004 r., co sam potwierdził na rozprawie przed Sądem w dniu 19.05.2006 r.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło