II SA/Gl 303/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie opróżnienia lokalu użytkowego. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., zwane dalej SKO, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego M. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] roku, Nr [...]. Tą ostatnią decyzją SKO, powołując się na art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym województwa [...] w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] roku, Nr [...]. Na skutek wniesionej przez skarżącego skargi na wymienioną na wstępie decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 września 2007 r., sygn. akt II SA/Gl 227/07, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję SKO z dnia [...]r. W motywach tego wyroku Sąd wskazał m.in., że kontrolowane decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wydania po wznowieniu postępowania decyzji innej, aniżeli jednej z wymienionych w art. 151. To oznaczało, że w kontrolowanej sprawie winna była zapaść decyzja, o której mowa w art. 151 § 2 kpa. Nie istniała bowiem podstawa odmowy uchylenia decyzji w trybie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, a to wobec jednoznacznego ustalenia, że istniały podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z kolei zastosowanie art. 146 § 1 kpa przy jednoczesnym uznaniu istnienia przesłanki wznowieniowej nakazywało organowi poza odmową uchylenia decyzji także stwierdzenie, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Naruszeniem prawa było bowiem to, ze skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, którego wznowienia skutecznie się domagał. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego we wznowionym postępowaniu, po wyroku tut. Sądu z dnia 5 września 2007 r., SKO decyzją z dnia [...]r., Nr [...], stwierdziło, że decyzja Kolegium Odwoławczego w K. Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. Nr [...] z dnia [...]r. wydana została z naruszeniem przepisów prawa polegającym na tym, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Na skutek złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...]r. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, że organ jest związany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 września 2007 r. Uzasadniając ograniczenie rozstrzygnięcia do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, organ wskazał, że zgodnie z art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a kpa nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat. Skarżący otrzymał decyzję z [...]r. w dniu [...]r., zatem pięcioletni termin, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa upłynął w [...]r. W skardze do Sądu Administracyjnego oraz w piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący wniósł o uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium Odwoławczego w K. jako wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 i 7 kpa oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...]r. jako wydanej z naruszeniem art. 8 § 1 pkt 5 i art. 51 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji SKO i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...]r. Wskazał, że decyzje te są tendencyjne, odmawiają wznowienia postępowania oraz uchylenia błędnej decyzji Kolegium z [...] r. Sformułował szereg zarzutów w stosunku do decyzji organów wydanych w postępowaniach poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji i powtórzył swoje argumenty podnoszone w postępowaniu zakończonym wydaniem przez tut. Sąd wyroku z dnia 5 września 2007 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy oraz powołał się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. Organ zwrócił także uwagę, że w postępowaniu wznowieniowym kontrolowana była decyzja Kolegium Odwoławczego z [...]r., nie zaś decyzja Prezydenta Miasta G. z [...] r., której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać przyjdzie, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji wykazało, że zostały one wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że granice sprawy, o których mowa we wspomnianym wyżej art. 134 § 1 p.s.a. wytyczone są w niniejszej sprawie ramami postępowania wznowieniowego wszczętego i prowadzonego na podstawie art. 145 i nast. kpa. Oznacza to, że kontroli sądowoadministracyjnej podlegają rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym województwa [...] w K. z dnia [...] roku, Nr [...]. Tym samym poza granicami niniejszej sprawy pozostaje sama decyzja Kolegium z [...] roku, jak i inne, wcześniej wydane rozstrzygnięcia organów administracji publicznej, w stosunku do których skarżący formułuje zarzuty w toku postępowania wznowieniowego. Istotą bowiem postępowania wznowieniowego, w sytuacji kiedy istnieją przesłanki do jego wszczęcia i prowadzenia, jest ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i wydanie decyzji przewidzianej w art. 151 § 1 pkt 2 lub w art. 151 § 2 kpa. Kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje wydane zostały po wyroku tut. Sądu uchylającym wcześniej wydane w postępowaniu wznowieniowym decyzje przez SKO. Zgodnie z art. 153 p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie natomiast z art. 170 p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wskazana zasada związania orzeczeniami sądów administracyjnych przesądza w niniejszej sprawie o prawidłowości kontrolowanych decyzji. W szczególności, jak słusznie zauważa SKO, tut. Sąd w wyroku z dnia 5 września 2007 r. przesądził, iż do wydania decyzji Kolegium Odwoławczego z [...]r. doszło z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa, stanowiącym przesłankę wznowieniową. Takie stanowisko wiązało w sprawie organ wydający decyzję, co skutkować musiało stwierdzeniem przez ten organ, że istniały podstawy do uchylenia decyzji objętej wznowionym postępowaniem. Organ nie mógł jednak uchylić tamtej decyzji, jak tego oczekiwał skarżący, a to z uwagi na wyraźny zakaz ustanowiony przepisem art. 146 § 1 kpa. Uniemożliwiał to upływ pięcioletniego terminu określonego w tym przepisie. W takiej sytuacji jedynym rozstrzygnięciem jakie mogło zapaść w postępowaniu wznowieniowym było wydanie decyzji w oparciu o art. 151 § 2 kpa, a więc stwierdzającej wydanie kontrolowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji z naruszeniem prawa. Wskazać przyjdzie, że ani SKO w postępowaniu zakończonym zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, ani też Sąd rozpoznając skargę na tą decyzję nie są władni, aby w tym postępowaniu kontrolą objąć także wcześniejsze decyzje wydawane przez organy administracji publicznej, czego w istocie skarżący się domagał. Wyjaśnić jednak przyjdzie skarżącemu, że wbrew jego obawom kontrolowane w niniejszym postępowaniu decyzje SKO są dla niego korzystne. W istocie bowiem otwierają drogę do ponownej kontroli przez SKO decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...]r. Orzeczenie bowiem, że decyzja Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. wydana została z naruszeniem prawa oznacza, że sprawa w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Sprawa ta może być zatem przedmiotem ponownego rozpoznania przez SKO. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności może być wszczęte z urzędu bądź na wniosek strony. Tak więc w ewentualnym przyszłym postępowaniu, którego przedmiotem będzie stwierdzenie, bądź też odmowa stwierdzenia nieważności decyzji z [...]r., organ oraz ewentualnie sąd administracyjny zmuszone będą rozpoznać te wszystkie zarzuty skarżącego, które tamtej decyzji i okoliczności związanych z jej wydaniem dotyczą. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.s.a.