II SA/Gl 304/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-05-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od tych kosztów?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów postępowania sądowego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie pokryć tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że jej dochody, mimo że wraz z dochodem córki wynoszą około 2290 zł miesięcznie, nie pozwalają na pokrycie kosztów utrzymania, leczenia, opieki nad niepełnosprawną córką oraz innych niezbędnych wydatków, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca A.C. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Wniosła również o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody (emerytura 690 zł) i konieczność utrzymania niepełnosprawnej córki (renta 1600 zł), a także na koszty leczenia i opieki. Referendarz sądowy zwolnił ją z wpisu od skargi, ale oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła sprzeciw, podnosząc dodatkowe koszty związane ze stanem zdrowia i opieką.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wykonanych robót budowlanych na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
W dniu [...] r. A.C. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W jego uzasadnieniu wskazała, że pobiera emeryturę w kwocie 690 zł i prowadzi gospodarstwo domowe wraz z niepełnosprawną córką, która otrzymuje rentę rodzinną w kwocie 1600 zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności ani majątku, zaś osiągany dochód przeznacza na utrzymanie (około 130 zł miesięcznie na utrzymanie mieszkania, zgodnie z zaświadczeniem wystawionym przez Zarządcę nieruchomości z dnia [...] r.) i koszty leczenia (udokumentowane szeregiem faktur).
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2012 referendarz sądowy zwolnił skarżącą z wpisu od skargi i oddalił jej wniosek w pozostałym zakresie, akcentując, że uzyskiwany przez skarżącą i jej córkę stały dochód pozwala na poczynienie oszczędności tytułem ewentualnych dalszych kosztów niniejszego postępowania sądowego.
A.C. w ustawowym terminie wniosła od powyższego postanowienia sprzeciw podkreślając, że z uwagi na zły stan zdrowia wymaga ona opieki osób trzecich, co wiąże się z dodatkowymi kosztami w kwocie 500 zł miesięcznie. Z opieki tej korzysta również jej niepełnosprawna córka. Stan zdrowia skarżącej uniemożliwia jej natomiast podjęcie pracy. W ramach ponoszonych wydatków skarżąca wskazała dodatkowo na opłaty za telefon w kwocie 50 zł miesięcznie. Skarżąca zaakcentowała, że okoliczności te uniemożliwiają jej zgromadzenie środków na pokrycie dalszych kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej, stwierdzić trzeba, że zgodnie
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie okoliczności wskazanej w tym przepisie.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić trzeba, że powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy została w stosunku do skarżącej spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego przez nią wniosku. Osiągany przez skarżącą obecnie miesięczny dochód (emerytura) wraz z rentą rodzinną córki stanowi kwotę ok. 2290 zł, z czego jednakże skarżąca obowiązana jest pokryć koszty związane z nie tylko z utrzymaniem mieszkania (takie jak czynsz, energia, gaz, woda), lecz również te zaspokajające podstawowe potrzeby skarżącej oraz jej córki w postaci żywności czy środków czystości. Przede wszystkim należy mieć jednak na uwadze konieczność opieki nad niepełnosprawną córką oraz zły stan zdrowia skarżącej, okoliczności te bowiem stanowią dodatkowe obciążanie finansowe dla skarżącej w postaci wskazanych przez nią kosztów opieki sprawowanej przez osoby trzecie oraz wydatków na lekarstwa.
Ocena stanu rodzinnego i majątkowego skarżącej jak również jej możliwości finansowych – dokonana w oparciu o podniesione przez nią okoliczności poparte załączonymi dokumentami - prowadzi zatem do wniosku, że jej miesięczny dochód nie pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd, działając w trybie art. 260 ustawy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło