II SA/Gl 306/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant starszy referent Anna Cyganek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi A. H. i P. H. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia odpisów z akt sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w C. nr [...] z dnia [...] r. 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Wnioskiem z dnia [...] A. i P.H. zwrócili się do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w C. o udostępnienie protokołu z kontroli Firmy A w O. oraz decyzji nr [...] z dnia [...]. Materiały te, po złożeniu stosownej opłaty, zostały stronom udostępnione. Kolejnym pismem z dnia [...]. P.H. zwrócił o udostępnienie kserokopii informacji przekazanych po kontroli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. oraz do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Także i te materiały zostały stronie udostępnione. Wreszcie pismem z dnia [...] A. i P.H. zwrócili się do tegoż Komendanta o przekazanie kserokopii trzech dokumentów, bez konieczności potwierdzania za ich zgodność, a mianowicie: decyzji Urzędu Gminy w O. nr [...] (nr [...] z dnia [...]), opinii technicznej w zakresie ochrony przeciwpożarowej [...] z dnia [...], wydanej przez K.W. PSP w C. oraz zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego (nr [...]) z dnia [...] wydanego przez Urząd Rejonowy w C. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w C., działając na podstawie art. 74 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wnioskującym wydania nieuwierzytelnionych kserokopii wymienionych dokumentów z akt sprawy, które były załącznikami do protokołu ustaleń z czynności kontrolno- rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej przeprowadzonych w firmie A w O. Po dokładnej analizie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzono, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku sporządzania i wydawania stronie nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt sprawy. Dodano jednocześnie, że stronie służy prawo wglądania do akt sprawy i sporządzania z nich odpisów i notatek w każdym stadium postępowania, z czego wnioskujący skorzystali. W zażaleniu na postanowienie A. i P.H. wnieśli o jego uchylenie, podkreślając, że dokumenty te stanowią potwierdzenie samowoli budowlanych firmy A, z którą mają sprawę o zabór ich własności. Wyjaśnili, że są one niezbędne dla ustalenie chronologii kolejnych nielegalnych działań firmy i zostaną wykorzystane w prognozowanym postępowaniu sądowym. Zaskarżonym postanowieniem [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K., przywołując w postawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdzając, że postanowienie organu pierwszej instancji jest prawidłowe, powtórzył argumentację zaprezentowaną przez Komendanta Miejskiego. Wskazał, że nie dopatrzył się w działaniach organu pierwszej instancji żadnych uchybień. Analizując zasady wyrażone w art. 73 i art. 74 Kodeksu postępowania administracyjnego dodał, że brak jest podstaw do przyjęcia, Iż na gruncie powołanego art. 73 § 1 stronie przysługuje prawo do żądania, aby organ administracji, nawet odpłatnie, wykonał kserokopie dokumentów zawartych w aktach i następnie dostarczył je stronie. Organ administracji nie ma takiego obowiązku, a utrwalenie wiadomości zawartych w aktach w postaci notatek lub odpisów powierza stronie. Wskazał, że przepis wyraźnie oddziela obowiązki organu, do których zalicza się umożliwienie przeglądania akt i sporządzania z nich notatek czy odpisów od uprawnień strony do przeglądania akt oraz sporządzania notatek czy odpisów. W skardze do sądu administracyjnego A. i P.H. wnieśli o uchylenie podjętych postanowień zarówno [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K., jak i poprzedzającego go postanowienia Komendanta Miejskiego w C. Wyjaśnili, że wgląd do dokumentów będących w posiadaniu Państwowej Straży Pożarnej z lat [...] umożliwi im w rozstrzygnięciu sporu oraz doprowadzi do likwidacji naruszenia ich prawa własności, a także przyczyni się do likwidacji względnie ograniczenia zagrożenia życia, zdrowia i mienia przez sąsiadującą z nimi firmę A. Dla wyjaśnienia swoich motywów przedstawili kalendarium wydarzeń związanych z funkcjonowaniem wymienionej powyżej firmy, które potwierdza, w ich ocenie, szereg działań nielegalnych podejmowanych przez właścicieli firmy bez ich wiedzy, niejednokrotnie wbrew ich stanowisku. Podkreślając charakter prowadzonej działalności, wskazali na duże znaczenie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, które, w ich ocenie, nie do końca są przez firmę A przestrzegane, a niekiedy wręcz łamane, co doprowadziło do szeregu nieszczęśliwych zdarzeń, łącznie z tragicznym pożarem. Wskazali, na zbyt powierzchowne, a czasami zbyt ulegle w stosunku do firmy dotychczasowe działania Straży Pożarnej, co nie sprzyja poszanowaniu ani prawa, ani ich własności. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej i obciążenie kosztami postępowania skarżących. W obszernym uzasadnieniu, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ ustosunkowując się do skargi wskazał, że nie czyni ona zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, bowiem nie zawiera wskazania naruszenia prawa, nie wskazuje także interesu prawnego skarżących. W analizowanej skardze autorzy nie wskazali żadnego konkretnego przepisu, który ich zdaniem został naruszony przez orzekające w sprawie organy. Strona wyraziła jedynie niezadowolenie z zaistniałej sytuacji i dlatego wnosła o uchylenie rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, że P.H. miał możliwość "wglądu" do akt sprawy w Komendzie Miejskiej w C. W nawiązaniu do zarzutu omijania i faworyzowania przez Straż Pożarną wskazanej przez skarżących firmy A, wyjaśnił, że kontrole przeciwpożarowe przeprowadzane były okresowo. Nie można więc powiedzieć, że firma była pomijana. Pismem z dnia [...] skarżący podtrzymali skargę, podnosząc, że nie mieli zamiaru kwestionować działania Państwowej Straży Pożarnej, a ich działania nakierowane są na sprawdzenie legalności powstania obiektów przeznaczonych na materiały [...], których działanie ogranicza ich własność prywatną i wpływa na niemożność korzystania z własności. Na każdym etapie dopuszczania do działania takiej firmy uczestniczyła Straż Pożarna wyrażając swoje stanowisko w sprawie. W związku z nieznajomością tych dokumentów zwrócili się o ich udostępnienie. Ich zamiarem jest ich wykorzystanie w przyszłych postępowaniach, m.in. do wykazania, iż firma A dopuściła się samowoli budowlanej". Na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2009 r. skarżący podtrzymali skargę, podając, że domagali się notatki urzędowej Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w C. z dnia [...] oraz decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...]. Pełnomocnicy organu wnieśli o oddalenie skargi. Podali, że organ udostępnił skarżącym wszystkie dokumenty, których żądali, a którymi dysponował w oryginale będąc jego własnymi dokumentami. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej zawartych. Działając z urzędu zgodnie z normą, zawartą w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny stwierdził bowiem, iż postanowienia organów obydwu instancji zapadły wskutek błędnego zakwalifikowania żądania skarżących jako wniosku o wydanie odpisów z akt sprawy w trybie art. 73 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W piśmie z dnia [...] skarżący wystąpił o przekazanie kserokopii trzech dokumentów, bez konieczności potwierdzania za zgodność, a mianowicie: decyzji Urzędu Gminy w O. nr [...] (nr [...] z dnia [...], opinii technicznej w zakresie ochrony przeciwpożarowej [...] z dnia [...], wydanej przez K.W. PSP w C. oraz zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego (nr [...]) z dnia [...] wydanego przez Urząd Rejonowy w C. Tryb udostępnienia akt sprawy, uregulowany przepisami art. 73 i art. 74 Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy wyłącznie sprawy administracyjnej, będącej w toku. Załatwienie skargi powszechnej, o której mowa w Dziale VIII kpa, nie następuje w drodze postępowania administracyjnego, którego dotyczy wyżej wskazana regulacja. Wniosek małżonków H. został załatwiony postanowieniem o odmowie udostępnienia wskazanych dokumentów. Mając jednak na uwadze treść art. 1 a także art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). wnioskowane przez skarżących dokumenty stanowią informację publiczną. Według art. 1 "każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych niniejszą ustawą", a w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 informacją taką są "treść i postać dokumentów urzędowych w szczególności: treść aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć, a także dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego oraz treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej." Prawo do informacji publicznej nie jest obwarowane ani istnieniem ważnego interesu ( art. 2 ust. 1 tej ustawy), ani też nie ogranicza formy i sposobu udostępniania tych informacji ( art. 14 ustawy). Aczkolwiek skarżący we wniosku z dnia [...] nie wskazali podstawy prawnej żądania udostępnienia im wskazanego materiału aktowego, powstałego w trakcie dopuszczania do użytkowania pomieszczeń tymczasowych magazynów przez firmę A, to jednak całkowicie dowolnie oraz z naruszeniem zasady praworządności (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego) i pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji (art. 8 Kodeksu), organy obydwu instancji nadały bieg wnioskowi w trybie art. 73 § 2 tego Kodeksu, co w efekcie doprowadziło do wydania postanowienia odmownego z art. 74 § 2 Kodeksu. Nie została natomiast rozważona możliwość rozpatrzenia złożonego wniosku w oparciu o wymienioną powyżej ustawę o informacji publicznej, podczas gdy wydaje się, że nie wstąpiły okoliczności czy przesłanki, które stanowiłyby podstawę do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W szczególności, ustawa ta nie wymaga, aby wnioskodawca domagał się wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów, do czego nawiązuje wymieniony powyżej art. 73 § 2. Z tych względów postanowienia organów obydwu instancji nie mogły się ostać i podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonego aktu po myśli art. 152 tej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zatem rozpatrzeć wniosek skarżącego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej