II SA/Gl 306/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-10-09

Skład orzekający: Maria Taniewska - Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał znaczące zadłużenie i ponosi wysokie koszty leczenia, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego w wysokości 100 zł wpisu od skargi, uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu)?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych. Koszt wpisu od skargi w wysokości 100 zł nie jest kwotą, której uiszczenie w znaczący sposób zachwiałoby sytuacją materialną rodziny, nawet przy uwzględnieniu bieżących wydatków i zadłużeń. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego, który słusznie przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata z urzędu).
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję w przedmiocie wymeldowania i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu). Skarżący wraz z żoną utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie 2086 zł netto miesięcznie, ponoszą znaczne koszty leczenia i rehabilitacji (około 800 zł miesięcznie), mają zaległości w płatnościach i posiadają nieruchomość rolną. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2017 r. przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, a odmówił zwolnienia od kosztów sądowych (wpis od skargi 100 zł). Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 3 sierpnia 2017 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka po rozpoznaniu w dniu 9 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 3 sierpnia 2017 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi skarżący wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W treści tego formularza oświadczył, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, a w skład jego majątku wchodzi, poza lokalem, w którym zamieszkuje, nieruchomość gruntowa o pow. 0,39 ha o charakterze rolnym. Źródłem utrzymania się wnioskodawcy oraz jego małżonki są świadczenia emerytalne uzyskiwane w łącznej kwocie 2086 zł netto miesięcznie. Skarżący w druku formularza zaznaczył, że jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, natomiast jego małżonka jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym – niezdolną do samodzielnej egzystencji. Wobec tego znaczące koszty ponoszą na leczenie oraz rehabilitację (w sumie około 800 zł.). Skarżący podkreślił istnienie zaległości względem [...] w którym mają lokal mieszkalny, właściwego miejscowo urzędu skarbowego, KRUS, Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa a także dostawców mediów. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2017 r. referendarz sądowy uwzględnił wniosek w części obejmującej ustanowienie fachowego pełnomocnika i oddalił wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych W jego uzasadnieniu wskazano, że koszty postępowania sądowego, na jego obecnym etapie sprowadzają się do wpisu od skargi, który wynosi 100 zł. Nie jest to kwota, której uiszczenie w znaczący sposób zachwiałoby sytuacją materialną rodziny wnioskodawcy, nawet przy uwzględnieniu faktu dosyć dużych, bieżących wydatków. Uwzględniając wniosek strony w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto okoliczności dotyczące stanu zdrowia skarżącego i jego małżonki, a także fakt, iż samodzielne opłacenie usług fachowego pełnomocnika mogłoby okazać się dla wnioskodawcy niemożliwe. Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył sprzeciwem. W sprzeciwie skarżący podniósł, że uiszczenie kwoty 100 zł przekracza jego możliwości finansowe bowiem już obecnie musi rezygnować z części wydatków aby rodzina mogła funkcjonować w niezbędnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych i przyznanie pełnomocnika czyli o prawo pomocy w zakresie całkowitym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżący nie wykazał bowiem w sposób dostateczny, aby znajdował się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie. Uzasadnieniem takim nie jest bowiem fakt obciążających rodzinę prywatnych zadłużeń. Referendarz sądowy, słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie z zestawienia dochodów i wydatków w rodzinie skarżącego wynika, że skarżący nie może zostać zakwalifikowany jako osoba która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i jest w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Owszem poniesienie pełnych kosztów postępowania, w tym opłacenie pełnomocnika z wyboru, mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu rodziny skarżącego. Dlatego przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło