II SA/Gl 307/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Ewa Krawczyk Protokolant st. referent Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. S. i K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych oddala skargę W piśmie z dnia [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. A. S. i K. S. domagały się interwencji w związku z burzeniem ścian nośnych balkonu w budynku przy ul. [...] w G., na które to prace budowlane prowadzone przez Z. i S. małżonków D. nie wyraziły jako współwłaścicielki budynku zgody. Po wszczęciu w tej sprawie postępowania i przeprowadzeniu w dniu [...] r. oględzin Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. postanowieniem z dnia [...] r. wydanym m.in. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( obecnie Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym ) wstrzymał wykonywanie prowadzonych bez pozwolenia robót budowlanych, polegających na przebudowie ścian zewnętrznych werandy na I piętrze w/w budynku oraz nałożył na inwestorów Z. i S. małżonków D. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od otrzymania tego postanowienia oceny technicznej przedstawiającej inwentaryzację budowlaną wykonanych robót oraz opinię techniczną dotyczącą prawidłowości ich wykonania. Po przedłożeniu przedmiotowej inwentaryzacji i oceny technicznej sporządzonej przez mgr inż. J. S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał Z. i S. małżonkom D. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy przebudowie werandy objętego postępowaniem budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wykonane przez małżonków D. roboty budowlane polegające na demontażu stolarki okiennej w dwóch ścianach zewnętrznych istniejącej werandy murowanej na I piętrze budynku, częściowym demontażu jednej ze ścian zewnętrznych tej werandy oraz wykuciu otworu okiennego w ścianie o grubości 1 cegły stanowiły przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Były one wykonane bez wymaganego w świetle treści art. 28 , art. 29 i art. 30 tego aktu prawnego pozwolenia na budowę. W konsekwencji zasadne było przeprowadzenie w sprawie postępowania stosownie do treści art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W toku tego postępowania, w oparciu o przedłożoną przez inwestora ocenę techniczną wykonaną przez posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane mgr inż. J. S. ustalono, że przebudowa werandy na zadaszony balkon nie zagraża trwałości konstrukcji balkonu, nie obniża wytrzymałości tej konstrukcji, a wpływa pozytywnie na "warunki fizyczne" stropu balkonu. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że jego orzeczenie legalizuje objęte postępowaniem roboty budowlane polegające na przebudowie ścian zewnętrznych werandy I piętra budynku i stanowi zakończenie postępowania przed nadzorem budowlanym. W odwołaniu od tej decyzji A. S. i K. S. zakwestionowały stwierdzenie organu, iż decyzja ta kończy postępowanie przed nadzorem budowlanym i legalizuje wymienione w niej roboty budowlane. Zdaniem odwołujących się organ orzekający oparł się na błędnej opinii technicznej mgr inż. J. S., która pomija fakt, że kwestionowane roboty budowlane obejmowały wyburzenie ścian nośnych o grubości jednej cegły oraz pocienienie narożnych, murowanych słupów. Roboty te, wykonane bez nadzoru przez niewykwalifikowaną osobę zmieniły układ konstrukcyjny obiektu, co grozi katastrofą budowlaną. Do odwołania tego dołączono m.in. opinię konstrukcyjno-budowlaną dotyczącą spornych robót wykończeniowych, sporządzoną przez mgr inż. J. S. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, utrzymał orzeczenie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia również organ odwoławczy uznał za zasadne oparcie się na ustaleniach i wnioskach opinii technicznej mgr inż. J. S., których treść nie została zdaniem tego organu podważona. W szczególności nie mogła jej podważyć opinia mgr inż. J. S., która jest mniej wiarygodna, a to z tego względu, że był on m.in. współautorem projektu rozbudowy i modernizacji budynku obejmującego m.in. wykonanie spornej werandy i położonego nad nim balkonu. Powołał się też organ II instancji na umowę o podziale robót i kosztów budowy, rozbudowy i modernizacji budynku, wykonanej w oparciu o ten projekt ( której jedną ze stron był również G. S. – drugi z współautorów projektu budowlanego ), zgodnie z którą ( § 6 umowy ) rozróżniono konstrukcję nośną stropu nad werandą od jej ścian. Treść tej umowy potwierdza ustalenia, że ściany stanowiące obudowę werandy nie stanowiły konstrukcji nośnej jej stropu, stanowiącego jednocześnie strop balkonu wybudowanego na poddaszu budynku. W skardze do sądu administracyjnego A. S. i K. S. wniosły o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Zarzuciły, że decyzje te zostały wydane z naruszeniem art. 7, 10, 11, 77 i 89 § 2 kpa oraz art. 199 kc. Zdaniem skarżących niedopuszczalna była legalizacja spornych robót budowlanych skoro zostały one wykonane bez ich zgody jako współwłaścicieli budynku, a dotyczyły jego części wspólnych. Podtrzymały skarżące zastrzeżenia co do miarodajności ekspertyzy technicznej mgr inż. J. S., na której oparły się organy orzekające. Ich zdaniem nie wyjaśniono jaki jest stan i konstrukcja słupów podtrzymujących płyty balkonowe nad tarasem. Grozi to katastrofą budowlaną. Zdaniem skarżących bez znaczenia dla ustaleń co do nośności tych słupów ma treść § 5 i 6 umowy o której mowa w zaskarżonej decyzji. Przy sprzecznych interesach stron wydanie zaskarżonej decyzji powinno być poprzedzone przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej. Skarżące podniosły też, że w okolicznościach sprawy powinien być wydany nakaz doprowadzenia budynku w zakresie wykonanych samowolnie robót, do stanu zgodnego z przepisami. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Zaakcentował, że za prawidłowe wykonanie konstrukcji nośnej balkonu odpowiadał projektant i kierownik budowy. Ewentualne zaniedbania w tym zakresie nie mogą zatem obciążać małżonków D. Zdaniem tego organu prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno być rozważane przez pryzmat przynależności werandy do właścicieli mieszkania na I piętrze. Nadto zgoda taka ( dysponowanie nieruchomością ) nie jest wymagana w przypadku decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada zdaniem Sądu obowiązującemu prawu ( w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ). Biorąc pod uwagę zakres spornych robót budowlanych ( co do zasady nie kwestionowany również przez skarżące – pomijając grubość ścian przebudowywanej werandy), prawidłowo organy orzekające zakwalifikowały je jako przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego. Zasadnie stwierdziły też, że w świetle treści art. 28 – 30 tego Prawa przeprowadzenie tych prac wymagało uzyskania wcześniej pozwolenia na budowę, którym małżonkowie D. nie dysponowali. W takiej sytuacji, skoro przedmiotowe roboty nie były budową w rozumieniu art. 48 w zw. z art. 3 pkt 6 omawianego aktu prawnego, to podlegały one procedurze z art. 50 i 51, która też została przez organy orzekające zastosowana. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika przy tym zdaniem Sądu ( i również skarżące tego nie podnoszą ) aby w sprawie miała być zastosowana wcześniej treść art. 50 a Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę niewielki zakres spornych prac i ich zaawansowanie w dniu oględzin [...] r. należało przyjąć, że w swej istotnej z punktu widzenia uregulowań zawartych w Prawie budowlanym części zostały one zrealizowane jeszcze przed doręczeniem małżonkom D. postanowienia organu I instancji z dnia [...] r. ( co nastąpiło w dniu [...] r.). W konsekwencji legalność zaskarżonej decyzji sprowadza się zdaniem Sądu co oceny stanowiska organów orzekających, że wykonane roboty budowlane nie obniżają wytrzymałości konstrukcji obiektu budowlanego i nie zagrażają jego trwałości, co prowadzi w konsekwencji do stwierdzenia, że obiekt może być użytkowany w istniejącym stanie i stan ten odpowiada obowiązującemu prawu. Wówczas bowiem zbędne byłoby wydanie decyzji opartej na treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a orzeczenie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 tego aktu prawnego istotnie kończyłoby postępowanie przed organami nadzoru budowlanego. Zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zajęte w tym przedmiocie przez organy orzekające stanowisko zasługuje na akceptację. Przede wszystkim stanowisko to znajduje potwierdzenie w opinii biegłego – opinii technicznej mgr inż. J. S. z [...] r. ( uzupełnionej komentarzem tego biegłego z [...] r.), której miarodajności również zdaniem Sądu skarżące nie podważyły. Jej ocena przynależna zgodnie z treścią art. 80 kpa organom orzekającym znajduje zdaniem Sądu dodatkowe potwierdzenie w materiale fotograficznym oraz w zasadach doświadczenia życiowego. Trudno bowiem bez dowodu przeciwnego przyjąć, że pozostałe po wyburzeniu słupy nośne na poziomie I piętra, podtrzymujące strop balkonu na strychu, nie mają odpowiedniej wytrzymałości dla podtrzymania tego stropu, gdy jednocześnie zważy się, że mają one taką samą grubość jak słupy nośne na parterze na które przenoszony jest dodatkowo jeszcze ciężar płyty stropowej werandy na I piętrze ( oraz spornych słupów podtrzymujących płytę balkonu na strychu). Jednocześnie nie zostało wykazane i nie podnoszą tego również skarżące, aby stwierdzono jakiekolwiek zewnętrzne oznaki wskazujące na niedostateczną nośność ( wytrzymałość konstrukcyjną ) spornych słupów. Nie jest w tym względzie wystarczające zdaniem Sądu zgłaszanie przez skarżące jedynie wątpliwości co do konstrukcji ( użytego materiału budowlanego ) spornych słupów gdy jednocześnie nie zostało wykazane, że w konstrukcji tej różnią się one od słupów na poziomie parteru. Nie zostało też wykazane w jakikolwiek sposób twierdzenie, że do osłabienia nośności słupów na I piętrze doszło w czasie spornych prac rozbiórkowych. Dowolne jest zdaniem Sądu twierdzenie, że roboty te zostały wykonane przez niewykwalifikowane osoby gdy jednocześnie nie wskazuje się jakie to kwalifikacje należy mieć aby wykonać proste prace budowlane polegające na demontażu okien i częściowym wyburzeniu ścian działowych ( i z czego ewentualnie takie wymogi wynikają ). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego na akceptację zasługuje też stanowisko organów orzekających i biegłego mgr inż. J. S., że objęte spornymi robotami budowlanymi ściany werandy nie były ścianami nośnymi stropu balkonu na poziomie poddasza budynku. Gdyby były to ściany nośne ( pomijając już okoliczność czy za takie można uznać w ogóle tej grubości ściany z cegły dziurawki ) to należałoby zadać wówczas pytanie, po co oprócz tych ścian wybudowano również słupy nośne. Zasadnie też zwrócił uwagę organ odwoławczy na treść zawartej przez ówczesnych współwłaścicieli budynku ( m.in. przez arch. G. S. ) umowy określającej obowiązki tych współwłaścicieli związane z rozbudową i modernizacją budynku, obejmującą m.in. wykonanie werandy na poziomie I piętra i balkonu na poddaszu, w której wyraźnie rozróżnia się konstrukcję nośną stropu nad werandą (należy przypuszczać iż chodzi tu głównie o słupy nośne) i ścian werandy. Umowa ta znalazła przy tym w tym względzie potwierdzenie w rzeczywistości, gdy nie ulega wątpliwości, że istotnie takie słupy zostały wybudowane. Wynika to bowiem nie tylko z rysunków i fotografii dołączonych do opinii mgr inż. J. S. ale także m.in. z polemicznej do niej opinii konstrukcyjno-budowlanej mgr inż. J. S. W świetle tych jednoznacznych dowodów co najmniej zdziwienie może budzić zawarte w oświadczeniu mgr inż. arch. G. S. (m.in. autora projektu budowlanego adaptacji i rozbudowy budynku ) z dnia [...] r. ( karta 86 akt sądowych ) stwierdzenie, że "zamiast dwóch słupów wybudowano, ściany wraz z oknami". Należy też przypuszczać, że arch. G. S. jako współautor projektu rozbudowy budynku a jednocześnie ówczesny współwłaściciel budynku nie pozwoliłby aby sporne słupy zostały wybudowane niezgodnie z projektem ( który w całości, w tym odnośnie konstrukcji spornej werandy i balkonu, pomimo zobowiązania przez Sąd, nie został przez strony przedłożony ) lub sztuką budowlaną. Również z przedłożonych w kserokopii ( k. 87 – 92 akt sądowych ) wpisów do dziennika budowy nie wynika aby w tej części do wykonanych prac zastrzeżenia zgłaszał kierownik budowy mgr inż. J. S. Z tych wszystkich względów, jak już stwierdzono, brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organów orzekających, że wykonane roboty budowlane nie zagrażają trwałości konstrukcji nośnej balkonu na strychu budynku. Wbrew stanowisku skarżących kwestia ta została zdaniem Sądu należycie wyjaśniona i rozważona. W tym względzie nie mogła mieć zdaniem Sądu istotnego znaczenia grubość spornych ścian stanowiących obudowę werandy na I piętrze budynku, akcentowana przez skarżące. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją treści art. 199 Kc. Należy bowiem zważyć, że objęte postępowaniem ściany werandy na I piętrze należy zaliczyć do stanowiącego odrębną własność uczestników postępowania lokalu Nr [...] ( objętego Księgą Wieczystą Sądu Rejonowego w G. Nr [...] - karta 95 akt sądowych ) i na ich częściowe wyburzenie nie była potrzeba zgody współwłaścicieli lokalu Nr [...]. Nadto jak to zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie ma znaczenia w przypadku decyzji nakazującej zaniechania dalszych robót, a więc nie zezwalającej na wykonywanie jakichkolwiek robót obejmujących przedmiot współwłasności. Z powyższych względów nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem treści art. 7, 11, 77 i art. 89 § 2 kpa. Sprawa została bowiem należycie wyjaśniona do końcowego jej rozstrzygnięcia. Nawet gdyby przyjąć, że zachodziły podstawy do przeprowadzenia w postępowaniu administracyjnym rozprawy to brak jest podstaw do przyjęcia, że jej pominięcie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.