II SA/Gl 308/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-09-21

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Bonifacy Bronkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa tymczasowego obiektu budowlanego (garażu blaszanego) niezgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który wszedł w życie po dacie budowy, może skutkować nakazem rozbiórki, nawet jeśli inwestor nie dopełnił obowiązków legalizacyjnych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury administracyjnej. Sąd podkreślił, że ocena legalności decyzji administracyjnej odbywa się na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. W przypadku samowoli budowlanej, niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie orzekania przez organ, stanowi podstawę do nakazu rozbiórki, nawet jeśli inwestor nie dopełnił procedur legalizacyjnych.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanego garażu blaszanego. Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu, a garaż okazał się niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, inwestor wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i procedury administracyjnej, w tym brak działania prawa wstecz.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2007 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli oddala skargę. Pismem z daty [...] 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. powiadomił A. S. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy blaszanego garażu nr [...] na działce nr [...] przy ul. [...] w G., stanowiącej własność Gminy G.. Następnie w dniu [...] 2005 r. pracownicy organu I instancji dokonali oględzin robót budowlanych z udziałem inwestora A. S., stwierdzając że przedmiotowy garaż o wymiarach [...] x [...] m, wybudowano [...] r. bez pisemnego pozwolenia na budowę. Stan techniczny garażu jest dobry. W oparciu o poczynione na podstawie powyższych oględzin ustalenia faktyczne, postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] organ nadzoru budowlanego I instancji, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, polegających na budowie przedmiotowego garażu i zobowiązał A. S. jako inwestora, do przedłożenia do dnia [...] 2006 r. następujących dokumentów: 1. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu, 2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, 3. oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jako podstawę prawną postanowienia powołano przepis art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). Kolejnym postanowieniem organu I instancji z dnia [...]r. na wniosek inwestora zmieniono termin wykonania obowiązków, przedłużając go do dnia [...] 2006 r., zaś postanowieniem z dnia [...] r., zobowiązano inwestora do uzupełnienia złożonej dokumentacji w terminie 14 dni – poprzez przedłożenie dokumentów, wymienionych w pkt [...] i [...] postanowienia z dnia [...] r. Pismem z dnia [...] 2006 r. A. S. wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego z uwagi na trudności w zgromadzeniu dokumentów, wyjaśniając że ponosi opłaty za użytkowanie terenu. Jednakże postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania, zaś zażalenia na to postanowienie nie uwzględniono na podstawie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]. Wreszcie, decyzją z dnia [...] r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, nakazał A. S. rozbiórkę przedmiotowego garażu. W uzasadnieniu organ I instancji, powołując się na oględziny z dnia [...] 2005 r., podał że garaż ten jako obiekt blaszany, nietrwale związany z gruntem, został wybudowany w [...] r. Inwestor nie zgromadził dokumentacji, nałożonej postanowieniem z dnia [...] r., zaś w oparciu o pismo Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miejskiego w G. znak: [...] z dnia [...] r. organ nadzoru budowlanego stwierdził, że usytuowanie garażu jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej nr [...] z dnia [...] r., opubl. w Dz. Urz. Woj. [...]. nr [...], poz. [...] z dnia [...] r.). Zgodnie z ustaleniami planu, teren oznaczony jest symbol [...] – tereny usługowo-mieszkaniowe o wysokiej intensywności zabudowy. Na terenie tym obowiązuje zakaz budowy obiektów o charakterze tymczasowym oraz zakaz realizacji rozwiązań architektonicznych typowych i powtarzalnych (§[...]pkt [...]ppkt [...]i [...]). Tymczasem w świetle art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, obiekty niepołączone trwale z gruntem i obiekty kontenerowe, są obiektami tymczasowymi. Stąd też, zdaniem organu, budowa garażu blaszanego jako obiektu tymczasowego, nie jest zgodna z planem, co winno skutkować nakazem rozbiórki. W odwołaniu od decyzji A. S. powołując się na interes posiadaczy garaży oraz naruszenie art. 10 § 1 kpa i wadliwość ustalenia organu I instancji w zakresie daty budowy spornego garażu, wniósł o uchylenie nakazu rozbiórki. Odwołujący się zarzucił, że garaż został posadowiony w [...] r., co potwierdza dołączony rachunek, a ponadto, właściciel nieruchomości, tj. Gmina G. nie występowała o likwidację przedmiotowych garaży. Jednakże w dniu [...] 2006 r. odwołujący się złożył oświadczenie, iż garaż zakupiony w [...] r. został rozebrany i w [...] r. w tym samym miejscu postawił nowy obiekt. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118). Organ odwoławczy wskazał, iż inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w celu legalizacji przedmiotowego garażu. Niezależnie od tego faktu, budowa jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, co ustalono w oparciu o pismo Urzędu Miasta G. z dnia [...] 2006 r. Wreszcie, zdaniem organu odwoławczego, organy nadzoru budowlanego chronią interes społeczny w zakresie przestrzegania prawa budowlanego, a fakt ponoszenia opłat za korzystanie z terenu, nie ma znaczenia w kwestii ustalenia legalności istnienia obiektu. Wreszcie, organ II instancji nie podzielił zarzutu naruszenia prawa czynnego udziału w postępowaniu. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego A. S. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego jako wydanej z naruszeniem art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego, badając możliwość legalizacji przedmiotowych garaży, organ nadzoru budowlanego winien brać pod uwagę ustalenia planu obowiązującego w dacie ich powstania, a nie planu obecnie obowiązującego, który wszedł w życie dnia [...] 2006 r., jako że prawo nie działa wstecz. Nadto, użytkownicy garaży ubiegają się o nabycie nieruchomości od miasta G., co jest jednak postępowaniem długotrwałym z uwagi na skomplikowany stan prawny nieruchomości. Wreszcie, skarżący ponowił zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W kolejnym piśmie skarżący powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r. i dokonaną na tej podstawie nowelizację Prawa budowlanego (Dz. U. z dnia 5 czerwca 2007 r.), zmieniającą na jego korzyść przepisy, wniósł o uchylenie decyzji celem ponownego rozpatrzenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jedynie stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa przez organy administracji skutkuje uwzględnieniem skargi. Wyjaśnić też przyjdzie, iż zgodnie z art. 133 § 1 tej ustawy, rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny następuje na podstawie akt przedłożonych przez organ administracji. Sądowa kontrola decyzji sprawowana jest zaś w aspekcie jej legalności (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipa 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, iż przedmiotem kontroli sądowej jest zgodność decyzji z prawem, obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego aktu. Zmiana stanu prawnego, ani też okoliczności faktycznych sprawy, nie ma zatem znaczenia dla oceny legalności decyzji organów administracji. Stąd też w niniejszej sprawie miarodajny był stan faktyczny i prawny, obowiązujący w dacie orzekania przez organ odwoławczy, tj. w dniu [...] 2007 r. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), przyjmowała pierwotnie zasadę, że sankcją za samowolę budowlaną, popełnioną po dniu 31 grudnia 1994 r., jest rozbiórka obiektu. Jednocześnie art. 49 ustawy wprowadzał wyjątek od przedstawionej zasady ogólnej. W myśl art. 49 ust. 1 tej ustawy, w pierwotnym brzmieniu, nie można było nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części. Na właścicielu spoczywał wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jeżeli jednak właściciel obiektu budowlanego nie uzyskał pozwolenia na użytkowanie, przepis art. 48 stosowany był odpowiednio (art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego). Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane... (Dz. U. Nr 111, poz. 726 ze zm.), zawęziła zakres określonych w art. 49 ust. 1 przypadków, wprowadzając dodatkową przesłankę stosowania wymienionego przepisu. W myśl art. 49 ust. 1 ustawy w nowym brzmieniu, właściwy organ nie mógł nakazać rozbiórki, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie naruszało przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nowa regulacja prawna weszła w życie w dniu 24 grudnia 1997 r. Kolejną zmianę rozważanych przepisów wprowadziła ustawa z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Ustawa ta wprowadziła możliwość legalizacji budowy, jeżeli była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie naruszała przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Nowe regulacje prawne zostały ogłoszone w Dz. U. z dnia 10 maja 2003 r. i weszły w życie z dniem 11 lipca 2003 r. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2. Z kolei art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. stanowił, że do postępowań dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy znowelizowane, tj. art. 1 pkt 37-39 oraz art. 1 pkt 41. Wynika stąd, że osoby, które pod rządami przepisów obowiązujących przed dniem 11 lipca 2003 r. spełniły przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, mogły przed tym dniem ubiegać się o takie pozwolenie bez wnoszenia opłat legalizacyjnych. Jeżeli jednak osoby te nie wystąpiły o wydanie stosownego pozwolenia lub też postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją do dnia 11 lipca 2003 r., zastosowanie mają nowe regulacje. Następne zmiany analizowanych przepisów zostały wprowadzone ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888). Ustawa ta zmieniła ponadto treść art. 49 ust. 2 i art. 49b ust. 5 Prawa budowlanego, dotyczących opłat legalizacyjnych. W świetle art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia jej w życie, tj. dniem 31 maja 2004 r., stosuje się przepisy nowe, z zastrzeżeniem ust. 2-4, co nie dotyczy niniejszej sprawy. Jednakże wyrokiem z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05 (Dz. U. Nr 193, poz. 1430) Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r. Jednocześnie orzeczono o niezgodności z Konstytucją art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. – w zakresie, jakim wyłącza zastosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyrok TK nie wpłynął jednak na zmianę stanu prawnego, gdy idzie o zastosowanie nowej regulacji do spraw, które zostały wszczęte dopiero po dniu 11 lipca 2003 r., jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Wszak Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność jedynie normy intertemporalnej, zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 27 marca 2003 r. Przedmiotem orzeczenia Trybunału nie była zaś sama zmieniona regulacja – w tym wypadku art. 49 Prawa budowlanego – w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 39 ustawy nowelizującej. Podobnie, nie ma znaczenia orzeczenie o niekonstytucyjności art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 16 kwietnia 2004 r. Stąd też, skoro w niniejszej sprawie, która została wszczęta w dniu [...] 2005 r. i zakończona decyzją ostateczną w dniu [...] r., nie miał zastosowania przepis art. 7 ust. 2 ustawy nowelizującej z dnia 27 marca 2003 r., zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 27/05. Zatem chybiony był zarzut skargi, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego miało znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W żadnym wypadku podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji nie mogła być też zmiana stanu prawnego, dokonana ustawą z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 665). Ustawa ta, wyłączająca w art. 3 ust. 1, zastosowanie przepisów art. 48-49 b Prawa budowlanego do obiektu budowlanego, który został zrealizowany w okresie od 31 grudnia 1994 r. do 11 lipca 1998 r. i wobec którego nie wszczęto postępowania przed dniem 11 lipca 2003 r., weszła bowiem w życie z dniem 20 czerwca 2007 r., a zatem po wydaniu zaskarżonej decyzji. Stąd też zmiana stanu prawnego nie mogła mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Wszak organy nadzoru budowlanego nie mogły naruszyć prawa materialnego, które nie obowiązywało w dacie wydania decyzji. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zaś spraw administracyjnych, a jedynie bada zgodność aktu administracji z prawem. W konsekwencji, zdaniem sądu administracyjnego zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego. Na podstawie protokołu oględzin i oświadczenia złożonego wówczas przez skarżącego, organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy garaż blaszany został zrealizowany w [...] r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jest to obiekt nietrwale związany z gruntem. Skarżący pomimo nałożonych obowiązków i przedłużenia terminu ich wykonania do dnia [...] 2006 r., nie uzupełnił braków dokumentacji. Jest też poza sporem, iż w toku niniejszego postępowania wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r., ogłoszona w Dz. Urzęd. Woj. [...]. nr [...], poz. [...]z dnia [...] r.). Jak wynika z pisma Z-cy Naczelnika Wydziału Architektury i Urbanistyki UM w G. z dnia [...] r., teren przy ul. [...], oznaczony jest symbolem [...] – tereny usługowo-mieszkaniowe o wysokiej intensywności, gdzie obowiązuje zakaz budowy obiektów o charakterze tymczasowym oraz realizacji rozwiązań typowych i powtarzalnych. Jest to bowiem teren, obejmujący centrum i śródmieście miasta. Prawidłowo zatem organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że budowa przedmiotowego garażu jako obiektu tymczasowego w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, nie jest zgodna z ustaleniami obowiązującego w dacie orzekania planu miejscowego. Zdaniem sądu administracyjnego nie powinno też budzić wątpliwości, że na gruncie art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego – w brzmieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r., legalizacja samowoli budowlanej dopuszczalna jest w razie zgodności z planem, obowiązującym w dacie prowadzenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Nie ma zatem znaczenia fakt zgodności budowy z planem miejscowym, obowiązującym w dacie budowy, jeżeli następnie plan ten utracił ważność lub został uchylony. W konsekwencji, przed uchwaleniem planu miejscowego, legalizacja przedmiotowej samowoli byłaby dopuszczalna, gdyby skarżący legitymował się ostateczną w dniu [...]r. decyzją o warunkach zabudowy. Jednakże skarżący nie złożył zaświadczenia, o którym mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, mimo wydania przez organ nadzoru budowlanego postanowienia z dnia [...] r. W wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył też oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednak już brak jednego z tychże dokumentów, musiał skutkować wydaniem nakazu rozbiórki przedmiotowego garażu z mocy art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że także na gruncie stanu prawnego, obowiązującego do dnia 11 lipca 2003 r., legalizacja samowoli budowlanej po upływie 5 lat od zakończenia budowy, uzależniona była od zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego – w brzmieniu do dnia 11 lipca 2003 r. nie precyzował co prawda, o jaki plan miejscowy chodzi, jednak zdaniem składu orzekającego, miarodajne było prawo miejscowe, obowiązujące w dacie prowadzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, iż nawet przy odmiennej interpretacji, a mianowicie, że z uwagi na fakt upływu 5 lat od zakończenia budowy do dnia 11 lipca 2003 r., mimo wszczęcia postępowania po tej dacie, wyżej przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego należy interpretować w ten sposób, iż rozpatrzenie niniejszej sprawy winno nastąpić na podstawie art. 49 Prawa budowlanego – w brzmieniu sprzed nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r., zachodziły podstawy do orzeczenia nakazu rozbiórki z mocy art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Budowa narusza bowiem także ustalenia obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji planu miejscowego. Co więcej, w ocenie sądu administracyjnego, nawet przy uwzględnieniu planu, obowiązującego w dacie budowy garażu, tj. [...] r., naruszała ona zapisy ówczesnego planu. Do akt postępowania administracyjnego dołączono bowiem pismo Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...] r. (k. [...] akt adm.), z którego wynika, że działka nr [...] w G., na której zrealizowano przedmiotowy garaż, w poprzednio obowiązującym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr [...] RM w G. z dnia [...] r., Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]z dnia [...] r.), który utracił ważność z dniem [...] 2003 r., położona była na terenie oznaczonym symbolem [...]), co oznaczało: strefa centrum, tereny koncentracji usług. W konsekwencji, w każdym przypadku, zrealizowany samowolnie obiekt budowlany, narusza przepisy o planowaniu przestrzennym, co obligowało organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki z mocy art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, z tym że zdaniem sądu administracyjnego opowiedzieć się należy za stanowiskiem, iż zarówno na gruncie art. 49 – w brzmieniu do dnia 11 lipca 2003 r., jak i w świetle art. 48 ust. 2, istotna jest zgodność budowy z ustaleniami planu, obowiązującego w dacie prowadzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Nie oznacza to bowiem działania prawa wstecz, zaś zupełnie inny jest byt prawny obiektów, zrealizowanych na podstawie pozwoleń na budowę. Nadto, sąd administracyjny nie stwierdził naruszenia art. 10 § 1 kpa – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Faktem jest, że organ I instancji przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki nie wystosował do skarżącego zawiadomienia o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem i wypowiedzenia się w tym zakresie. Jednak należy zważyć, że decyzja jest konsekwencją przede wszystkim niezłożenia przez skarżącego dokumentów, umożliwiających legalizację samowoli. Skarżący uczestniczył też w oględzinach obiektu. W toku postępowania przed organami składał zatem wyjaśnienia, jak i wnioski w postaci żądania zawieszenia postępowania. Treść planu miejscowego podlega zaś publikacji w dzienniku urzędowym województwa, zatem jest ogólnodostępna. Stąd też ustawowy tryb likwidacji samowoli budowlanej co do zasady nie daje podstaw do przyjęcia, aby naruszenie wymogu zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem, który wszak winna złożyć sama strona, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza że w istocie w skardze nie sprecyzowano zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa. Nie ma też znaczenia fakt, czy Gmina G. jako właściciel terenu domagała się likwidacji przedmiotowego obiektu. Organy nadzoru budowlanego działają bowiem z urzędu, zaś orzekanie o nakazie rozbiórki nie należy do sfery tzw. uznania administracyjnego. W dacie wydania zaskarżonej decyzji warunkiem legalizacji samowoli budowlanej było też złożenie oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomości na cele budowlane, którego to wymogu skarżący nie dopełnił. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło