II SA/Gl 308/17

WyrokWSA w Gliwicach2017-06-08

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Grzegorz Dobrowolski, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Miejska w Sośnicowicach mogła pozbawić ulice Kasztanową, Szeroką, Strażacką, Osiedlową i Górną statusu dróg publicznych, jednocześnie zaliczając je do dróg wewnętrznych, bez ich wyłączenia z użytkowania i bez zaliczenia do innej kategorii dróg publicznych?
Ratio decidendi
Rada Miejska w Sośnicowicach nie mogła pozbawić wskazanych ulic statusu dróg publicznych, ponieważ nie zostały one wyłączone z użytkowania ani zaliczone do innej kategorii dróg publicznych. Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii jest możliwe jedynie w przypadku jej wyłączenia z użytkowania lub jednoczesnego zaliczenia do nowej kategorii. W niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie została spełniona, co czyni uchwałę Rady Miejskiej niezgodną z prawem.
Stan faktyczny
Rada Miejska w Sośnicowicach podjęła uchwałę pozbawiającą ulice Kasztanową, Szeroką, Strażacką, Osiedlową i Górną statusu dróg publicznych i zaliczającą je do dróg wewnętrznych. Wojewoda Śląski, działając w ramach nadzoru, wszczął postępowanie wyjaśniające, które wykazało, że drogi te nie zostały wyłączone z użytkowania ani zaliczone do innej kategorii dróg publicznych. W związku z tym Wojewoda złożył skargę na uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając jej naruszenie art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność uchwały Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 23 czerwca 2016 r. nr XIX/161/2016 w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Sośnicowicach z dnia 23 czerwca 2016 r. nr XIX/161/2016 w przedmiocie pozbawienia kategorii drogi gminnej stwierdza nieważność uchwały w całości. Uchwałą z dnia 23 czerwca 2016 r. nr XIX/161/2016 Rada Miejska w Sośnicowicach pozbawiła ulice Kasztanową, Szeroką, Strażacką, Osiedlową i Górną statusu dróg publicznych. Jednocześnie uznała, iż drogi te zostały zakwalifikowane do ogólnodostępnych dróg wewnętrznych. Działając w ramach nadzoru Wojewoda Śląski zwrócił się (pismem z dnia [...] r.) do Burmistrza [...] z zapytaniem, czy w związku z wejściem w życie powyższej uchwały zostały spełnione warunki określone w art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych – czyli czy objęte uchwałą ulice zostały wyłączone z ruchu. W odpowiedzi Burmistrz [...] pismem z dnia [...] r. odpowiedział, iż ulice te z ruchu nie zostały wyłączone. Wojewoda Śląski pismem z dnia 24 lutego 2017 r. złożył skargę na powyższą uchwałę. Powołał się przy tym na treść art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym "pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego". Organ nadzoru podniósł, iż drogi powyższe nie zostały wyłączone z użytkowania i jednocześnie nie zostały zaliczone do "nowej" kategorii. W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] wskazał, iż wyłączenie wyżej wymienionych ulic z kategorii dróg publicznych było niezbędne. Nie spełniają one bowiem wymagań dla dróg zaliczanych do dróg publicznych (przede wszystkim ze względu na szerokość). Nielogicznym zaś było by wyłączenie ulic z użytkowania, gdyż uniemożliwiło by to osobom tam zamieszkującym dojazd do dwoich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm.) "pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego". Analiza powyższego przepisu pozwala na stwierdzenie, iż pozbawienie dotychczasowej kategorii może nastąpić jedynie w dwóch przypadkach. Pierwszy, to zaliczenie do nowej kategorii. Drugi, to pozbawienie kategorii, przy czym może to nastąpić wyłącznie w przypadku wyłączenia drogi z użytkowania. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Tutejszy Sąd w wyroku z dnia 17 września 2014 r. (sygn. II SA/Gl 506/14) wyraźnie wskazał, ze "w myśl art. 10 ust. 3 u.d.p., pozbawienie drogi dotychczasowej kategorii, z wyjątkiem przypadku wyłączenia drogi z użytkowania, jest możliwe jedynie w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tej drogi do nowej kategorii. Literalne brzmienie przywołanej normy jednoznacznie wskazuje zatem sytuacje, w których przepis ten może zostać zastosowany. Po pierwsze znajduje on zastosowanie w sytuacji gdy droga publiczna określonej kategorii wprawdzie nadal ma mieć status drogi publicznej jednak kategoria drogi ma ulec zmianie. Po drugie zaś przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku gdy droga dotychczas publiczna zostaje wyłączona z użytkowania". W rozstrzyganej sprawie, co wynika z pisma Burmistrza [...] drogi objęte uchwałą nie zostały wyłączone z użytkowania. Nie zaliczono ich również do innej kategorii dróg publicznych. Nie było zatem podstaw by pozbawić ulic Kasztanowej, Szerokiej, Strażackiej, Osiedlowej i Górnej statusu dróg publicznych. Za bez przedmiotowe skład orzekający uznaje zarzuty skargi dotyczące stanu technicznego dróg. Przesłanki dopuszczalności pozbawienia drogi statusu drogi publicznej zostały enumeratywnie wyliczone w art. 10 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Tylko one, w wyżej wskazanym zakresie, mogą być brane pod uwagę przy ocenie prawidłowości uchwały. W oparciu o powołane już przepisy prawne, a ponadto zgodnie z art. 147 § 1 i orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło