II SA/Gl 309/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie: WSA Włodzimierz Kubik Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. Nr [...], 2) orzeka, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane w całości. II SA/Gl 309/05 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) wstrzymał M. i Z. M. dalsze prowadzenie robót budowlanych, polegających na postawieniu [...] słupów żelbetowych energetycznych, tymczasowych kontenerów i utwardzaniu terenu działki nr [...]w C. przy ul. [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie stwierdził, że przeprowadzone w dniu [...] r. oględziny na przedmiotowej działce wykazały, iż inwestor postawił [...] żelbetowe słupy w narożnikach działki, tymczasowy obiekt oraz utwardził nawierzchnię terenu działki, a na wykonanie tych robót nie posiada zezwolenia bądź zgłoszenia. Z postanowieniem takim nie zgodził się M.M., który wniósł zażalenie. W zażaleniu tym wskazał, że od [...] r. nie wykonał na przedmiotowej działce żadnych robót budowlanych. Prace dotyczące postawienia tymczasowego obiektu kontenerowego i utwardzenia terenu zostały wykonane wcześniej i były przedmiotem wcześniejszego postępowania zakończonego decyzją o umorzeniu postępowania z dnia [...] r., z tego też powodu nie rozumie przyjętego rozstrzygnięcia. Podniósł także, że w ramach prowadzonego postępowania nie brał udziału. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 50 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ ten podzielił stanowisko organu pierwszej instancji o kontynuowaniu robót budowlanych przez skarżącego, który nie posiada na ich prowadzenie stosownego zezwolenia lub zgłoszenia. Do takich robót organ ten zaliczył posadowienie [...] żelbetowych słupów oraz utwardzenie nawierzchni gruntu. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się Z. i M.M. Skarga Z. M. została mocą postanowienia tutejszego Sądu z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Gl 309/05 odrzucona z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego. Skarga M. M. została wniesiona w sposób prawidłowy. W skardze tej skarżący zarzucił organom administracji prowadzenie postępowania bez zapewnienia mu czynnego udziału w nim. Jego zdaniem w zaskarżonym postanowieniu zamieszczone zostały nieprawidłowe dane dotyczące zakończenia budowy ogrodzenia, jak również wskazał, że od [...] r. na przedmiotowej działce nie prowadził żadnych robót budowlanych, a odliczona powierzchnia utwardzenia działki została zawyżona. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podał, że uwzględnił skargę w całości. W motywach swojego stanowiska organ ten zaznaczył, że zarzuty skargi są zasadne, jednakże z uwagi na nie wydanie przez właściwy organ w zakreślonym przepisami terminie stosownej decyzji, skutkować to musi uwzględnieniem w całości wniosku skarżących. W trakcie rozprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wystąpił do organu odwoławczego o uzupełnienie akt sprawy, w tym o przekazanie rozstrzygnięcia uwzględniającego wniesioną skargę wydanego w oparciu o postanowienia art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W następstwie tego żądania organ odwoławczy wskazał, że w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zostało wydane żadne rozstrzygnięcie, nadto organ ten wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] r. nakazał Z. i M.M. wstrzymanie wszelkich prac budowlanych, nie dotyczących bezpośrednio realizacji ogrodzenia posesji. W następstwie tej sytuacji organ ten wystąpił o oddalenie skargi. Tutejszy Sąd pismem z dnia [...] r. zwrócił się do skarżącego z pytaniem czy z uwagi na uwzględnienie skargi znajdujące wyraz w pierwszej odpowiedzi na skargę, podtrzymuje skargę. W wyznaczonym terminie skarżący nie wypowiedział się, a tym samym podtrzymał wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej prowadząc postępowanie obowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa, a prowadząc postępowanie administracyjne dążyć do wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego), w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 wyżej wymienionego Kodeksu) oraz zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji (postanowienia) umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 § 1 tego Kodeksu). W rozpatrywanej sprawie organy administracji podjęły rozstrzygnięcia z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów. W szczególności należy zwrócić uwagę na fakt, iż organ pierwszej instancji przeprowadził czynność procesową w dniu [...] r., w trakcie której dokonał oględzin nieruchomości skarżącego. To, że w trakcie tej czynności skarżący nie brał udziału może być zrozumiałe, jednakże po dokonaniu ustaleń, w następstwie których doszedł do przekonania, że należy wstrzymać prowadzone roboty budowlane, organ ten zobligowany był przed podjęciem rozstrzygnięcia skontaktować się ze skarżącym, poinformować go o poczynionych ustaleniach i wyjaśnić ewentualne rozbieżności. Działań takich organ ten nie podjął lecz wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że zakresem wstrzymanych robót budowlanych objęte zostały także takie roboty, w stosunku do których ten sam organ w dniu [...] r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania. W oparciu o przedłożone Sądowi akta administracyjne nie można stwierdzić, by organ pierwszej instancji prowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie dysponowania przez skarżącego zezwoleniem lub zgłoszeniem na prowadzenie robót budowlanych. Organ odwoławczy w ramach postępowania zażaleniowego także nie wykazał się żadną aktywnością w zakresie postępowania dowodowego, ponieważ oparł się na ustaleniach organu pierwszej instancji. Skarżący w swoim zażaleniu podnosił, że nie zakończył prac związanych z wykonaniem ogrodzenia, na które posiada zgłoszenie, natomiast organ odwoławczy przyjął bez jakichkolwiek zastrzeżeń i bez przeprowadzenia jakichkolwiek czynności procesowych stanowisko prezentowane przez organ pierwszej instancji. Przedstawiony powyżej przebieg postępowania administracyjnego pozwala uznać, że działania organów nadzoru budowlanego przeprowadzone zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego, jak również z naruszeniem treści art. 10 § 1 tego Kodeksu w zakresie zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i zapewnienia możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Tym samym wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji skutkuje powrotem sprawy do organu pierwszej instancji. Organ ten winien ustalić, czy istnieje przedmiot sprawy, to znaczy czy skarżący wykonali roboty budowlane bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia. W ramach tego postępowania organ ten winien umożliwić skarżącemu czynny udział w poszczególnych czynnościach dowodowych i możliwość wypowiedzenia się o przyjętych ustaleniach i po tak przeprowadzonym postępowaniu dopiero winien podjąć stosowne rozstrzygnięcie. Na marginesie rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że organ odwoławczy pismem procesowym z dnia [...] r. w sposób błędny poinformował Sąd o okolicznościach faktycznych w sprawie, czym mógł spowodować, że Sąd podjąłby wadliwe rozstrzygnięcie, zatem organ odwoławczy winien w przyszłości bardziej skrupulatnie i rzetelnie prezentować swoje stanowisko i informować o podejmowanych działaniach. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, ponieważ stosownie do postanowień art. 210 § 1 wyżej wymienionej ustawy skarżący do zamknięcia rozprawy nie zgłosili wniosku o przyznanie należnych kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.