II SA/Gl 31/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2021 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. J. W. pismem z dnia 18 lipca 2020 r. złożonym na formularzu w dniu 5 sierpnia 2020 r. wystąpił do Prezydenta Miasta Z. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Strona wniosła o przyznanie jej i wypłacenie zasiłku pielęgnacyjnego od chwili nabycia niepełnosprawności która powstała przed 21 rokiem życia. Pierwsze orzeczenie o niepełnosprawności uzyskała dnia [...] r. Nie wystąpiła jednak wówczas o świadczenie. Kolejne orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nastąpiło dnia [...] r. Wnioskodawca wniósł o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 czerwca 2004 r. do 30 kwietnia 2020 r. Organ decyzją z dnia [...] r. nr [...] przyznał stronie zasiłek pielęgnacyjny w okresie od 1 maja 2020 r. bezterminowo w kwocie 215, 84 zł miesięcznie. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła strona, wyrażając niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcie wskazało, że organ winien był się odnieść do całego wniosku strony z dnia 18 lipca 2020 r. tj. orzec także w sentencji decyzji w odniesieniu do całego okresu na jaki wnioskowała strona tj. wydać rozstrzygnięcie w odniesieniu do okresu od dnia 1 czerwca 2004 r. Natomiast sentencja zaskarżonej decyzji orzeka jedynie w zakresie od 1 maja 2020 r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji przyznał stronie zasiłek pielęgnacyjny w okresie od 1 maja 2020 r. bezterminowo, w kwocie 215,84 zł miesięcznie oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 czerwca 2004 r. do 30 kwietnia 2020 r. Uzasadniając swoje rozstrzygniecie w tym ostatnim zakresie organ powołał się na treść art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym "jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności". Na skutek odwołania adresata decyzji sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, które zaskarżoną obecnie decyzją utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. W pełni podzieliło ustalenia Prezydenta Miasta Z. oraz wywiedzione z nich skutki prawne. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia wskazało, ze z uwagi na fakt, że w okresie od wydania pierwszego orzeczenia tj. od 1 czerwca 2004 r. do 30 kwietnia 2020 r. nie został złożony wniosek o ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, zasadnie zatem odmówiono prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za ten okres. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat. W jego ocenie świadczenie powinno być wypłacone wstecznie, od dnia pierwszego orzeczenia o niepełnosprawności. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111) zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Jednocześnie w świetle ust. 3 tego artykułu zasiłek powyższy przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Stan prawny oraz ustalenia organów administracji w tym zakresie nie budzą żadnych wątpliwości. Niepełnosprawność skarżącego powstała przed ukończeniem 21 roku życia zatem przysługuje mu zasiłek pielęgnacyjny. Sporne jest jednak to, od kiedy świadczenie powinno zostać przyznane. Skarżący po raz pierwszy uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności dnia [...] r. Drugie zaś [...] r. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy "prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego". Jednakże w świetle ust. 2a tego artykułu "jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności". Rozwiązanie przewidziane w art. 24 ust. 2a u.ś.r. umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny związany z procedowaniem przez właściwe do tego organy w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub o jej stopniu mającym charakter prejudycjalny zresztą dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Jednak skorzystanie z dobrodziejstwa tego unormowania przez osobę niepełnosprawną obwarowane jest wystąpieniem przez nią ze stosownym wnioskiem do organu pomocowego o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności - w ściśle określonym terminie - tj. w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Przy ustalaniu daty rozpoczęcia wypłaty świadczenia konieczne jest zatem wzięcie pod uwagę dwóch okoliczności. Pierwsza, to data wydania orzeczenia o niepełnosprawności. Druga, to dochowanie terminu, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy. Zatem niemożliwym było przyznanie skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego od dnia wydania pierwszego orzeczenia o niepełnosprawności. Nie dochował bowiem wskazanego wyżej terminu (pomijając fakt, ze w 2004 r. przepis powyższy nie obowiązywał). Zatem mógłby otrzymać świadczenie na zasadach ogólnych, czyli od dnia w którym wpłynął wniosek o jego przyznanie. Jednakże w związku z tym, że w stosunku do skarżącego wydano drugie orzeczenie o niepełnosprawności i dochował on terminu, o którym mowa w art. 24 ust.. 2a ustawy, prawidłowo organy administracji uznały, że świadczenie należy przyznać od dnia od 1 maja 2020 r. Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.