II SA/Gl 311/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-09-23
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Maria Taniewska-Banacka, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ gminy jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji przydomowych oczyszczalni ścieków i wydawania na jej podstawie zaświadczeń, czy też właściwym organem w tym zakresie jest starosta prowadzący ewidencję gruntów i budynków?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 12 k.p.a., nie podejmując wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wójt gminy jest właściwy do przyjmowania zgłoszeń dotyczących przydomowych oczyszczalni ścieków, a gmina prowadzi ich ewidencję zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Odmowa wydania zaświadczenia była przedwczesna, a organy nie odniosły się do właściwych przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wyposażenie nieruchomości w mechaniczno-biologiczną oczyszczalnię ścieków. Wójt Gminy odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak prowadzenia takiej ewidencji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wnioskodawcy złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2016 r. sprawy ze skargi H. Z. i A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wyposażeniu nieruchomości w mechaniczno-biologiczną oczyszczalnię ścieków uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...]
Postanowieniem wydanym z upoważnienia Wójta Gminy K. w dniu [...] r., znak [...], na podstawie art. 219 i w trybie art. 123 - 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016, poz. 23 ze zm. – dalej k.p.a.), w związku z wnioskiem H. Z., złożonym dnia [...] roku odmówiono wydania zaświadczenia stwierdzającego, że działka zlokalizowana w miejscowości R., ul. [...], nr ewid. 1, gmina K., wyposażona jest w mechaniczno-biologiczną oczyszczalnię ścieków, której rozpoczęcie eksploatacji H. Z. zgłosił w dniu [...]r.
W uzasadnieniu podano m. in., że organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które w pierwszej kolejności miało na celu ustalenie, jakiego rodzaju ewidencje i rejestry mogą zawierać żądane dane oraz czy Wójt Gminy K. dysponuje takimi rejestrami lub danymi pozwalającymi wydać zaświadczenie o treści wskazanej we wniosku. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ stwierdził, że nie może wydać zaświadczenia o żądanej treści, na podstawie posiadanych danych, ewidencji i rejestrów, którymi dysponuje. Wójt Gminy K. nie prowadzi bowiem ewidencji lub rejestru nieruchomości, w tym także nieruchomości wyposażonych w mechaniczno-biologiczne oczyszczalnie ścieków. Na podstawie art. 7d pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2015, poz. 520, z późn. zm.), prowadzenie dla obszaru powiatu ewidencji gruntów i budynków oraz prowadzenie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu należy do zadań starosty.
H. Z. i A. Z. złożyli zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wnosili o doprowadzenie do wydania przedmiotowego zaświadczenia. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż Wójt Gminy K. posiada dane na temat wyposażenia działki nr 1 w m. R. w przydomową oczyszczalnię ścieków, w związku z wizytą inspektora ochrony środowiska z Urzędu Gminy K., który potwierdził osiągnięcie efektu ekologicznego na ww. nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 218 § 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu podano m. in., że skład orzekający SKO podzielił stanowisko organu I instancji, iż do jego kompetencji nie należy prowadzenie ewidencji i rejestrów nieruchomości, w tym prowadzenie ewidencji nieruchomości wyposażonych w mechaniczno-biologiczne oczyszczalnie ścieków, jak również nie dysponuje on innymi danymi potwierdzającymi taki stan wyposażenia nieruchomości, którego potwierdzenia w postaci zaświadczenia domaga się wnioskodawca.
Skargę na powyższe postanowienie złożył H. Z. i A. Z., wnosząc o doprowadzenie przez Sąd do wydania przedmiotowego zaświadczenia i stwierdzając, że SKO nie rozstrzygnęło sprawy właściwie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 k.p.a.).
Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm.) gminy prowadzą ewidencję m. in. przydomowych oczyszczalni ścieków. Przepis ten jest konsekwencją m. in. art. 152-153 i art. 378 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm. – dalej p.o.ś.), w związku z §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia (Dz. U. z 2010 r., Nr 130, poz. 880). W przypadku korzystania ze środowiska przez osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest właściwy m. in. w sprawach przyjmowania zgłoszeń, o których mowa w art. 152 ust. 1. Zgłoszeniu podlegają bowiem przydomowe oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5 m2 na dobę. Prowadzący instalację jest zobowiązany do dokonania zgłoszenia przed rozpoczęciem jej eksploatacji. Do rozpoczęcia eksploatacji oczyszczalni można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (art. 152 ust. 1, 3 i 4 p.o.ś.).
Skarżący zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okoliczności, o których mowa w ww. przepisach. Treść wniosku pozwalała na zorientowanie się w rzeczywistych intencjach wnioskodawcy, które dotyczyły przede wszystkim faktu istnienia, zgłoszenia oraz funkcjonowania oczyszczalni ścieków, a nie danych ogólnych o nieruchomości. Organy jednak uznały, że ewidencja taka przez organ gminny nie jest prowadzona, co w powyższym kontekście budzi zdziwienie. Do tych kwestii, wynikających z powyższych regulacji w żaden sposób nie odniesiono się, nawiązując jedynie do ewidencji nieruchomości prowadzonych przez Starostę z zakresu Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Odmowa wydania zaświadczenia była zatem co najmniej przedwczesna (art. 219 k.p.a.).
Nie jest również jasna rola w niniejszym postępowaniu A. Z., skoro wniosek składał sam H. Z.. Zażalenie zostało złożone także przez A. Z. i w tym zakresie rozpoznano je, przy czym trudno stwierdzić, czy działał on samodzielnie, w ramach własnego interesu prawnego, czy jako pełnomocnik H. Z.. Okoliczność ta powinna zostać wyjaśniona.
Organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, jednak i on nie dostrzegł wadliwości aktu, który utrzymał w mocy, przez co należy uznać i jego rozstrzygnięcie za nieodpowiadające prawu.
Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.,
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć na uwadze powyższe ustalenia, analizując wniosek pod kątem wskazanych regulacji. Zasadności wniosku Sąd nie przesądza, jako że nie pozwala na to zgromadzony materiał dowodowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło