II SA/Gl 314/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Prezydenta Miasta J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r., nr [...] odmawiającą przekształcenia na rzecz J. i P. N. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w J. przy ul. [...] i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie, jako organ orzekający w pierwszej instancji, złożył Prezydent Miasta J. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej odrzucenie jako wniesionej przez podmiot nie mający legitymacji skargowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) uprawnienie do wniesienia skargi przysługuje każdemu, kto ma w tym interes prawny, a ponadto prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a. ). W rozpatrywanej sprawie Prezydent Miasta J. wniósł skargę na decyzję, którą to organ odwoławczy uchylił w całości wydaną przez tego Prezydenta w pierwszej instancji decyzję. Z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że organ gminy, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie i to bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy. Według art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stroną postępowania jest tylko podmiot występujący w danym stosunku administracyjnoprawnym w charakterze administrowanego. Pojęcia strony nie można zaś odnieść do podmiotu występującego w charakterze organu administracyjnego. Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej zaś - uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie (por. postanowienie NSA z dnia 19.10.2000 r., sygn. II SA/Gd 2159/00, LEX 446440). Odnosi się to także do organu pierwszej instancji, któremu żaden przepis nie przyznaje uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcia w drodze skargi (por. postanowienie NSA z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05, LEX nr 197511, zob. także uchwałę SN z dnia 27 lipca 1993 r., sygn. akt III AZP 8/93, publ. OSNPC 1994 r., nr 1, poz. 3). Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt K 32/08 (Dz.U. z 2009 r., Nr 187, poz. 1456), orzekając o zgodności art. 33 i art. 50 § 1 p.p.s.a. z art. 165 Konstytucji RP, wyraził pogląd, iż postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne muszą być ukierunkowane na realizację zasady praworządności. Organy samorządu terytorialnego, które wydają decyzje wobec obywatela, mają stać na straży prawa, w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów. Dalej Trybunał Konstytucyjny nie zgodził się z twierdzeniem, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, powinna mieć możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przyjęcie takiego założenia mogłoby podważać zaufanie do organów władzy publicznej, że będą one działać zgodnie z prawem dla realizacji dobra wspólnego. Należy także zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że w sytuacji, gdy skarga została złożona w sprawie przez organ pierwszej instancji, jest ona niedopuszczalna (zob. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 1997 r., sygn. akt IV SA 802/95, publ. ONSA 1997 r., nr 4, poz. 179). W ocenie Sądu również z naprowadzonych wyżej przyczyn, a w szczególności w świetle art. 33 i art. 50 § 1 p.p.s.a. za niedopuszczalną uznać należy skargę organu, który wydawał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. Mając na względzie powyższe, skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wobec odrzucenia skargi z powodu jej niedopuszczalności Sąd nie mógł dokonać merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji.