II SA/Gl 314/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-07-18

Skład orzekający: Tomasz Dziuk, Krzysztof Nowak, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot odbierający odpady komunalne, który nie osiągnął wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów, może zostać uwolniony od odpowiedzialności za nałożenie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a., nawet jeśli naruszenie nie miało charakteru znikomego i nie zaprzestano jego popełniania?
Ratio decidendi
Podmiot odbierający odpady komunalne, który nie osiągnął wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podlega karze pieniężnej, gdyż jest to sankcja bezwzględnie określona. Instytucja odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f § 1 k.p.a.) może być stosowana, jednakże wymaga, aby naruszenie prawa było znikome. W przypadku, gdy naruszenie nie jest znikome, a ponadto nie zaprzestano jego popełniania (co potwierdza fakt nieosiągnięcia wymaganego poziomu również w kolejnym roku), brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary.
Stan faktyczny
Spółka R. sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za 2022 r. Organ I instancji nałożył karę w wysokości 6.031 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło karę w wysokości 6.029 zł, uznając, że organ I instancji prawidłowo ustalił popełnienie deliktu administracyjnego, ale błędnie wyliczył wysokość kary. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wpływu na osiągnięcie poziomów recyklingu oraz błędne nieodstąpienie od nałożenia kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2025 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10 stycznia 2025 r. nr SKO.OS/41.9/868/2024/19868/AK w przedmiocie kary pieniężnej w związku z nieosiągnięciem wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów oddala skargę. Prezydent Miasta B. (dalej "organ I instancji") decyzją z dnia 30 października 2024 r., działając m.in. na podstawie art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1, ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 399 z późn. zm.) - dalej "u.c.p.g.", nałożył na R. z o.o. z siedzibą w S. przy ul. [...] (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") karę pieniężną w wysokości 6.031 zł za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych u podmiotu odbierającego odpady komunalne za 2022 r. Na skutek wniesionego przez Spółkę odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy"), zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z 10 stycznia 2025 r., nr SKO.OS/41.9/ 868/2024/19868/AK, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i orzekło w następujący sposób: "orzekam nałożyć na R. z o.o. z siedzibą: [...] S. , ul. [...] , NIP: [...] wpisany w dniu [...] r. do prowadzonego przez Prezydenta Miasta B. rejestru działalności regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie miasta B. pod numerem [...], karę pieniężną w wysokości 6.029 zł (słownie: sześć tysięcy dwadzieścia dziewięć złotych) za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych podmiotu odbierającego odpady komunalne za rok 2022." W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania i zacytował przepisy prawa znajdujące zastosowanie w sprawie. Dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, po analizie stanu prawnego i faktycznego sprawy, że zaskarżona decyzja zawiera wady. W ocenie Kolegium, wady w zaskarżonej decyzji organu I instancji, nie dały mu jednak podstaw do usunięcia zaskarżonej decyzji w całości z obrotu prawnego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w trybie art. 138 § 2 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2024, poz. 572) - dalej "k.p.a." W sprawie nie zaszła też okoliczność skutkująca koniecznością umorzenia postępowania odwoławczego w oparciu o pkt 3 art. 138 § 1 k.p.a. albo uchylenia zaskarżonej decyzji w całości albo w części i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości albo w części na podstawie pkt 2 art. 138 § 1 k.p.a. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania i merytorycznym rozpatrzeniu odwołania Kolegium stwierdziło, że Spółka w 2022 r. odbierała odpady komunalne od właścicieli nieruchomości niezamieszkałych z terenu Gminy [...] z którymi ma zawarte umowy. Wskazało, że organ I instancji orzekając w sprawie ustalił, na podstawie sprawozdania w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości złożonego przez stronę za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami w dniu 30 stycznia 2023 r., że w przypadku odwołującej się Spółki, łączna masa wytworzonych odpadów komunalnych, wyrażona w Mg (symbol "Mw") wyniosła 242,7800 Mg, a poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych - wyniósł 39,5845 Mg. Z ustaleń organu I instancji wynikało zatem, iż wyniósł on 16,3047 %, podczas gdy wymagany przepisami prawa poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za 2022 r. powinien był wynieść 25 %. W konsekwencji tego ustalenia organ I wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną za popełnienie deliktu administracyjnego w wysokości 6.031 zł. Organ odwoławczy przywołał stanowisko i zarzuty Spółki zawarte w odwołaniu i dokonując ich oceny stwierdził, że postępowanie organu I instancji w kontrolowanej sprawie było co do zasady prawidłowe. W toku postępowania organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami prawa czyniąc przy tym zadość wskazaniom Kolegium w uprzednio wydanej decyzji. Zweryfikował wysokość wyliczonego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych uwzględniającego wytyczne Kolegium oraz wyjaśnił, że w sprawozdaniu Spółki w Dziale VI Tabela A odpady o kodzie 19 12 02, 19 12 03, 19 12 07 i 16 01 03 spełniają przesłanki § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1530) – dalej "rozporządzenie MKiŚ". Zgodnie z dokumentami, potwierdzającymi poddanie procesowi przygotowania do ponownego użycia lub recyklingu odpadów, dostarczonymi przez stronę wraz z pismem z dnia 27 września 2024 r., wszystkie odpady w ilości 39,5845 Mg, wykazane w Dz. VIB sprawozdania, zostały poddane procesom recyklingu: R3, R4 oraz R5. W związku z powyższym odpady w ilości 39,5845 Mg zarówno z grupy 15, z grupy 20 jak i odpady o kodach 19 12 02, 19 12 03, 19 12 07 i 16 01 03 powstały w wyniku przetwarzania odpadów komunalnych i zostały poddane procesom recyklingu zgodnymi z załącznikiem nr 1 do ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (obecnie t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.) – dalej "u.o.o." Jako dowód Spółka dostarczyła dokumenty z instalacji komunalnych, do których dostarczane były zebrane odpady, potwierdzające, iż wszystkie zostały poddane procesom recyklingu, zgodnymi z u.o.o. Organ I instancji weryfikując sprawozdanie Spółki stwierdził, iż obliczenia zostały dokonane w sposób prawidłowy, a kody odpadów wzięte pod uwagę do obliczeń są zgodne z rozporządzeniem MKiŚ. Ustalenia dowodowe dokonane przez organ I instancji w toku postępowania zostały poddane przez organ odwoławczy weryfikacji i uznane za prawidłowe. Zdaniem Kolegium nie budzi wątpliwości, w świetle materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji, że Spółka będąc do tego ustawowo zobowiązana, nie osiągnęła wymaganego w 2022 r. poziomu w wysokości co najmniej 25 % przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, tj. papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, wbrew obowiązkowi nałożonemu w art. 9g u.c.p.g. Biorąc pod uwagę masę odebranych przez Spółkę odpadów komunalnych w 2022 r. wynoszącą 242,7800 Mg, wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wskazanych frakcji odpadów komunalnych powinien wynosić 25 %, czyli 60,695 Mg, strona zaś osiągnęła poziom w wysokości 16,3046 % tj. 39,5845 Mg. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie został popełniony delikt administracyjny, określony w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., który podlega karze obliczanej zgodnie z 9x ust. 3 u.c.p.g. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (obecnie t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 647 ze zm.) – dalej "P.o.ś" i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Dokonując oceny wyliczenia kary Kolegium uznało, że organ I instancji dokonał błędnego wyliczenia jej wysokości i przedstawiając szczegółowo sposób jej wyliczenia wskazało, że jej wysokość powinna wynosić prawidłowo 6.029 zł. W treści rozważań zawartych w uzasadnieniu decyzji, Kolegium odniosło się także do możliwości zastosowania w toku postępowania art. 189f § 1 pkt.1 k.p.a. Organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji rozważył również zastosowanie tego przepisu stwierdzając jednak, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma, ponieważ różnica między wymaganym a osiągniętym poziomem jest znaczna. Spółka osiągnęła za 2022 r. poziom 16,30 % przy wymaganych 25 %. Różnica wyniosła zatem 8,7 %. i nie można jej uznać za znikomą wartość. Nie doszło do także zaprzestania naruszenia prawa stronę. Ponieważ Spółka w kolejnym roku 2023 również nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu. Kolegium zgodziło się z oceną tej kwestii dokonana przez organ I instancji i stwierdziło, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, uregulowanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy przywołał i zacytował stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3015/17, LEX nr 2746050. W oparciu o powyższe ustalenia Kolegium uznało za konieczne uchylić zaskarżoną decyzję i orzec merytorycznie zmieniają wysokość nałożonej kary z kwoty 6.031zł na kwotę 6.029 zł. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła naruszenie: a) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 236 ze zm.) – dalej "P.p.", poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na: - niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu czy Skarżąca miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g. oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w cytowanym przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, podczas gdy organy obu instancji ograniczyły się wyłącznie do ogólnej konstatacji dotyczącej samego faktu nieosiągnięcia poziomów, podczas gdy w istocie problem jest poważniejszy, bowiem wskazuje na niewystarczające działania podejmowane przez samą gminę, między innymi w zakresie edukacji ekologicznej, przez co mieszkańcy gminy w sposób nieprawidłowy segregują odpady, a w przypadku nawet odpadów segregowanych - są to odpady wytwarzane z produktów, w przypadku których utrudnione jest lub niemożliwe wręcz przeprowadzenie recyklingu odpadów, - niezebraniu w sposób wyczerpujący i błędnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, że Skarżąca miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia, a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od Spółki, podczas gdy Spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g u.c.p.g., w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne do właściwych instalacji, - niedokonaniu na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od Spółki, w konsekwencji uznaniu, że Skarżąca powinna osiągnąć poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia na podstawie art. 9g u.c.p.g., podczas gdy kwestią istotną w sprawie pozostaje to, jaki poziom uzyskuje się z poszczególnych frakcji odpadów oraz w jakich ilościach poszczególne frakcje odpadów były przekazywane przez właścicieli nieruchomości Skarżącej, co wprost wpływa na możliwość osiągnięcia tzw. poziomów recyklingu, - niezastosowaniu przez organ I Instancji oraz organ odwoławczy przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść Skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a., w tym także w art. 10 i 11 P.p., będącego w istocie małą konstytucją dla przedsiębiorców i organów administracyjnych w rozstrzyganiu spraw względem przedsiębiorcy, - pominięciu przez organ I Instancji oraz organ odwoławczy okoliczności, że podstawy do obliczenia kary zostały oparte na przestarzałych badaniach morfologii dla całego kraju przeprowadzonych jeszcze w 2008 r., - błędnym nieodstąpieniu od nałożenia kary administracyjnej pomimo braku winy w działaniu Społki, - nieprawidłowym ustaleniu, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej i poprzestaniu na pouczeniu, pomimo faktu, że Skarżąca spełniła wszystkie przesłanki do zastosowania wobec niej instytucji odstąpienia od kary administracyjnej, - błędnym przyjęciu, że naruszenie prawa nie ma charakteru znikomego, - błędnym przyjęciu, że różnica w wymaganych a osiągniętych poziomach w wysokości 8,7 % nie wyczerpuje przesłanki znikomego naruszenia prawa, - błędnym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do zastosowania odstąpienia od nałożenia kary, - pominięciu, że w 2022 r. Gmina [...] osiągnęła wymagany poziom recyklingu, który wyniósł 35% i błędnym uznaniu, że okoliczność, iż na Gminę nie została nałożona kara za nieosiągnięcie poziomów w 2022 r. nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy, - błędnym przyjęciu, że Spółka posiada narzędzia do przymuszenia właścicieli nieruchomości niezamieszkałych do prawidłowego postępowania z odpadami, podczas gdy to Gmina posiada stosowne w tym zakresie narzędzia, b) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w związku z art. 8 P.p. - poprzez pominięcie słusznego interesu Skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie, c) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 §1 i 3 k.p.a. w związku z art. 8 P.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy - polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przejawiającej się w braku precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji organu I Instancji oraz organu odwoławczego, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych w lit. a powyżej, d) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 189d pkt 1, 2 i 5 w zw. z art. 189f § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na Skarżącą i uznaniu, że fakt, iż Skarżąca naruszyła obowiązek po raz drugi determinuje zakaz ich zastosowania, e) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. co miało istotny wpływ na wynik sprawy przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, która powinna zostać uchylona a poprzedzające ją postępowanie umorzone, f) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9g u.c.p.g. w zw. z art. art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r., poprzez uznanie, że Skarżąca nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy, g) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. 9x ust. 3 u.c.p.g. w zw. z art. 14 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r., poprzez uznanie, Skarżąca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów podczas gdy Skarżąca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne, h) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. oraz 9x ust. 3 u.c.p.g., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i uznaniu za słuszne nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia, podczas gdy Skarżąca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne, i) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. z art. 189f § 2 ust. 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli uznać, że faktycznie należało nałożyć administracyjną karę pieniężną na Skarżącą. Ponadto Skarżąca wniosła o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki odpadami, na potwierdzenie, jakie są przeciętne poziomy recyklingu uzyskiwane z poszczególnych frakcji odpadów komunalnych odbieranych od właścicieli nieruchomości, a w konsekwencji, mając na uwadze dane ze sprawozdania złożonego przez Skarżącą, czy miała ona możliwość osiągnięcia tych poziomów w 2022 r.. Z uwagi na podniesione zarzuty Skarżąca wniosła o: - uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji tj. Prezydenta Miasta B. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ I Instancji, ewentualnie - uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania, w każdym wypadku wniosła o: - zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W obszernym uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 9g u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3c ust. 2 pkt 1; 3) nieprzekraczających poziomów składowania określonych w art. 3b ust. 2a. Niedopełnienie powyższych obowiązków skutkuje nałożeniem sankcji finansowej, o której mowa w art. 9x ust. 2 u.c.p.g., zgodnie z którym przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu: 1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu; 2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania; 3) składowania. Metoda ustalania wysokości tej kary określona została w art. 9x ust. 3 i 4 u.c.p.g. Z treści przywołanych przepisów wynika, że kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. polegającego na osiągnięciu odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła przewidziana w art. 9x ust. 3 tej ustawy należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2849/21). W konsekwencji należy uznać, że prowadząc postępowanie w sprawie właściwy organ nie bada innych okoliczności sprawy, takich jak stopień przyczynienia się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia przewidzianych ustawą poziomów recyklingu, zawinienia zobowiązanego, czy też sytuacji rynkowej. Bez znaczenia jest tu również fakt osiągnięcia poziomu recyklingu przez daną jednostkę samorządu terytorialnego, czy też adekwatność podejmowanych przez nią działań. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż kontrolowane rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe. Skarżąca jest podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości niezamieszkałych. Bezsporne jest w sprawie, że we wskazanym okresie, tj. w roku 2022, nie osiągnęła wymaganych prawem poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Zasadne było zatem wymierzenie kary. Sam sposób jej ustalenia i wysokość nie jest kwestionowana przez Skarżącą, a Sąd uznaje, że została ustalona prawidłowo. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić przyjdzie, że nie są one zasadne. W szczególności nie są zasadne te zarzuty i okoliczności, które w ocenie Skarżącej miałyby uwolnić ją od odpowiedzialności na zasadach określonych w 189f § 1 k.p.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że w tego rodzaju sprawach, tj. w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.c.p.g., art. 189f k.p.a. może być stosowany (zob. uchwała NSA z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III OPS 1/21). Pamiętać jednak należy, że instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest bowiem nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego (zob. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, publ. LEX/el. 2020). Stwierdzenie naruszenia prawa musi być więc bezsporne i stanowi punkt wyjścia do oceny, czy istnieje w ogóle podstawa (potrzeba) do odstępowania od nałożenia kary. Dopiero w następnej kolejności, można rozważać wagę naruszenia prawa i jego skutki. Sam fakt zaistnienia deliktu administracyjnego sankcjonowanego bezwzględnie karą pieniężną nie może wykluczać uznania naruszenia prawa za znikome. Ustawodawca nie wyjaśnił przy tym, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się natomiast stopnie naruszenia prawa takie jak: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne oraz naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenia prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary. W takim przypadku należy uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969). Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do odstąpienia od wymierzenia przedmiotowej kary. Organy dokonały analizy możliwości zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary. Jak jednak wskazały, na przeszkodzie temu stanęły dwie okoliczności. Pierwsza to niezaprzestanie przez Skarżącą naruszenia prawa. Druga to waga naruszenia, którą jest znaczące naruszenie zasad gospodarowania odpadami. Takie stanowisko zostało dostatecznie uzasadnione przez organy obu instancji, a Sąd to stanowisko podziela. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że Skarżąca jest podmiotem profesjonalnym. Podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Obowiązek zapewnienia poziomu recyklingu wynika z przepisów rangi ustawowej. Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Skarżąca Spółka jako profesjonalista w branży, działająca od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. W celu zabezpieczenia swoich interesów, a zarazem dochowania ustawowych nakazów, winna w taki sposób konstruować umowy, aby zapewnić sobie możliwość zachowania wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Nie sposób też nie zauważyć, że nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu dotyczy całego roku kalendarzowego. Wydaje się zatem, że monitorowanie na bieżąco morfologii odpadów pozwoliłoby na podjęcie w odpowiednim momencie działań zmierzających do uniknięcia sytuacji, w której dochodzi do naruszenia przepisów u.c.p.g. skutkujących nałożeniem kary administracyjnej. Rozpoznając skargę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń, zarówno prawa materialnego, jak i procesowego w rozpatrywanej sprawie. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w wystarczającym stopniu a rozstrzygnięcia organów administracji szczegółowo i logicznie uzasadnione. Wskazywane przez Skarżącą okoliczności, które w jej ocenie nie zostały należycie wyjaśnione, pozostają w ocenie Sądu bez wpływu na wynik sprawy, z uwagi na wywody powyżej. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935). Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 powołanej ustawy, a to wobec wniosku organu i braku żądania przeprowadzenia rozprawy ze strony Skarżącej. Powołane wyżej wyroki sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło