II SA/Gl 315/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-08-12
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który dysponuje znacznym majątkiem w postaci nieruchomości i pojazdu, ale deklaruje wysokie koszty utrzymania i niejasne źródła dochodów, może zostać zwolniony z kosztów sądowych i ustanowiony mu pełnomocnik z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż sytuacja materialna wnioskodawcy budzi zbyt wiele wątpliwości, aby można było bezkrytycznie przyjąć, że znajduje się on w ciężkiej sytuacji materialnej. Wnioskodawca nie wykazał w sposób jednoznaczny swoich dochodów i wydatków, a jednocześnie dysponuje znacznym majątkiem, co stoi w sprzeczności z przesłankami przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący R.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. We wniosku podał informacje o swoim majątku (dwie nieruchomości mieszkalne, nieruchomość gruntowa, samochód) oraz dochodach (wynajem nieruchomości, praca żony, stypendium córki) i wydatkach (media, mieszkanie, koszty egzystencjalne). Po wezwaniu do uzupełnienia, przedstawił dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty, jednak nadal istniały wątpliwości co do jego sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie legalności wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy R.K. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika – adwokata z urzędu. W druku formularza podał, że wraz z żoną oraz dwójką dzieci prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzi budynek mieszkalny o pow. 330 m2 (o wartości około 500.000,00 zł), drugi budynek mieszkalny o pow. 335 m2 i wartości około 500.000,00 zł, obciążony hipoteka o wartości 120.000,00 zł, nieruchomość gruntowa o pow. 1,5 ha ([...]) – obciążona hipoteką o wartości około 335.000,00 zł oraz samochód osobowy należący do małżonki wnioskodawcy o wartości około 40.000,00 zł, służący żonie skarżącego do wykonywania pracy. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 5.000,00 zł. Źródłem dochodów w jego rodzinie jest wynajem nieruchomości, przynoszący 4.633,00 zł netto miesięcznie; praca małżonki strony przynosząca dochód rzędu 1.733,00 zł netto miesięcznie oraz stypendium socjalne córki wnioskodawcy w wysokości 2.616,00 zł. W druku formularza wnioskodawca sporządził zestawienie wydatków, z którego wynika, że za media co miesiąc płaci 4.500,00 zł; za mieszkanie 500,00 zł, a koszty egzystencjalne wynoszą 3.500,00 zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał dokumenty obrazujące poziom i strukturę ponoszonych przezeń wydatków oraz częściowo wykazujące uzyskiwany dochód. Dodatkowo wyjaśnił, że dochody jego córki są w całości przeznaczane na zaspokojenie jej potrzeb w związku ze studiami w K., podkreślił, że jego dochód w 2015 r. wyniósł 400 zł, a w pierwszym półroczu br. dochód jego żony wyniósł 300 zł. Ponadto podkreślił, że "niedobór finansowy, który istnieje jest pokrywany z resztek pieniędzy zaoszczędzonych w przeszłości".
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. W realiach rozpoznawanej sprawy złożony nie wniosek zasługuje na uwzględnienie albowiem sytuacja materialna wnioskodawcy rodzi zbyt wiele wątpliwości aby można było bezkrytycznie przyjąć, iż znajduje się on w ciężkiej sytuacji materialnej.
Przede wszystkim zauważyć przyjdzie, że brak jest jednoznacznych informacji na temat dochodów w rodzinie wnioskodawcy. Z jednej bowiem strony deklaruje on dochód w wysokości 4.633,00 zł miesięcznie z tytułu najmu, z drugiej natomiast nie przedstawił żadnego dokumentu (np. kopii umowy najmu), który potwierdzałby tę okoliczność. W piśmie procesowym z dnia 3 sierpnia 2016 r. skarżący sam przyznaje, że budynek, który był wynajmowany w skutek powodzi został uszkodzony i wobec tego nie jest wynajmowany. Wobec powyższego trudno stwierdzić na ile podane w druku formularza informacje znajdują pokrycie w rzeczywistości. Co więcej, skarżący podał również, że miesięczny dochód jego małżonki (z tytułu najmu oraz umowy o dzieło) wynosi 1.733,00 zł, gdy tymczasem we wspomnianym piśmie wyraźnie podkreślił, że w ciągu pierwszego półrocza br. jego żona zarobiła tylko 300, dołączając na tę okoliczność kopie dwóch umów zlecenia opiewających na 150 zł każda. Nie wyjaśnił jednak przy tym, z najmu jakich przedmiotów jego małżonka uzyskuje wspomniany w druku formularza dochód. Powołanych wątpliwości nie rozwiewa oświadczenie skarżącego o pokrywaniu "niedoboru finansowego" z posiadanych oszczędności, skoro oszczędności tych nie wskazał w druku formularza. Nadto daleko idące wątpliwości budzi w tym kontekście deklarowana wysokość miesięcznych kosztów utrzymania, skoro kształtują się one na poziomie 1700 zł (koszty spłaty zaciągniętego kredytu, rachunki za dostawy wody, energii elektrycznej, usługi telekomunikacyjne oraz wywóz odpadów), podczas gdy skarżący zadeklarował, że w sumie opłaty za media wynoszą 4.500,00 zł.
Na koniec wskazać trzeba, że trudno uznać za osobę uboga kogoś, kto dysponuje dwiema bardzo dużymi jak na nasze warunki nieruchomościami mieszkalnymi, parkiem o pow. 1,5 ha oraz luksusowym samochodem, a jednocześnie dokumentując swój dochód nie jest w stanie wykazać skąd czerpie środki na utrzymanie tych wszystkich składników majątkowych. Stąd też brak jest podstaw do przychylenia się do wniosku strony.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło