II SA/Gl 316/24
WyrokWSA w Gliwicach2024-07-30
Skład orzekający: Tomasz Dziuk, Beata Kalaga-Gajewska, Agnieszka Kręcisz-Sarna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (ŚWINB) prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji (PINB) odrzucające zarzuty zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast rozpoznać zarzuty merytorycznie lub umorzyć postępowanie egzekucyjne, zgodnie z żądaniem skarżącego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy (ŚWINB) prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji (PINB), które było wadliwe ze względu na niedokończoną sentencję. Jednakże, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji było uzasadnione, ponieważ organ odwoławczy nie był uprawniony do merytorycznego rozpoznania zarzutów ani do umorzenia postępowania egzekucyjnego w ramach postępowania zażaleniowego od postanowienia o zarzutach. Kwestie te powinny być najpierw rozstrzygnięte przez organ pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nakazującym rozbiórkę obiektu budowlanego na podstawie decyzji z 1980 r. Organ pierwszej instancji (PINB) uznał zarzuty zobowiązanego T.Z. za nieuzasadnione, jednak jego postanowienie było wadliwe ze względu na niedokończoną sentencję. Organ odwoławczy (ŚWINB) uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania PINB. Zobowiązany T.Z. zaskarżył postanowienie ŚWINB, domagając się uchylenia go i umorzenia postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska,, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 lipca 2024 r. sprawy ze skargi T. Z. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 5 stycznia 2024 r. nr WINB-WOA.7722.224.2023.KZ w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Decyzją z dnia 27 czerwca 1980, znak: [...] Prezydent Miasta K. nakazał K.Z. rozbiórkę elementów budynku gospodarczego
o wymiarach 6 x20 przy ulicy [...] w K. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Głównego Architekta Wojewódzkiego z dnia 11 marca 1981 r., znak: [...].
W dniu 26 lipca 2021 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) wpłynęło pismo M.E. informujące o wydaniu ww. decyzji z dnia 27 czerwca 1980 r. i niewykonaniu wynikającego z niej obowiązku rozbiórki. Do ww. pisma załączono decyzje z dnia 27 czerwca 1980 r. oraz z dnia 11 marca 1981 r., upomnienie z dnia 2 grudnia 1981 r. nr [...], nr [...] Prezydenta Miasta K. wzywające inwestora do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 27 czerwca 19080r., postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 28 października 1983 r., nr [...], nr [...] o nałożeniu na inwestora grzywny w wysokości 2000 zł oraz postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 24 stycznia 1984 r., nr [...] nakładające na inwestora grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 8000 zł.
W związku z powyższym pismem z dnia 29 lipca 2021 r. organ wezwał K.Z. do złożenia wyjaśnień w terminie do 20 sierpnia 2021 r. w sprawie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 27 czerwca 1980 r.
W piśmie z dnia 19 sierpnia 2021 r. T.Z. poinformował organ w imieniu obecnych współwłaścicieli nieruchomości, że obowiązek wynikający z decyzji z dnia 27 czerwca 2024 r. nie został wykonany, w związku z powyższym wnosi o potwierdzenie legalności istnienia spornego obiektu budowlanego.
W dniu 12 października 2021 r. PINB przeprowadził oględziny, podczas których ustalono, że przedmiotowy obiekt o wymiarach 6x20 istnieje.
W odpowiedzi na wezwanie PINB, Śląski Urząd Wojewódzki poinformował, że decyzja z dnia 11 marca 1981 r., znak: [...] pozostaje w obrocie prawnym.
Następnie w piśmie z dnia 15 marca 2022 r. T.Z. poinformował organ, że spadkobiercami po zmarłym K.Z. oprócz niego jest M.Z. oraz K.Z. Jednocześnie złożył wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do budynku gospodarczego zlokalizowanego w K. przy ul. [...].
Postanowieniem z dnia 21 marca 2022 r., nr [...] PINB odmówił wszczęcia postępowania legalizacyjnego, wskazując, że w obrocie prawnym pozostają decyzje nakazujące dokonanie rozbiórki.
W dniu 21 marca 2022 r. PINB wezwał M.Z. oraz T.Z. do złożenia oświadczenia o wykonaniu obowiązku nałożonego decyzją z dnia 27 marca 1980 r., informując o wysokości grzywny w celu przymuszenia.
W dniu 16 maja 2022 r. do organu wpłynął wniosek T.Z.
o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania legalizacyjnego.
Postanowieniem z dnia 30 maja 2022 r., nr [...] PINB odmówił zawieszenia postępowania dotyczącego egzekucji w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego. W wyniku wniesionego zażalenia, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej ŚWINB) postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r., nr WINB-WOA.7722.83.2022.KC utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Rozstrzygnięcie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 22 stycznia 2023 r. oddalił skargę.
Następnie postanowieniem z dnia 11 lipca 2022 r., nr WINB-WOA.7722.131.2022.AJ, ŚWINB utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 30 maja 2022 r., nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygniecie to również zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę.
W dniu 21 lipca 2022 r. PINB ponownie skierował do T.Z. oraz M.Z. wezwanie do złożenia informacji o wykonaniu obowiązków wynikających z decyzji z dnia 27 czerwca 1980 r.
W piśmie z dnia 5 października 2022 r. pełnomocnik T.Z. poinformował, iż w związku z wniesioną skargą na postanowienie ŚWINB z dnia 21 czerwca 2022 r., znak: WiNB-WOA.7722.83.2022.KC do czasu wydania orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postępowanie w przedmiocie rozbiórki winno być zawieszone.
Upomnieniem z dnia 12 czerwca 2023 r. PINB wezwał T.Z. do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 27 czerwca 1980 r., a następnie
w dniu 1 sierpnia 2023 r. przesłał tytuł wykonawczy [...] w związku z niewykonaniem obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 27 czerwca 1980 r.
W dniu 14 sierpnia 2023 r. do organu I instancji wpłynęły zarzuty T.Z. do tytułu wykonawczego z dnia 1 sierpnia 2023 r.
Postanowieniem z dnia 8 września 2023 r., nr [...] PINB w K. działając na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 w związku z art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (DZ. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. – dalej u.p.e.a.), uznał zarzuty zobowiązanego T.Z. za nieuzasadnione, wskazując, że postępowanie w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych jest ściśle sformalizowane, a podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, a wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a. W szczególności zdaniem organu nie można przyjąć, aby określenie egzekwowanego obowiązku było niezgodne z treścią obowiązku wynikającego
z orzeczenia, a także aby nie spełniono wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
Zażalenie na to postanowienie złożył T.Z. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
a) art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a., polegające na wadliwym rozstrzygnięciu wniesionych przez stronę zarzutów do tytułu wykonawczego. Zdaniem strony wydane rozstrzygnięcie jest merytorycznie wadliwe, wydano je w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną i nie spełnia wymogów przewidzianych w ww. artykule. Organ rozpoznając wniesione do tytułu wykonawczego zarzuty winien zastosować art. 34 § 2 pkt 2 lit. a u.p.e.a. i uznać zgłoszone zarzuty w całości za uzasadnione i umorzyć postępowanie egzekucyjne w całości, natomiast w przypadku ich nieuwzględnienia winien je oddalić czego nie uczynił;
b) art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 27 u.p.e.a. w zw. z art. 123 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegające na wadliwym rozpatrzeniu zarzutów strony z dnia 10 sierpnia 2023 r. dotyczących tytułu wykonawczego z dnia 1 sierpnia 2023 r. i nieuwzględnieniu ich w całości, w sytuacji gdy obowiązek wynikający z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 27 czerwca 1980 r. nie istnieje z uwagi na fakt, że decyzja organu odwoławczego Głównego Architekta Wojewódzkiego (GAW) znak: [...] nie została K.Z. doręczona, a organ nie przedstawił dowodu doręczenia K.Z. decyzji z dnia 11 marca 1981 r., w konsekwencji obie decyzje nie weszły do obrotu prawnego;
c) art. 17 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 18 u.p.e.a. polegające na nieustosunkowaniu się do wszystkich zgłoszonych przez stronę zarzutów, opartych na art. 33 u.p.e.a.,
d) art. 27 § 1 pkt 1-12 u.p.e.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., art. 18 u.p.e.a. w zw. z Załącznikiem nr 2 TW-2 TYTUŁ WYKONAWCZY część B Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1856), polegające na błędnym przyjęciu i uznaniu, że tytuł wykonawczy został sporządzony prawidłowo, w sytuacji gdy organ określił obowiązek niezgodnie z obowiązkiem wynikającym z decyzji Prezydenta K. z 27 czerwca 1980 r., a mianowicie w decyzji mowa jest o rozbiórce fragmentów budynku gospodarczego o wym. 6.00m x 20.00m, natomiast tytuł wykonawczy dotyczy rozbiórki elementów budynku gospodarczego o wymiarach podanych bez żadnej jednostki miary "6x20";
e) art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a., art. 7, 8 § 1 k.p.a., art. 18 u.p.e.a. polegające na wadliwym uznaniu, że doręczenie upomnienia z 12 czerwca 2023 r. i tytułu wykonawczego TW-2 nr [...] pełnomocnikowi strony nastąpiło w sposób prawidłowy, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, natomiast co wynika z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca egzekucję administracyjną, musi nastąpić do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu, zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika.
f) art. 46 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że decyzja Prezydenta K. z 27 czerwca 1980 r. stanowiła decyzję nakazującą rozbiórkę w sytuacji, gdy decyzja wydana w oparciu o art. 46 ww. ustawy stanowiła decyzję w przedmiocie usunięcia stwierdzonego stanu. Są to przepisy, które nie dotyczyły nakazu rozbiórki a jedynie wykonania oznaczonych prac.
g) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c. u.p.e.a. polegający na braku wymagalności obowiązku w związku z tym, że został on zarówno w decyzji z 27 czerwca 1980 r., jak i w tytule wykonawczym określony w sposób niemożliwy do wykonania.
Zaskarżonym obecnie postanowieniem Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji nakreślił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył i omówił przepisy, stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu ŚWINB wskazał, że organ I instancji oparł swoje rozstrzygniecie na nieprawidłowej podstawie prawnej, a mianowicie w przypadku wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, PINB powinien oprzeć swoje rozstrzygniecie na podstawie art. 34 u.p.e.a.
Odnosząc się natomiast do zarzutu prawidłowego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, podkreślił, że zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy powinny być zaadresowane do zobowiązanego, a więc T.Z., a nie do jego pełnomocnika. Odnosząc się z kolei do zarzutu nieistnienia obowiązku, organ odwoławczy wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a dopuszczalny zakres badania tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma charakter formalny. Nadto podkreślił, iż słusznie organ I instancji zwrócił uwagę, że przed NSA toczy się postępowanie w sprawie odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, a nie w sprawie unieważnienia decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego.
ŚWINB dodał również, że w tytule wykonawczym numer [...] z dnia
1 sierpnia 2023 r., na podstawie którego prowadzone jest przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie wypełniono rubryki: rubryki A w polu 14 (nr PESEL) i w polu nr 16 (data urodzenia) oraz rubryki C w polu 6 (data doręczenia upomnienia). W związku z powyższym zalecił organowi I instancji, by ten rozważył, czy braki w tytule wykonawczym nie stanowią przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazanej w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożył T.Z. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez zaniechanie przez organ odwoławczy wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, podniesionych zarzutów przez skarżącego w zażaleniu na postanowienie organu I i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego. Dodatkowo zarzucono naruszenie art 107 § 3 k.p.a. w zw. z art 126 k.p.a. i art 18 u.p.e.a. poprzez pominięcie przez organ odwoławczy ustosunkowania się do podniesionych przez skarżącego zarzutów w zażaleniu na postanowienie organu I instancji i tym samym nierozpoznanie istoty sprawy, w sytuacji gdy organ powinien w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odnieść się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu oraz uczynić to w sposób wyczerpujący, a tego na gruncie przedmiotowej sprawy zaniechał.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem kontroli Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy jest postanowienie ŚWINB wydane w następstwie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie PINB (jako wierzyciela) w sprawie zarzutów zobowiązanego (tj. obecnie skarżącego) od tytułu wykonawczego z dnia 1 sierpnia 2023 r. TW-2 nr [...].
Na wstępie wskazać należy, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutu enumeratywnie wymienia art. 33 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2505 ze zm.– dalej "u.p.e.a."), zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonego zarzutu regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit.a i b.
Wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki tworzą katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13 – wszystkie orzeczenia za CBOSA). Żadna zatem inna przyczyna niż wymieniona w art. 33 u.p.e.a., nie może stanowić podstawy do uruchomienia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutu i wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.
Wierzyciel rozpoznając zarzut może wydać dwa rodzaje rozstrzygnięć, tj. merytoryczne - o oddaleniu bądź o uwzględnieniu zarzutu (art. 34 § 2 pkt 2 u.p.e.a.) albo formalne - o niedopuszczalności zarzutu (art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). Do merytorycznej oceny zarzutu dochodzi wówczas, gdy brak jest przesłanek niedopuszczalności zarzutu określonych w art. 34 § 2 pkt 3 lit. a i b) u.p.e.a. Natomiast jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
W kontekście rodzajów rozstrzygnięć, jakie w świetle art. 34 § 2 u.p.e.a. mogą zostać wydane w następstwie wniesienia zarzutów zauważyć należy, że w realiach rozpoznawanej sprawy organ I instancji nie wydał żadnego z tych rozstrzygnięć. Sentencja wydanego w dniu 8 września 2023 r. postanowienia PINB brzmi bowiem: "uznać zarzuty zobowiązanego T.Z. za nieuzasadnione i". Z uzasadnienia postanowienia wynika, że PINB najprawdopodobniej zmierzał do wydania rozstrzygnięcia o oddaleniu zarzutów. Jednak w sentencji postanowienia tego rozstrzygnięcia organ I instancji nie zamieścił, pozostawiając sentencję niedokończoną. Jej brzmienie kończy się spójnikiem "i", bez dalszej kontynuacji. Jest to to istotna wada postanowienia i już choćby z tego powodu postanowienie organu I instancji powinno było zostać uchylone. Organ odwoławczy postąpił więc prawidłowo dostrzegając ten brak. Zresztą zostało to dostrzeżone także przez skarżącego we wniesionym przez niego zażaleniu. Samo uchylenie postanowienia organu I instancji jest również zbieżne z jego stanowiskiem. Uchylenie zaś zaskarżonego postanowienia PINB jest zgodne z żądaniem skarżącego złożonym w zażaleniu. W tym zakresie stanowisko strony skarżącej i ŚWINB jest zbieżne. Sporny charakter ma natomiast druga część składowa zaskarżonego postanowienia ŚWINB. Organ ten bowiem uchylając postanowienie organu I instancji orzekł jednocześnie o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Tymczasem w zażaleniu skarżący domagał się aby wraz z uchyleniem zakwestionowanego postanowienia PINB organ odwoławczy orzekł jednocześnie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem Sądu, zgłoszone w zażaleniu żądanie skarżącego umorzenia postępowania egzekucyjnego już z samej zasady nie mogło zostać uwzględnione przez ŚWINB w toku postępowania zażaleniowego od postanowienia dotyczącego rozpatrzenia zarzutów. Organ odwoławczy rozpatrujący zażalenie od specyficznego środka jakim jest zarzut w postępowaniu egzekucyjnym może uznać za zasadne wydanie rozstrzygnięcia polegającego na uchyleniu postanowienia organu I instancji i jednocześnie wydać rozstrzygnięcie reformatoryjne. Jednak w przypadku ewentualnego zdecydowania się na takie reformatoryjne rozstrzygnięcie organ II instancji ma do dyspozycji jedynie rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 34 § 2 u.p.e.a. Nie może zatem orzec o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, które należy do innej kategorii rozstrzygnięć niż rozstrzygnięcia wydawane w następstwie rozpatrzenia zarzutu. Przyjęcie odmiennego zapatrywania nie daje się pogodzić z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Najpierw kwestie istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.) musi rozstrzygnąć organ I instancji (przy czym w zakresie umorzenia rozstrzyga organ egzekucyjny a nie wierzyciel) i wydać w tym przedmiocie zaskarżalne postanowienie o umorzeniu postępowania lub o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wykluczone jest zatem, aby o umorzeniu postępowania rozstrzygał od razu organ odwoławczy z pominięciem organu egzekucyjnego jak organu I instancji.
Ze względu na wskazaną wcześniej wadliwość sentencji postanowienia organu I instancji (wierzyciela), a w konsekwencji w istocie brak rozstrzygnięcia przez ten organ co do zarzutów skarżącego (zobowiązanego) w sprawie egzekucji administracyjnej, przedwczesnym jest na obecnym etapie postępowania odnoszenie się do dalej idących zarzutów podniesionych w zażaleniu od postanowienia PINB z 8 września 2023 r., a których rozwinięciem są zarzuty podnoszone obecnie w skardze na postanowienie ŚWINB. Tym bardziej nie mógł odnieść pozytywnego skutku podniesiony w skardze zarzut pominięcia przez organ odwoławczy zawartych w zażaleniu zarzutów na postanowienie PINB z 8 września 2023 r. Wobec braku rozstrzygnięcia przez organ I instancji dotyczącego zarzutów zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej, odniesienie się do dalej idących zarzutów skargi wniesionej do tutejszego Sądu sprowadzałoby się do wskazania PINB (t.j. organowi I instancji) w jaki sposób powinien te zarzuty zobowiązanego rozpatrzeć. Tymczasem stanowisko w sprawie tych zarzutów najpierw powinien zająć organ I instancji wydając jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 34 § 2 u.p.e.a. Dopiero takie stanowisko, po wyczerpaniu procedury zażaleniowej, może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego w ramach sprawowanej przez ten sąd kontroli.
Biorąc powyższe pod uwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło