II SA/Gl 318/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie WSA Iwona Bogucka WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sek. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2005 r. sprawy ze skargi I.E., D.R., M.A., O.R., Y.R., M.R., J.R. i Z.A. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...], 2) orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust.1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./ w związku z art.103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ oraz art. 104 kpa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nakazał Spółce A oraz J.S. rozbiórkę obiektu budowlanego w postaci [...], wybudowanego samowolnie w bezpośrednim sąsiedztwie /wzdłuż/ elewacji budynku nr [...], usytuowanego w W. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru budowlanego, powołując się na przeprowadzone w sprawie postępowanie, wskazał, iż usytuowane tego obiektu oraz nachylenie połaci dachowej w kierunku elewacji zewnętrznej budynku nr [...] jest niezgodne z przepisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jednocześnie organ ten podniósł, iż z przeprowadzonych w sprawie dowodów z akt, korespondencji oraz przesłuchania stron (w tym złożonego do protokołu oświadczenia S.L., będącego poprzednim współwłaścicielem [...]), wynika, że na postawienie obiektu w powołanym wyżej miejscu inwestorzy nie posiadają decyzji zezwalającej na jego budowę oraz że obiekt ten wybudowany został pod rządami "poprzedniego prawa budowlanego". Ponadto [...], jak podkreślił organ, został usytuowany na terenie będącym własnością rodziny R. oraz Parafii B, a właściciele ci, zgodnie z oświadczeniem zarządcy nieruchomości J.B. oraz pełnomocnika spadkobierców rodziny R. - adwokata P.K., nie wyrazili zgody na lokalizację [...] w obecnym miejscu, twierdząc, iż obiekt ten postawiony został jako tymczasowy i bez pozwolenia. Odwołanie tej decyzji wnieśli Spółka A oraz J.S., wskazując przede wszystkim na brak podstaw ku temu, aby przypisać im przymiot "inwestora" w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, gdyż nie uczestniczyli oni w procesie związanym z wzniesieniem rzeczonego [...]. W tych ramach odwołujący się zwrócili m. in. uwagę na fakt, iż J.S. nie przysługuje żaden tytuł prawny do wskazanego obiektu, co w konsekwencji ich zdaniem oznacza brak jakichkolwiek podstaw normatywnych do nałożenia na jego osobę nakazu rozbiórki tego [...]. Na skutek powyższego odwołania Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podkreślił, iż nie zbadano należycie przesłanek nakazujących rozbiórkę obiektu wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 1 lub 2 prawa budowlanego z 1974 r., a ponadto nie dokonano należytych ustaleń odnośnie stron tego postępowania, w tym w szczególności odnośnie osoby J.S., jak również kwestii pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi P.K. oraz uprawnienia J.B. do zarządu nieruchomością, na której znajduje się sporny obiekt budowlany. Decyzję tę J.S. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. działając w oparciu o treść art. 97 § 1 pkt 4 kpa wydał postanowienie /nr [...]/, którym zawiesił postępowanie prowadzone wobec Spółki A w sprawie rozbiórki samowolnie wybudowanego [...]. Uzasadniając to rozstrzygnięcie, wskazał na postępowanie toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w związku ze złożoną skargą przez J.S. na w/w decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł adwokat P.K., który, działając w charakterze pełnomocnika .E., D.R., M.A., O.R., Y.R., M.R., J.R. i Z.A., podniósł, iż w sprawie tej nie występują przeszkody ku temu, aby ją rozpatrzyć i wydać decyzję w odniesieniu do Spółki A. Jego zdaniem obiekt, którego dotyczy postępowanie, jest w posiadaniu powołanej Spółki, natomiast J.S. "nie ma nic wspólnego" z tym obiektem, co, według pełnomocnika trafnie zauważył organ odwoławczy w decyzji z dnia [...]. Ponadto adwokat P.K. zwrócił uwagę, iż powyższa decyzja została zaskarżona tylko przez J.S. i skarga ta w niczym nie tamuje rozpoznania sprawy przeciwko Spółce A, w szczególności zaś jej rozpoznanie nie stanowi rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Nie ma bowiem żadnego związku przyczynowego pomiędzy skargą J.S. a rozstrzygnięciem sprawy pomiędzy skarżącymi i powołaną Spółką. Zaznaczył on również, iż faktyczny czas oczekiwania na rozpatrzenie skargi przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi około dwóch lat, wobec czego zawieszenie postępowania w tej sprawie na tak długi okres w sytuacji, w której rozpatrzenie powyższej skargi w żaden sposób nie może wpłynąć na treść decyzji w stosunku do stron tego postępowania, narusza przepis art. 12 kpa. Pełnomocnik poniósł, powołując się na literaturę, iż względy natury celowościowej oraz ekonomiki postępowania nie mają wpływu na interpretację zagadnienia wstępnego jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego. Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Nie odnosząc się do zarzutów sformułowanych w zażaleniu, organ ten wskazał jedynie na zasadę bezpieczeństwa procesowego, ze względu na którą zasadnym jest zawieszenie postępowania zwykłego do czasu zakończenia postępowania sądowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach adwokat P.K. jako pełnomocnik skarżących - .E., D.R., M.A., O.R., Y.R., M.R., J.R. i Z.A., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Postanowieniom tym zarzucił w szczególności naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 28 kpa. Uzasadniając swoje żądanie, pełnomocnik nawiązał do swoich wcześniejszych wywodów zawartych w zażaleniu. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według przypisanych norm. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji, wnosząc o jej oddalenie, posłużył się w ogólnym zarysie argumentacją prezentowaną w postępowaniu odwoławczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna, gdyż w całości należy podzielić zawarte w niej zarzuty i wywody. Przesłanką zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy postępowaniem "głównym" i postępowaniem "związanym", tego rodzaju, że wydanie orzeczenia merytorycznego w postępowaniu głównym uwarunkowane jest wcześniejszym rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego). Tego rodzaju związek przyczynowy w rozpatrywanej sprawie jednak nie zachodził, co trafnie zostało wykazane zarówno w zażaleniu jak i w skardze do sądu. W zasadzie stanowisko takie nie było też kwestionowane przez organ odwoławczy, który wprost w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie ma prawnych przeszkód do kontynuowania postępowania administracyjnego ale za zawieszeniem tego postępowania przemawiają względy wynikające z zasady "bezpieczeństwa procesowego". Pomijając już okoliczność, że zasada taka z obowiązujących przepisów proceduralnych, w tym z przepisów Rozdziału 2 Działu V kpa nie wynika, to należy stwierdzić, iż nie stanowi ona podstawy zawieszenia o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, która legła u podstaw wydania zaskarżonego postępowania. Oznacza to, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przedmiotowego przepisu ( art. 97 § 1 pkt 4 kpa ), co musiało skutkować ich uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Podstawy zawieszenia o jakiej mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie stanowi bowiem jakikolwiek związek przyczynowy pomiędzy postępowaniem sądowym i postępowaniem administracyjnym ( taki bowiem niewątpliwie w rozpatrywanej sprawie istnieje – zobacz w tym względzie m.in. wyrok NSA z dnia 26.06.1997 r. sygn. akt II SA/Wr 845/96 z glosą Prof. dr hab. Jana Zimmermanna ) ale o opisany wyżej związek kwalifikowany ( szczególnego rodzaju ), który w niniejszej sprawie nie zachodził. Z obowiązujących przepisów nie wynika bowiem zakaz kontynuowania postępowania administracyjnego mimo zaskarżenia do sądu decyzji kasacyjnej organu II instancji. Wprost przeciwnie, za kontynuacją takiego postępowania przemawia sformułowana w art. 12 kpa zasada szybkości i prostoty postępowania. Informacyjnie należy jedynie stwierdzić, że wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 25 maja 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 1693/03 została oddalona skarga J.S. na opisaną wyżej decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 202 § 2, art. 205 § 2 i art. 209 w/w ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono zaś na podstawie art. 152 tej ustawy.