II SA/Gl 318/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-07-12
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, niezatrudniona w zakładzie karnym i nieposiadająca majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba pozbawiona wolności, która nie jest zatrudniona w zakładzie karnym, nie posiada majątku i nie może liczyć na wsparcie rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji oznaczałaby naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący A.G., przebywający w zakładzie karnym, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Skarżący nie był zatrudniony w zakładzie karnym i nie posiadał żadnych dochodów ani majątku. Na wezwanie przedstawił zaświadczenie potwierdzające brak zatrudnienia. Organ rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, a dla niego ustanowiono radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu
Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca przebywa obecnie w zakładzie karnym, gdzie nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów. Na wezwanie referendarza sądowego przedstawił zaświadczenie wystawione przez kierownictwo placówki penitencjarnej, w której przebywa skarżący, z treści którego wynika, że skazany nie jest zatrudniony w zakładzie karnym.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
Skarżący przebywając w zakładzie karnym jest ograniczony w możliwości znalezienia zatrudnienia. W tego rodzaju sytuacji w grę wchodzi w zasadzie wyłącznie zatrudnienie w przedsiębiorstwie prowadzonym przez placówkę penitencjarną, jednakże nie każdy zakład karny prowadzi tego rodzaju przedsiębiorstwo. Wnioskodawca wskazał przy tym, że nie dysponuje żadnym majątkiem, którego zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów sądowych. Nie może również liczyć na wsparcie rodziny w tym zakresie. W tej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy oznaczałaby zamknięcie skarżącemu drogi do sądu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło