II SA/Gl 320/09

WyrokWSA w Gliwicach2009-11-05

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B jest zasadne, jeśli postępowanie wszczęto na podstawie przepisów, które uległy zmianie w trakcie jego trwania, a skarżący kwestionuje zasadność skierowania na badania lekarskie z uwagi na posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest zasadne, ponieważ skarżący nie poddał się obowiązkowym badaniom lekarskim, na które został skierowany prawomocną decyzją. Zmiana stanu prawnego dotycząca obowiązku zawiadamiania organu o orzeczeniu o niepełnosprawności nie miała wpływu na postępowanie, gdyż sprawy wszczęte przed wejściem w życie nowelizacji podlegały przepisom dotychczasowym. Posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie wykluczało skierowania na badania lekarskie ani nie zwalniało z obowiązku ich wykonania, a niepoddanie się im stanowiło obligatoryjną przesłankę do cofnięcia uprawnień.
Stan faktyczny
Skarżący W.T. został skierowany na badania lekarskie celem ustalenia przeciwwskazań do kierowania pojazdami kategorii B. Po utrzymaniu w mocy decyzji o skierowaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wszczęto postępowanie o cofnięcie uprawnień z powodu niepoddania się badaniom. Postępowanie zostało zawieszone, a następnie podjęte po odrzuceniu skargi kasacyjnej przez NSA. Ostatecznie cofnięto skarżącemu uprawnienia. Skarżący kwestionował zasadność skierowania na badania, powołując się na zmianę przepisów i posiadane orzeczenie o niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędzia WSA Maria Taniewska- Banacka Protokolant Magdalena Matuszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kat. B oddala skargę. Pismem z dnia [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. na podstawie art. 6c ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) zawiadomił Prezydenta Miasta G. o wydaniu w dniu [...] orzeczenia o niepełnosprawności dot. W.T., posiadającego prawo jazdy kat. B. Następnie decyzją z dnia [...] nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta G. na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), orzeczono o skierowaniu W.T. na badania lekarskie celem ustalenia przeciwwskazań lub ich braku do kierowania pojazdami w zakresie uprawnień kat. B. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło o utrzymaniu w mocy powyższej decyzji. Z kolei pismem z dnia [...] Urząd Miejski w G. powiadomił W.T. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B z uwagi na niepoddanie się w terminie 30 dni badaniom lekarskim. Jednakże następnie postanowieniem z dnia [...], wydanym z up. Prezydenta Miasta G. na podstawie art. 97 § 1 kpa, zawieszono powyższe postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na decyzję SKO z dnia [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. Kolejnym postanowieniem tego organu z dnia [...] orzeczono następnie o podjęciu zawieszonego postępowania z uwagi na fakt odrzucenia skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny na mocy postanowienia z dnia 16 października 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 1560/03, zaś decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną z up. Prezydenta Miasta G., cofnięto W.T. uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, organ administracji wyjaśnił, że niepoddanie się badaniom lekarskim stanowi obligatoryjną przesłankę cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W.T. wniósł zarówno zażalenie na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, jak i odwołanie od decyzji o cofnięciu uprawnień, zarzucając, że brak było podstaw do skierowania go na badania lekarskie, jako że Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. orzeczeniem z dnia [...] zmienił poprzednie orzeczenie z dnia [...], kwalifikując go do korzystania z ulgi uprawnień z tytułu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, przy czym w obydwu orzeczeniach stwierdzono spełnienie przez niego przesłanek określonych w art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Jego zdaniem, kwalifikowało go to do korzystania z karty parkingowej. Nadto, przepis art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej... stanowiący o zawiadomieniu organu o wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności, przestał obowiązywać w związku z nowelizacją z dnia 20 grudnia 2002 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 7, poz. 76). Stąd też zdaniem strony, decyzja organu I instancji nie miała oparcia w aktualnym stanie prawnym. Nadto, odwołujący się wniósł o przesłuchanie przez Kolegium. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...] orzekło o utrzymaniu mocy postanowienia organu I instancji w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania. Natomiast decyzją z tej samej daty nr [...] Kolegium wskutek odwołania od decyzji z dnia [...], orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji jako zgodnej z prawem, podzielając pogląd o obligatoryjności cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 ustawy. Nadto, kolejnym postanowieniem z tej samej daty, tj. [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło niedopuszczalność odwołania, wniesionego przez W.T. od pisma Prezydenta Miasta G. z dnia [...] przekazującego odwołanie na podstawie art. 133 kpa. W skardze do sądu administracyjnego, błędnie zatytułowanej zażaleniem, W.T. wniósł o "oddalenie wniosku, dotyczącego pozbawienia go prawa jazdy przez Prezydenta G.", domagając się uchylenia postanowienia Kolegium z dnia [...] nr [...]. Skarżący ponowił dotychczasowe zarzuty co do oparcia decyzji na nieobowiązującym od dnia 1 lutego 2003 r. stanie prawnym, akcentując że orzeczenie o niepełnosprawności kwalifikowało go do ubiegania się o kartę parkingową i wbrew poglądom organów, nie stwierdzono istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W toku rozprawy sądowej skarżący sprecyzował skargę jako wniesioną na decyzję Kolegium z dnia [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Skarżący w kolejnym piśmie z dnia [...] wniósł o "uchylenie wszystkich bezprawnych decyzji Prezydenta Miasta G. o skierowaniu go na badania lekarskie i pozbawieniu prawa jazdy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, nie narusza bowiem prawa. W niniejszej sprawie nie jest negowany fakt, że skarżący nie poddał się badaniom lekarskim, na które został skierowany prawomocną decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...], utrzymaną w mocy na podstawie decyzji SKO z dnia [...]. Sedno sporu sprowadza się do zarzutu naruszenia prawa materialnego przy wydaniu tychże decyzji, których skutkiem jest wydanie zaskarżonego obecnie aktu. Zdaniem sądu administracyjnego, objęcie kontrolą decyzji, wydanej w trybie art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jest dopuszczalne w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, jako że jest to akt wydany w granicach niniejszej sprawy i poprzednio nie był przedmiotem kontroli sądowej z uwagi na odrzucenie skargi w sprawie II SA/Ka 1560/03. Wskazać przyjdzie, iż w stanie prawnym, obowiązującym do dnia 31 stycznia 2003 r. a więc w dacie wydania orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...], zmienionego następnie orzeczeniem z dnia [...], którymi zaliczono skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności, na mocy art. 6c ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1999 r. o rehabilitacji zawodowej społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), organ ten w każdym wypadku obowiązany był zawiadomić o wydaniu orzeczenia organ właściwy w sprawach wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Taki stan prawny wynika z ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 154, poz. 1792). W wyniku ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. (Dz. U. Nr 7, poz. 79), która weszła w życie z dniem 1 lutego 2002 r., przepis art. 6c ust. 7 ustawy, otrzymał inną treść (brzmienie). Zasadniczą cechą zmiany stanu prawnego był fakt, że od wejścia w życie ustawy nowelizującej, nie w każdym wypadku zespół orzekający o niepełnosprawności zobowiązany był do zawiadamiania o wydaniu orzeczenia organu właściwego w sprawach uprawnień do kierowania pojazdami. Jednakże brak podstaw do ferowania wniosku, że w wyniku zmiany stanu prawnego poprzednio dokonane zawiadomienia o każdym wydanym orzeczeniu, utraciły moc i stały się bezprzedmiotowe. Ustawodawca przewidział bowiem, iż sprawy wszczęte, a niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r.), Taki wniosek należy też wyprowadzić z faktu, że przywołana wyżej nowelizacja ustawy o rehabilitacji..., nie wiązała się z równoczesną zmianą przepisu art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Przepis ten od dnia 1 stycznia 2002 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 129, poz. 1444), nie uległ bowiem nowelizacji. Na tej podstawie prawnej badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Nadto, obowiązujące wówczas rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 18 października 1999 r. w sprawie kierowania na badanie lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 88, poz. 994), nie przewidywało żadnych dalszych warunków ani terminu wydania przez starostę decyzji w trybie art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zmiana stanu w sprawie określenia 30 dniowego terminu do wydania decyzji w tej kwestii nastąpiła dopiero na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15). W konsekwencji, stwierdzić przyjdzie, iż uchylenie z dniem 1 lutego 2003 r. przepisu art. 6c ust. 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej ... nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Istotne jest bowiem, że przed tą datą w stosunku do skarżącego jako posiadającego prawo jazdy kat. B, wydano orzeczenie o zaliczeniu do niepełnosprawności stopnia znacznego i o tym fakcie powiadomiono Prezydenta Miasta G. pismem z dnia [...], które to zawiadomienie skutkowało wszczęciem postępowania administracyjnego w celu skierowania skarżącego na badania lekarskie. Wszak wydane do dnia 1 lutego 2003 r. orzeczenia zespołu o zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności obligowało organ właściwy w sprawach uprawnień do kierowania pojazdami do wdrożenia takiego postępowania, skoro przy wydaniu orzeczenia o niepełnosprawności właściwy zespół w ogóle nie rozważał sprawy pod kątem istnienia podstaw do zawiadomienia starosty. Taki skutek dotyczył wszystkich niepełnosprawnych. Nie ma żadnego znaczenia fakt, że równocześnie orzeczenie o niepełnosprawności uprawniało skarżącego do korzystania z określonych ulg (karty parkingowej). Nie oznaczało to bowiem, że zespół lekarski stwierdził u skarżącego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W tym względzie niezbędne są bowiem odrębne badania lekarskie, którym jednak skarżący nie poddał się. Cofnięcie uprawnień następuje zaś nie tylko w razie stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, lecz również jako skutek niepoddania się badaniom w terminie 30-dniowym. Przy odmiennym rozumowaniu w zakresie oceny skutków prawnych orzeczeń o niepełnosprawności, wydanych przed dniem 1 lutego 2003 r., doszłoby do sytuacji, że o ile przed tym dniem nie wydano decyzji w trybie art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, osoby niepełnosprawne w ogóle nie podlegały badaniom celem istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wydane do tej daty orzeczenia o niepełnosprawności nie podlegają wszak kolejnej weryfikacji przez zespoły lekarskie celem ustalenia, czy niezbędne jest zawiadomienie organu właściwego w sprawach uprawnień do kierowania pojazdami. Stąd też wydane przed dniem 1 lutego 2003 r. orzeczenia o niepełnosprawności podlegały obligatoryjnemu skierowaniu na badania lekarskie na podstawie ostatecznej decyzji, wydanej wskutek zawiadomienia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Taki też stan rzeczy miał miejsce w niniejszej sprawie. Postępowanie administracyjne w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie wszczęto na skutek zawiadomienia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...], będącego skutkiem wydania w dniu [...] orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Zatem wydając w dniu [...] decyzję nr [...], Prezydent Miasta G. nie naruszył prawa materialnego. W szczególności, wydanie tej decyzji miało charakter związany w świetle art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, stanowiącym materialnoprawną podstawę tego aktu. Orzeczenie o niepełnosprawności wydane przed dniem 1 lutego 2003 r. rodziło bowiem taki skutek prawny, niezależnie od daty wydania samej decyzji i nie utraciło mocy wskutek uchylenia art. 6c ust. 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej... Błędne powołanie przez organ I instancji w podstawie prawnej art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, zamiast pkt 5, nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy. Skoro nie jest negowany fakt, że skarżący mimo wydania prawomocnej decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, nie poddał się nałożonemu obowiązkowi, Prezydent Miasta G. zobligowany był do wydania kolejnej decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. Taki skutek prawny przewidział bowiem ustawodawca na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło