II SA/Gl 320/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-01-21
Skład orzekający: sędzia NSA Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniając jego dochody, wydatki na leczenie, posiadany majątek i zadłużenie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Pomimo trudności finansowych, skarżący wraz z małżonką dysponują znacznymi dochodami z emerytur, a wydatki na leczenie nie pochłaniają większości ich budżetu. Brak również wystarczającego uprawdopodobnienia zadłużenia, co w połączeniu z innymi okolicznościami nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący jest niezdolny do ponoszenia kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący W.T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, motywując go trudną sytuacją materialną, w tym znacznymi kosztami leczenia. Wskazał, że wraz z małżonką utrzymują się z emerytur, posiadają lokal mieszkalny, nie mają oszczędności, ale mają zadłużenie. Sąd rozpatrywał wniosek w kontekście decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącej cofnięcia uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie kat. B w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (druku PPF) W.T. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Swój wniosek umotywował trudną sytuacją materialną, a w szczególności znacznymi kosztami leczenia, które wedle skarżącego wynoszą około [...] zł miesięcznie. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz ze swoją małżonką – A. T., a źródłem ich utrzymania się są dochody z emerytur uzyskiwane w łącznej kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył, że w skład jego majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. [...]m2 i że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej [...] euro, natomiast posiada zadłużenie na kwotę ponad [...]zł
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Prawo pomocy stanowi przywilej dla osób, których sytuacja materialna wyklucza samodzielne poniesienie kosztów w postępowaniu sądowym. W zakresie, o jaki wystąpił skarżący, warunkiem jego przyznania jest wykazanie przez stronę, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę, a także mając na względzie okoliczności dotyczące stanu majątkowego W.T. wskazane we wniosku, Sąd doszedł do wniosku, iż sytuacja materialna strony nie uzasadnia uwzględnienia złożonego wniosku.
Na wstępie wskazać przyjdzie, że przyznanie prawa pomocy to wyjątek od generalnej zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Z tego też względu instytucja ta ma zastosowanie w przypadkach, w których strona wykaże, iż nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie ponieść tych wydatków. Ciężar dowodowy spoczywa tym samym na osobie składającej wspomniany wniosek.
Z treści formularza PPF wynika, że W. T. wraz ze swoją małżonką dysponują stałym źródłem dochodów – emeryturami, w łącznej kwocie ponad [...] zł brutto na miesiąc. Jest to, jak na krajowe realia, znacząca suma. Wnioskodawca wskazał przy tym, że jego stałe wydatki to zakup lekarstw za kwotę około [...] zł miesięcznie, co w zestawieniu ze wspomnianym dochodem nie pozwala stwierdzić, że jest to wydatek pochłaniający większą część ich budżetu domowego. Tu wspomnieć należy, ze skarżący przedstawił kserokopie dokumentów potwierdzających prawdziwość jego oświadczeń w tym zakresie. Poza tym strona ponosi koszty bieżącego utrzymania się (opłaty za czynsz, media itp.), których orientacyjnej wysokości nie podała. Stąd też należy założyć, że kształtują się one na przeciętnym poziomie, zaś biorąc pod uwagę metraż zajmowanego lokalu mieszkalnego nie są one, zdaniem Sądu, znaczne. Strona wskazała co prawda istnienie zadłużenia na kwotę około [...] zł, nie podała jednakże wobec kogo zadłużenie to istnieje oraz jakie są miesięczne koszty jego obsługi (jaka jest wysokość rat). Ta okoliczność nie została w żaden sposób uprawdopodobniona (chociażby poprzez nadesłanie kserokopii umowy o zaciągnięciu pożyczki), co sprawia, że powstają w tym zakresie poważne wątpliwości.
Reasumując poczynione wyżej spostrzeżenia, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie uprawdopodobnił dostatecznie, aby jego sytuacja materialna była na tyle ciężka, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwałby na uwzględnienie.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 160 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło