II SA/Gl 320/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-07-18

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewody uchylająca w części decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę kanalizacji sanitarnej, a odmawiająca uchylenia w pozostałej części, jest zgodna z prawem, w sytuacji gdy inwestycja została już w całości zrealizowana, a pierwotna decyzja Starosty została wydana z naruszeniem prawa materialnego (brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) i procesowego (brak czynnego udziału strony)?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Wojewody odmawiająca uchylenia w części pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej była zgodna z prawem. Pomimo stwierdzenia naruszenia prawa materialnego i procesowego przy wydawaniu pierwotnej decyzji przez Starostę, sąd uznał, że w sytuacji, gdy inwestycja została już w całości zrealizowana, a część pozwolenia dotycząca działek, do których inwestor posiadał prawo do dysponowania, nie była dotknięta wadami, uchylenie decyzji w całości nie było konieczne. Postępowanie naprawcze przed organem nadzoru budowlanego jest właściwe do uregulowania stanu prawnego zrealizowanych obiektów.
Stan faktyczny
Spółka wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty o pozwoleniu na budowę kanalizacji sanitarnej, twierdząc, że była pominięta w postępowaniu jako właściciel części działek. Wojewoda, po przeprowadzeniu postępowania, uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej działek Spółki, a odmówił uchylenia w pozostałej części, uznając, że inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomościami, na których zrealizowano pozostałą część inwestycji. Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody w części odmawiającej uchylenia, zarzucając błędy proceduralne i materialne. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant Referent - stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Spółki [...] w S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w części decyzji, w wyniku wznowienia postępowania, w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Ostateczną decyzją z dnia [...] r., znak: [...], Starosta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie S. pozwolenia na budowę II etapu kanalizacji sanitarnej (strona zachodnia) na kilkudziesięciu działkach. leżących na terenie S. Pismem z dnia 1 grudnia 2008 r. Spółka [...] w S. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, wskazując jako przesłankę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Uzasadniając ten wniosek Spółka wskazała, że część sieci kanalizacyjnej, na której budowę udzielono pozwolenia tą decyzją została zrealizowana z wykorzystaniem 20 działek o numerach ewidencyjnych:[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] (we wniosku dwukrotnie wymieniona została działka nr [...]). Wskazane działki zostały zapisane w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę B. jako własność Spółki [...] w S. Przed uzyskaniem osobowości prawnej przez Spółkę jako właściciel tych działek ujawniona była Wspólnota [...] w S. Zdaniem Spółki nie ulega zatem wątpliwości, że miała ona przymiot strony we wskazanym we wniosku postępowaniu, a inwestor zobowiązany był uzyskać jej zgodę na realizację robót budowlanych. Wnioskująca o wznowienie postępowania Spółka podniosła następnie, że została pominięta w postępowaniu przed Starostą B., bowiem od 17 maja 1998 r. nie miała organów, a co zatem idzie nie miała bez własnej winy należytej reprezentacji. Prawidłową reprezentację uzyskała ona dopiero 16 listopada 2008 r. i od tej daty należy – jej zdaniem - liczyć termin zakreślony przepisem art. 148 § 1 k.p.a. W ocenie Spółki bezsporne jest także, że Starosta B. wiedział o okolicznościach uniemożliwiających prawidłowe przeprowadzenie postępowania, a mimo to zakończył je wspomnianą na wstępie decyzją, przez co w sposób świadomy rażąco naruszył prawo. W tej sytuacji oczywistym jest, że przyczynę wznowienia postępowania stanowi działanie organu rozstrzygającego sprawę w ostatniej instancji, co w myśl art. 150 § 2 k.p.a. czyni Wojewodę organem właściwym do wznowienia postępowania. Spółka podała także, że postanowienieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r., sygn. akt [...], powołany został Kurator Spółki. Podmiot ten nie miał jednak prawa zarządzania majątkiem Spółki, a także zastępowania jej organów. W tej kwestii Spółka powołała się na szereg orzeczeń sądowych w tym m.in. na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt III CZP 8/08, wskazując, że stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie i nie budzi kontrowersji, a aktualnie podziela je także Burmistrz Miasta i Gminy S. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] działając w trybie art. 65 § 1 k.p.a. ( w jego ówczesnym brzmieniu) przekazał wniosek Spółki Staroście B. celem rozpatrzenia go zgodnie z właściwością. W wyniku zażalenia wniesionego przez Spółkę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] uchylił jednak to postanowienie Wojewody i umorzył postępowanie I instancji. Postanowienie to zapadło po wcześniejszym przekazaniu temu Ministrowi zażalenia Spółki przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (postanowieniem GINB z dnia [...] r.). W uzasadnieniu swojego orzeczenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podzielił stanowisko wnioskującej Spółki, że Starosta B. utracił swoje uprawnienie do wznowienia postępowania zakończonego jego ostateczną decyzją , bowiem przyczyna wznowienia leży po stronie tego organu. W następstwie tych rozstrzygnięć Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] r., działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3, art. 147 i art. 149 § 1 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty B. z dnia [...] r. nr [...]. Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...], organ ten uchylił wspomnianą wyżej ostateczną decyzję Starosty B. w części dotyczącej działek wnioskodawcy oraz umorzył postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę na w/w działkach, a także odmówił uchylenia decyzji Starosty B. w pozostałej części. Decyzja ta nie utrzymała się w obrocie prawnym, bowiem w wyniku odwołania Spółki, decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], została ona uchylona w całości i umorzono postępowanie organu I instancji. Uzasadniając to rozstrzygnięcie GINB wskazał, że zgodnie z zasadą dewolucji kompetencji, o jakiej jest mowa w art. 150 § 2 k.p.a. organ wyższego stopnia nad organem, który wydał ostateczną decyzję nie jest właściwy do prowadzenia postępowania w zakresie wyznaczonym przepisem art. 149 § 2 k.p.a., a jest on jedynie właściwy do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania lub decyzji o odmowie jego wznowienia ( w aktualnym stanie prawnym postanowienia o odmowie wznowienia – przyp. Sąd) oraz posiada kompetencje do wskazania organu właściwego do przeprowadzenia takiego postępowania. W następstwie tej decyzji postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 , art. 150 § 2, art. 149 § 1 i 2 k.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej decyzja Starosty B. z dnia [...] r., nr [...] i wyznaczył Prezydenta Miasta D. do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Prezydent Miasta D. decyzją z dnia [...] r., nr [...] stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji Starosty B. z dnia [...] r., nr [...], wskazując jednocześnie, że odstąpił od uchylenia tej decyzji, bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej. W podstawie prawnej tego orzeczenia organ powołał art. 146 § 2 i art. 151 § 2 k.p.a. W piśmie z dnia 25 października 2010 r. zatytułowanym "Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta D. [...] r." Spółka [...] w S. wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a także stwierdzenie nieważności decyzji Starosty B. z dnia [...] r., której dotyczyło wznowione postępowanie. Uzasadniając to stanowisko odwołująca się stwierdziła, że decyzja Prezydenta Miasta D. jest nieważna, bowiem w istocie utrzymuje w mocy nieważną decyzję nie eliminując jej z obrotu prawnego. Część swoich zarzutów Spółka skierowała także pod adresem decyzji Starosty B. dowodząc, że Prezydent Miasta D. nie rozważył w sposób właściwy oraz nie dostrzegł wad tej decyzji. W szczególności dostrzegł on, że z wnioskiem o pozwolenie na budowę kanalizacji wystąpił Urząd Miasta i Gminy S., a pozwolenie otrzymała Gmina S. lecz nie wyciągnął z tego faktu żadnych wniosków. Natomiast nie dostrzegł, że : - o wszczęciu postępowania w sprawie budowy II etapu kanalizacji Spółka nie została zawiadomiona i nie doręczono jej jakiegokolwiek pisma w jego toku, w tym decyzji kończącej postępowanie ( pisma te były kierowane do kuratora Spółki, a zatem do nieuprawnionego podmiotu i doręczenia takie należy uznać za bezskuteczne), - Starosta B., jak i Gmina S. miały pełną wiedzę o braku należytej reprezentacji Spółki, bowiem uczestniczyli oni w postępowaniu przed SR w Z. w sprawach o ustanowienie i zmianę kuratora. W tych okolicznościach Starosta winien zawiesić postępowanie w oparciu o art. 97 § pkt 3 k.p.a., a ignorując ten obowiązek rażąco naruszył prawo, co spełnia przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., - w związku z pominięciem w postępowaniu Spółki, która była właścicielem określonych działek, Gmina nie miała prawa korzystania z tych gruntów na cele budowlane, Starosta B. dysponując tą wiedzą wydał jednak decyzję kolejny raz rażąco naruszając prawo. Wreszcie zdaniem odwołującej się Spółki Prezydent Miasta D. winien mieć na uwadze stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który oceniając analogiczny stan faktyczny i prawny w prawomocnym wyroku z dnia 29 maja 2009 r. , sygn. akt 1271/08, uchylił pozwolenie na budowę kanalizacji w S. ( tzw. stary S.), nie bacząc, że ewentualnie nowa decyzja miałaby odpowiadać decyzji dotychczasowej. W związku z żądaniami zawartymi we wniesionym odwołaniu Wojewoda [...] pismem z dnia 2 grudnia 2010 r. zawiadomił Spółkę [...] w S. oraz inne strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z dnia [...] r. nr [...]. Innym pismem z tej samej daty Wojewoda wystapił do Spółki o złożenie pisemnych wyjaśnień w kwestii żądań zawartych w piśmie z dnia 25 października 2010 r. Jednocześnie organ zakreślił Spółce termin 14 dniowy do udzielenia odpowiedzi na to wezwanie wskazując, że jej brak spowoduje potraktowanie pisma jako odwołania od decyzji Prezydenta Miasta D. Odpowiedzi na to wezwanie Spółka udzieliła w piśmie z dnia 20 grudnia 2010 r., które nie zostało dołączone do akt sprawy przekazanych Sądowi. Z relacji organu zawartej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B., wynika, że budzące wątpliwości organu pismo z dnia 25 października 2010 r. było odwołaniem. Zdaniem Spółki nie wykluczało to jednak możliwości wskazania w nim przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto Spółka stwierdziła, że nie czekając na jej odpowiedź organ wszczął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z dnia [...] r., zatem działanie to należy uznać za wszczęcie postępowania nieważnościowego z urzędu, a nie na wniosek Spółki. W tym stanie rzeczy po uprzednim umorzeniu postępowania nieważnościowego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r., a ponadto uchylił decyzję Starosty B. z dnia [...] r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej na działkach skarżącej wskazanych w jej wniosku z dnia 1 grudnia 2008 r. Jednocześnie decyzją tą Wojewoda umorzył postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę na w/w działkach oraz odmówił uchylenia decyzji Starosty B. z dnia [...] r. w pozostałej części. Uzasadniając tę decyzję Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek do zastosowania regulacji określonej w art. 151 § 2 k.p.a. Prezydent Miasta D. nieprawidłowo, bowiem przyjął zaistnienie w sprawie przesłanki z art. 146 § 2 k.p.a., uznając, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Nie wykazał on w szczególności, że stwierdzona wada procesowa, jaką było pominięcie w postępowaniu bez własnej winy Spółki [...] w S. nie miała wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia merytorycznego. Podejmując decyzję organ I instancji nie dokonał także analizy decyzji Starosty B. w kwestii jej zgodności z prawem materialnym, a w szczególności pominął kwestię posiadania przez inwestora prawa do dysponowania na cele budowlane nieruchomościami Spółki. Odnosząc się do tej kwestii Wojewoda uznał, że w sprawie doszło do naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 – dalej zwane P.b.). W aktach sprawy znalazło się oświadczenie inwestora dnia 12 kwietnia 2006 r., w którym stwierdził on, że dysponuje nieruchomościami Spółki [...] w S. na cele budowlane. Z dokumentu tego zaś wynikało, że inwestor prawo to wywodził ze zgody Spółki wyrażonej w piśmie z dnia 14 lipca 2005 r. nr [...], którego brak w dokumentacji sprawy. Organ odwoławczy odnotował również bezsporny fakt, że na etapie postępowania prowadzonego przez Starostę B. Spółkę reprezentował Kurator ustanowiony w oparciu o przepisy art. 42 § 1 k.c. Stosownie do tego przepisu do obowiązków tego Kuratora należało postaranie się o niezwłoczne ustanowienie organów osoby prawnej bądź jej likwidację. Nie był on natomiast upoważniony do bieżącego prowadzenia spraw Spółki, a tym bardziej zastępowania jej organów, czy zarządzania jej majątkiem. Stanowisko takie potwierdził Sąd Najwyższy we wskazanej we wniosku Spółki uchwale z dnia 7 marca 2008 r. W ślad za postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2009 r. Wojewoda przyjął też, że Starosta B. miał wiedzę, że występujący w sprawie Kurator Spółki nie miał prawnego umocowania do zarządzania majątkiem Spółki. Bezsporne jest zatem, że w czasie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę inwestor nie posiadał prawa dysponowania na cele budowlane nieruchomościami Spółki oznaczonymi w ewidencji gruntów numerami [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], a także, iż prawa takiego nie posiada w chwili obecnej. Niezgodność decyzji Starosty B. z przepisami art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 P.b. przesądza – zdaniem Wojewody - o konieczności uchylenia decyzji Prezydenta Miasta D. oraz o uchyleniu decyzji Starosty B. w części dotyczącej wskazanych wyżej działek Spółki [...] w S. Z uwagi na zrealizowanie już obiektu stanowiącego przedmiot postępowania, które toczyło się przezdStarostą B. organ uznał za konieczne umorzyć jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę w części dotyczącej działek Spółki. Wojewoda stwierdził wreszcie, że przeprowadzona w toku postępowania odwoławczego analiza akt sprawy nie wykazała, aby inwestor nie dysponował działkami, na których została zrealizowana pozostała część inwestycji i z tego powodu odmówił uchylenia decyzji Starosty B. w pozostałej części. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach Spółka [...] w S. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody [...] w części odmawiającej uchylenia decyzji Starosty B. z dnia [...] r., znak: [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także zasądzenia kosztów postępowania. W ocenie skarżącej decyzja Wojewody w zaskarżonej części jest wadliwa i nie powinna się ostać. Organ bowiem przyjął, że pozwolenie budowlane dotyczące inwestycji liniowej oraz jej projekt są możliwe "z przerwami w linii". W ocenie skarżącej tymczasem nie jest dopuszczalne zarówno zatwierdzenie projektu inwestycji z przerwami w linii (sieci), jak i wybudowanie zgodnie z przepisami prawa budowlanego kanalizacji sanitarnej składającej się z wielu, nie powiązanych ze sobą odcinków, mających z założenia stanowić sieć. Skoro organ odmawiał wydania decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy inwestor nie dysponował terenem do celów budowlanych dla wszystkich nieruchomości, przez które ma przebiegać inwestycja o charakterze liniowym, to tym samym nie jest dopuszczalne orzeczenie pozostawiające w obrocie prawnym decyzję, której wydanie byłoby prawnie niedopuszczalne. Zdaniem Spółki organ przeoczył także, że Starosta B. rażąco naruszył prawo, bowiem wiedząc, że strona jest czasowo pozbawiona reprezentacji, winien był w myśl art. 97 § 1 pkt 3 zawiesić postępowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zaś do zarzutów skargi wyjaśnił, że orzekł o odmowie uchylenia decyzji Starosty B. w części dotyczącej budowy kanalizacji sanitarnej na działkach nie stanowiących własności Spółki, ponieważ w tym zakresie nie stwierdził uchybień w pierwotnej decyzji i w postępowaniu poprzedzającym jej wydanie, które stanowić by mogły przesłankę do uchylenia tej decyzji w całości bądź w większym zakresie. Za bezzasadny Wojewoda uznał zarzut, że uchylenie tylko w części decyzji o pozwoleniu na budowę odbiera sens i logikę funkcjonowania pozostałej części inwestycji. Zaskarżone orzeczenie z uwagi na fakt realizacji całej inwestycji ma bowiem charakter formalno-proceduralny. W szczególności wydanie tej decyzji nie jest równoznaczne z koniecznością rozbiórki i likwidacji zrealizowanych już odcinków kanalizacji. Decyzja ta będzie natomiast skutkować koniecznością przeprowadzenia stosownego postępowania przez organ nadzoru budowlanego ( Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B.), w którego ramach organ ten podejmie decyzję legalizującą zrealizowane fragmenty inwestycji lub decyzję nakazującą jej doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem poprzez np. jej przebudowę. Wojewoda odniósł się także do zarzutu skargi dotyczącego świadomego rażącego naruszenia prawa przez Starostę B., który nie zawiesił postępowania w sprawie wiedząc, że Spółka nie była w nim właściwie reprezentowana. Wyjaśnił, że dopiero Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w postanowieniu z dnia [...] r. uznał, iż Starosta posiadał wiedzę o braku umocowania Kuratora Spółki do zarządzania jej majątkiem. W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje natomiast w sposób jednoznaczny o dysponowaniu taką wiedzą przez Starostę B. w dacie wydawania decyzji. W szczególności dowodzi tego złożone przez inwestora oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie zaś z linią orzeczniczą sądów administracyjnych organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają kompetencji do badania prawdziwości takiego oświadczenia. W razie wątpliwości, co do stanu prawnego nieruchomości wskazanej w oświadczeniu organ winien natomiast zawiadomić organy ścigania o potrzebie zbadania jego prawdziwości w kontekście odpowiedzialności karnej osoby składającej to oświadczenie za fałszywe zeznania. Zdaniem Wojewody w oparciu o akta sprawy nie można jednak stwierdzić, że w toku postępowania przed Starostą ujawniły się wątpliwości, co do stanu prawnego nieruchomości objętych projektowaną inwestycją uzasadniające skierowanie sprawy do organów ścigania. Pismem z dnia 6 czerwca 2011 r. Wojewoda [...] poinformował Sąd, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił jego decyzję z dnia [...] r., którą umorzone zostało postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z dnia [...] r. W związku z tym, powołując się na art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwana p.p.s.a.), Wojewoda zwrócił się do Sądu o rozważenie zawieszenia postępowania sądowego. W piśmie z dnia 24 czerwca 2011r. Spółka [...] w S. nie sprzeciwiła się temu wnioskowi, Natomiast pełnomocnik Gminy S. radca prawny A. L. w oświadczeniu złożonym na rozprawie pozostawiła wniosek do uznania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, bowiem w ocenie Sądu decyzja Wojewody [...] w zaskarżonej części nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wyjaśnić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...) (art. 1 § 1). Kontrola o jakiej mowa wyżej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2) i polega na zbadaniu czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, Sąd dokonuje oceny wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Dodać trzeba, że powyższych ustaleń Sąd dokonuje wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że Sąd postanowieniem podjętym na rozprawie w dniu 15 lipca 2011 r. oddalił wniosek Wojewody [...] o zawieszenie postępowania. Zdaniem składu orzekającego nie ulega wątpliwości, że sytuacja opisana w piśmie Wojewody z dnia 6 czerwca 2011 r. nie została objęta dyspozycją art. 56 p.p.s.a. Przepis ten dotyczy bowiem równolegle prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego i nadzwyczajnego postępowania administracyjnego dotyczącego tego samego aktu administracyjnego. Tymczasem przed WSA w Gliwicach zawisła sprawa ze skargi Spółki [...] w S. na wydaną w trybie wznowieniowym decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., natomiast przed Wojewodą [...] toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty B. z dnia [...] r. O zawieszeniu postępowania w przedmiotowej sprawie Sąd mógł orzec natomiast w oparciu o przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. mając na uwadze, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego. Kierując się jednak wyrażoną w art. 7 p.p.s.a. zasadą szybkości postępowania sądowoadministracyjnego, także mając na uwadze treść zaskarżonego rozstrzygnięcia skład orzekający uznał brak potrzeby zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Dodatkowo zwrócić należy także uwagę, że pismo Wojewody [...], w którym zamieszczone zostało pytanie dotyczące rozważenia przez Sąd zawieszenia postępowania w oparciu o art. 56 w zw. z art. 124 § 1pkt 6 p.p.s.a. nie było wnioskiem o zawieszenie postępowania w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 125 § 1 pkt 1 tej ustawy. Przechodząc po tych wstępnych uwagach do analizy prawnej zaskarżonego aktu stwierdzić należy, że kontrolą w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie administracyjne, toczące się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Ta instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną w stosunku, do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a oraz art. 145 b § 1 k.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania administracyjnego uregulowane przepisami art. 145 – 153 k.p.a. ma na celu usuwanie wad, jakimi są obarczone ostateczne decyzje administracyjne i postanowienia od których przysługiwało zażalenie czy wręcz eliminację takich dotkniętych wadami prawnymi orzeczeń z obrotu prawnego w przypadku zaistnienia ustawowych przesłanek takiego rozstrzygnięcia. Jedną z przesłanek nakazujących organowi wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na który powołała się w swoim wniosku Spółka [...] w S., jest brak udziału w postępowaniu jednej ze stron bez jej własnej winy. Spółka okoliczność tę upatrywała w braku jej właściwej reprezentacji jako strony postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty B. z dnia [...] r znak: [...]. Złożenie podania o wznowienie wszczyna postępowanie wstępne w sprawie wznowienia, które kończy się albo opartym na przepisie art. 149 § 1 k.p.a. postanowieniem o wznowieniu postępowania, albo opartą na art. 149 § 3 k.p.a. decyzją odmawiającą wznowienia postępowania (w aktualnym stanie prawnym postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania). W kontrolowanej sprawie z Sąd podzielił stanowisko Wojewody, że z uwagi na treść żądania zgłoszonego przez Spółkę prawidłowe było wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty B. z dnia [...] r. Zaakceptować należy także pogląd organu, że został dochowany przez Spółkę trzydziestodniowy termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Termin ten nie mógł bowiem rozpocząć swojego biegu przed dokonaniem wyboru statutowych władz Spółki, a więc przed dniem 16 listopada 2008 r. Tym samy skoro w dniu 1 grudnia 2008 r. strona wniosła podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty B. to dochowała terminu, o jakim jest mowa w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Wcześniej bowiem skarżąca Spółka, jako nie posiadająca należytej reprezentacji nie mogła skutecznie wnosić o wznowienie postępowania, nie można także przyjąć, że jej władze statutowe (nie istniejące wówczas ) wcześniej wiedziały o wydaniu decyzji z dnia [...] r. Stosownie do art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją Starosty B. z dnia [...] r. było dotknięte wadą wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W toku tego postępowania Spółkę reprezentował, bowiem jej Kurator powołany do pełnienia tej funkcji postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. Kurator ten został ustanowiony w trybie art. 42 k.c. i ten przepis wyznaczał granice jego uprawnień. W myśl tego przepisu, jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora. Stosownie z kolei do art. 42 § 2 k.c. kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o likwidację tej osoby. Przytoczony przepis nie pozostawia więc wątpliwości, że w odróżnieniu od innych przewidzianych w systemie prawa przypadków dotyczących ustanowienia kuratora przez sąd bądź inne organy - kurator powołany na podstawie art. 42 k.c. ma ustawowo ściśle sprecyzowane zadania wyliczone w § 2 tego artykułu. W szczególności kurator ten nie jest ustanowiony w celu bieżącego prowadzenia spraw spółki, a co zatem idzie stałego bądź czasowego zastąpienia ustawowych bądź statutowych organów osoby prawnej, a jedynie do niezwłocznego doprowadzenia bądź to do likwidacji osoby prawnej bądź też do umożliwienia jej podjęcia samodzielnego, prawidłowego działania w tym zarządzania i reprezentacji poprzez powołanie właściwych organów. Za przyjęciem takiego rozmienienia uprawnień kuratora powołanego w trybie art. 42 k.c. w sposób wyraźny wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w prawomocnych wyrokach z dnia 29 maja 2009 r., II SA/Gl 1271/08 [w:] Lex nr 558454 i z dnia 22 września 2009 r., I SA/Gl 350/09, [w:] Lex nr 577909. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy podzielić także w całej rozciągłości pogląd organu odwoławczego, że w sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 146 § 2 k.p.a., bowiem decyzja Starosty B. została wydana nie tylko z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, ale także z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a to art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 P.b. inwestor bowiem nie dysponował nieruchomościami skarżącej na cele budowlane, a zatem nie mógł skutecznie ubiegać się o pozwolenie na budowę kanalizacji sanitarnej na nieruchomościach należących do Wspólnoty [...]. Wnosząc skargę tylko na część decyzji, którą Wojewoda [...] odmówił uchylenia decyzji Starosty B. w części orzekającej o udzieleniu pozwolenia na budowę oraz o zatwierdzeniu projektu budowlanego kanalizacji sanitarnej na nieruchomościach nie stanowiących własności skarżącej, Spółka postawiła zasadniczo dwa zarzuty. Pierwszy z nich wychodzi ze stwierdzenia braku możliwości funkcjonowania inwestycji o charakterze liniowym w przypadku, gdy będą miały miejsce przerwy w wybudowanej sieci kanalizacyjnej. Tym samym w opinii skarżącej nie można pozostawić w obrocie prawnym decyzji zatwierdzającej tylko część projektu budowlanego i udzielającej pozwolenia na budowę tylko tej części sieci kanalizacyjnej objętej zatwierdzonym projektem. Drugi zarzut pod adresem zaskarżonej części decyzji Wojewody dotyczy pozostawienia jej w obrocie prawnym mimo, że została ona wydana "ze świadomym naruszeniem prawa przez Starostę B.", który wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. nie zawiesił postępowania w sprawie. W ocenie Sądu oba zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że część decyzji Starosty B. z dnia [...] r., której Wojewoda odmówił uchylenia nie była dotknięta żadną z wad skutkujących obowiązkiem jej uchylenia. W szczególności Gmina S. posiadała prawo dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, którymi przebiega ta część sieci kanalizacji sanitarnej. Dostrzec też należy, na co zasadnie zwrócił uwagę Wojewoda [...], że inwestycja objęta kontrolowanym w trybie wznowieniowym pozwoleniem na budowę została już w całości zrealizowana. Okoliczność ta w ocenie Sądu powoduje, że w sprawie nie mógł znaleźć wprost zastosowania przepis art. 33 ust. 1 P.b., który zezwala na udzielenie, na wniosek inwestora, pozwolenia na budowę tylko wybranych obiektów lub zespołu obiektów, które mogą samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. W związku ze zrealizowaniem już w całości inwestycji należy również zwrócić uwagę na brak możliwości zastosowania, w następstwie uchylenia w całości decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisu art. 37 ust. 2 P.b., w którym jest mowa o nowym pozwoleniu na budowę, czy decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Uchylenie w części decyzji o pozwoleniu na budowę, czy nawet jak domaga się strona skarżąca uchylenie jej w całości, nie oznacza także w przypadkach ukończonych już inwestycji automatycznego orzeczenia nakazu rozbiórki zrealizowanych obiektów. Orzeczenie takie skutkuje natomiast uruchomieniem przed właściwym miejscowo organem nadzoru budowlanego postępowania naprawczego w oparciu na przepis art. 51 P.b., w którym tylko jedną z możliwości stanowi orzeczenie nakazu rozbiórki całości bądź części zrealizowanego obiektu. Na uwzględnienie z oczywistych względów nie zasługuje także drugi zarzut skargi dotyczący odmowy uchylenia decyzji Starosty B. mimo, że została ona wydana ze świadomym rażącym naruszeniem art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a. Nie wchodząc w kwestię czy Starosta B. miał w dacie orzekania świadomość niewłaściwej reprezentacji Spółki [...] w S. wskazać tutaj należy, że orzekające w sprawie organy obu instancji miały na uwadze tę okoliczność. Przesłanka zawieszenia postępowania, o której mowa w powołanym przepisie dotyczy bowiem sytuacji utraty przez stronę zdolności do czynności prawnych, co w przypadku skarżącej Spółki było związane z brakiem jej organów uprawnionych do działania w jej imieniu. Przesłanka ta na gruncie kontrolowanej sprawy była tożsama z przesłanką wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., którą kierował się Wojewoda [...] wznawiając postępowanie w sprawie, a następnie wydając decyzję w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie można zatem stawiać temu organowi zarzutu, że "przeoczył" to naruszenie przepisu prawa. Wskazać też należy, że o rażącym naruszeniu prawa jest mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który daje podstawę stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej lub postanowienia, na które przysługiwało zażalenie. Kontrolowana decyzja Wojewody [...] zapadła natomiast w trybie wznowieniowym, a nie w trybie nieważnościowym. Z przytoczonych względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło