II SA/Gl 322/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na pismo Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. I. M. wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04 (Dz.U. Nr 15, poz. 119), wystąpił do Prezydenta Miasta P. z wnioskiem o zwrot nadpłaconej opłaty w wysokości 425 zł za wydanie karty pojazdu dla będącego jego własnością samochodu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż wysokość nadpłaty wynika z różnicy pomiędzy uiszczoną przez niego kwotą w wysokości 500 zł, a aktualną opłatą za wydanie karty pojazdu w kwocie 75 zł. W odpowiedzi na powyższy wniosek Naczelnik Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta w P. w piśmie z dnia [...] r., nr [...] poinformował, że w dniu wydania skarżącemu I. M. karty pojazdu tj. w dniu [...] r. opłata za jej wydanie była pobierana w wysokości 500 zł na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu ( Dz. U. nr 18 poz. 177) Powyższe rozporządzenie zostało uchylone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310), które weszło w życie z dniem 21 sierpnia 2003 r. Następnie organ wskazał, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt U 6/04, orzekł, że § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. jest niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny nie wypowiedział się jednak w przedmiocie uregulowań rozporządzenia poprzedzającego. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu tylko opłaty pobierane na podstawie uznanego za niekonstytucyjny rozporządzenia mogą być przedmiotem zwrotu, co w przypadku skarżącego nie miało miejsca. Wskazano również, że wydanie karty pojazdu za opłatą jest czynnością materialno-techniczną, co oznacza brak możliwości wydania decyzji w tym zakresie. Wreszcie wskazano, że w sprawie, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt III CZP 35/07 dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia roszczenia o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej przez organy rejestrujące na podstawie §1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu. Jednocześnie w piśmie tym zostało zawarte pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia tegoż pisma. Pismem z dnia [...] r. I. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższe pismo z dnia [...] r., domagając się zwrotu nadpłaconych pieniędzy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 31 maja 2009 r. skarżący został wezwany do złożenia oświadczenia czy przed wniesieniem skargi do Sądu wezwał Prezydenta Miasta P. do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia [...] r. wskazał, że organ nie poinformował go o konieczności wystąpienia w przedmiotowej sprawie do Prezydenta, wskazując jedynie na możliwość złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów określają przepisy art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 tego przepisu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy zwrotu części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu. Przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie przewidują uprawienia dla organu do wydania decyzji administracyjnej w powyższym przedmiocie. Nie oznacza to jednak, że osoba domagająca się zwrotu opłaty pozbawiona jest ochrony prawnej. Właściwy organ zajmując w sprawie stanowisko zarządza zwrot nienależnej opłaty lub odmawia takiego zwrotu. Odmowa zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu należy do zakresu administracji publicznej. Odnosi się bowiem do obowiązku publicznoprawnego wynikającego z przepisu prawa. Stanowi zatem czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie takiej skargi uzależnione jest jednak od wyczerpania trybu określonego w art. 52 § 3 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do naruszenia prawa. Skargę do sądu, jak to przewiduje art. 53 § 2 ustawy, wnosi się w terminie 30 dni od daty doręczenia przez organ odpowiedzi na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na stanowisko Prezydenta Miasta P. było zatem uprzednie wystąpienie przez skarżącego do tego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący I. M. pismem z dnia [...] r. wystąpił o zwrot części uiszczonej opłaty i po uzyskaniu stanowiska organu zawartego w piśmie z dnia [...] r., zaskarżył je do sądu administracyjnego. Brak skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi przesłankę niedopuszczalności skargo, która wobec powyższego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Wskazać należy również, że w niniejszej sprawie skarżący niewątpliwie został błędne pouczony o trybie zaskarżenia aktu Prezydenta Miasta P. w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Skoro jednak skarżący zastosował się do tego pouczenia to nie może on ponosić ujemnych skutków wywołanych jego nieprawidłowością. Podnieść należy, że zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Chociaż przepis art. 112 kpa odnosi się expresis verbis do decyzji administracyjnych, to zdaniem Sądu powinien on również znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Błędne pouczenie, w treści zaskarżonego aktu, o możliwości jego zaskarżenia, stronie, która występowała w postępowaniu administracyjnym bez profesjonalnego pełnomocnika, zamknęło jej bowiem drogę kontroli przedmiotowego aktu. W tej sytuacji skarżący w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia ma prawo złożyć na podstawie art. 58 § 1 kpa wniosek o przywrócenie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa i równocześnie z tym wnioskiem wezwać Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia w związku z odmową zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. Fakt udzielenia błędnego pouczenia winien zostać uwzględniony przez organ, jako niezawiniona przez stronę okoliczność, która spowodowała uchybienie tego terminu. W dalszej kolejności zgodnie z treścią art. 53 § 2 p.p.s.a. skarżący może wnieść skargę do sądu administracyjnego.