II SA/Gl 325/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 26 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N.- W., M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) roku, nr (...) w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Pismem z dnia 30 marca 2007 r. K. N.- W. i M. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W dniu 15 maja 2007 r. skarżący M. W. złożył na formularzu urzędowym PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podając adres: G., ul. (...). Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z bezrobotną żoną pozostającą bez prawa do zasiłku oraz dwójką niepełnosprawnych dzieci. Cała rodzina zamieszkuje w domu położonym w M. przy ulicy (...) o powierzchni (...) m2, stanowiącym współwłasność wnioskodawcy, żony i córki. Skarżący wskazał nadto, iż od 6 miesięcy prowadzi działalność gospodarczą, która na chwilę obecną nie przynosi dochodów. W skład jego majątku nie wchodzą przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3.000 euro, nie posiada również oszczędności, a jedynym dochodem 4-osobowej rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę nakładczą w wysokości (...) zł. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W ustawowym terminie M. W. wniósł sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu skarżący zakwestionował twierdzenia zawarte w postanowieniu referendarza sądowego, iż posiada dwie nieruchomości-jedną M., a drugą w G. Skarżący podał, iż w lokalu mieszkalnym położonym w G. przy ulicy (...) był jedynie zameldowany i to na czas oznaczony - do dnia (...) r., natomiast własność rodziny stanowi jedynie nieruchomość położona w M.. Jednocześnie dodał, iż do dnia dzisiejszego nie posiada stałego zameldowania. Wskazał również, iż sprzeczne z przedstawioną księgą przychodów i rozchodów są twierdzenia referendarza, jakoby z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wystąpiła nadwyżka w kwocie (...) zł., albowiem w rzeczywistości firma do nadal wykazuje stratę w wysokości (...) zł. W międzyczasie pismem złożonym w dniu 13 sierpnia 2007 roku wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożyła również skarżąca K. N.-W., jako adres zameldowania wskazując: W., ulica (...). Uzasadniając wniosek, skarżąca podała, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, pozostającą w gospodarstwie domowym z mężem oraz dwójką dzieci. Skarżąca oświadczyła, iż jest współwłaścicielką w 1/3 części nieruchomości o wielkości (...) m², a jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę nakładczą męża w kwocie (...) zł. Z uwagi na powyższe, zarządzeniem z dnia 20 września 2007 roku skarżący zostali wezwani do złożenia jednoznacznego oświadczenia co do adresu wskazanego na formularzu PPF, tj. stanowiącego własność rodziny budynku mieszkalnego, a także do podania, jakie są pełne koszty jego utrzymania wraz z udokumentowaniem, czy skarżący koszty te faktycznie ponoszą - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Nadto, w związku z faktem, iż skarżący M. W. w sprzeciwie podniósł, iż lokal w G. przy ulicy (...) nie stanowi jego własności, a jedynie był tam z żoną zameldowany, wezwano także do wyjaśnienia, gdzie w istocie skarżący zamieszkują i jakie koszty utrzymania zajmowanego de facto lokalu ponoszą. Wezwano również do wyjaśnienia, z jakich środków skarżący pokrywają wskazane w treści sprzeciwu straty wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd zażądał również nadesłania kopii księgi przychodów i rozchodów prowadzonej działalności gospodarczej za 2 ostatnie miesiące. Wobec podtrzymania w sprzeciwie przez skarżącego twierdzenia, iż jedynym dochodem 4-osobowej rodziny jest kwota (...) zł dodatkowo wezwano do wyjaśnienia, czy pobierają w miejscu zamieszkania lub poza nim świadczenia z pomocy społecznej bądź świadczenia rodzinne. W odpowiedzi, skarżący nadesłali pismo, z którego wynikało, iż tylko nieruchomość w M. stanowi własność rodziny. W piśmie tym wnioskodawcy nadto podali, iż stratę z działalności gospodarczej pokrywają z pieniędzy pożyczonych od rodziny oraz, że strata w miesiącu lipcu wyniosła (...) zł a w miesiącu sierpniu (...) zł. Dodał, iż nie pobierają z małżonką żadnych świadczeń z pomocy społecznej ani świadczeń rodzinnych, z powodu nieuregulowanych spraw meldunkowych. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżący dołączyli do w/w pisma kopię księgi przychodów i rozchodów, fakturę za gaz opiewającą na kwotę (...) zł i fakturę za wodę opiewającą na kwotę (...) zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżących stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Ocena stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawców, jak również ich możliwości finansowych, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi do wniosku, iż skarżący nie dysponują w chwili obecnej wystarczającą ilością środków pieniężnych na pokrycie jakichkolwiek opłat sądowych bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania. Skarżący jest osobą zatrudnioną na podstawie umowy o pracę nakładczą z miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie (...) zł. stanowiącym dochód 4-osobowej rodziny, natomiast skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku; posiadają dwójkę dzieci. Z przedstawionej księgi przychodów i rozchodów jednoznacznie wynikało, iż prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza przynosi stratę. Jak wynika z dołączonych dokumentów miesięczna opłata tylko za gaz i wodę wynosi (...) zł. W konsekwencji niewątpliwym jest, że pozostałe środki, z których skarżący musi utrzymać rodzinę nie zezwalają w chwili obecnej na poczynienie jakichkolwiek oszczędności na poczet należnych i przyszłych kosztów sądowych. Okoliczności te - zdaniem Sądu - uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zgodnym ze złożonym przez skarżących wnioskiem. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 254 §1 i art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono orzec jak w sentencji.