II SA/Gl 325/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-06-17

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu, pomimo braku przedstawienia wymaganych dokumentów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej. Mimo wezwania, nie przedstawił dokumentów potwierdzających deklarowane straty z działalności gospodarczej, zaległości wobec ZUS i kontrahentów, ani nie wyjaśnił powodów, dla których członkowie rodziny pozostają na jego utrzymaniu. Brak uprawdopodobnienia kluczowych okoliczności uniemożliwia obiektywną ocenę zasadności wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący P.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wskazał na trudną sytuację materialną, utrzymywanie niepracującej żony, małoletniego syna, chorego brata i jego rodzinę, straty z działalności gospodarczej oraz zaległości wobec ZUS i kontrahentów. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do udokumentowania tych okoliczności, jednak skarżący oświadczył, że nie dysponuje wymaganymi dokumentami.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący P. G. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W druku formularza wskazał, że korzysta z pomocy rodziców, u których zamieszkuje, a na utrzymaniu ma niepracująca żonę oraz małoletniego syna jak również chorego brata i jego rodzinę. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza przynosi straty i toczą się obecnie postępowania egzekucyjne. Strona zalega ze świadczeniami względem ZUS oraz kontrahentów. Jako składniki majątku skarżący wskazał nieruchomość rolną o pow. 6 a, 6 m2 oraz siedem samochodów służących do prowadzenia działalności gospodarczej, znajdujących się, wedle deklaracji skarżącego, w bardzo złym stanie technicznym. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnych oszczędności ani papierów wartościowych jak również przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. P. G. wskazał również, że prowadzona przezeń działalność gospodarcza przyniosła około 250.000 zł starty na koniec [...]r. Pismem z dnia [...]r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez: - wyjaśnienie użytego w druku formularza sformułowania, z którego wynika, że na utrzymaniu skarżącego pozostaje jego chory, niepracujący brat oraz dwójka dzieci. W szczególności należało wskazać powody, dla których brat nie uzyskuje żadnych świadczeń dla siebie (np. renty) ani też na dzieci (alimenty, zasiłki socjalne) oraz przyczyn, dla których to skarżący jest obciążony obowiązkiem utrzymania tej osoby, - udokumentowanie faktu istnienia toczących się postępowań egzekucyjnych oraz zajęć dokonanych przez komornika, a także istnienia zaległości względem ZUS oraz kontrahentów, - udokumentowanie wysokości dochodów rodziców skarżącego, na utrzymaniu których znajduje się rodzina skarżącego (małżonka i dziecko), - udokumentowanie straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, o której strona wspomina we wniosku, - nadesłanie wykazu środków trwałych służących do prowadzenia działalności gospodarczej, - nadesłanie kserokopii księgi przychodów i rozchodów lub innego dokumentu wykazującego poziom obrotów w ramach prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. W piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący oświadczył, że nie dysponuje dokumentami, o nadesłanie których został wezwany i raz jeszcze podkreślił, że ma na utrzymaniu niepracujacych członków rodziny, zaś jego sytuacja majątkowa nie uległa poprawie od dnia złożenia wniosku. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Brzmienie przywołanego wyżej przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek przekonania sądu (referendarza sądowego) o prawdziwości swoich twierdzeń dotyczących trudnej sytuacji materialnej. Ustawodawca przewidział możliwość weryfikacji podawanych przez wnioskodawcę informacji za pomocą oświadczeń i dokumentów pozwalających potwierdzić ich prawdziwość (art. 255 P.p.s.a.). Uchylenie się przez stronę od ich dostarczenia może skutkować odmową przyznania prawa pomocy, o ile strona nie poda przekonujących okoliczności wskazujących na brak możliwości ich zdobycia. W rozpoznawanej sprawie skarżący prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą, wedle jego deklaracji stratę, a zarazem twierdzi, że nie może przedstawić dokumentów potwierdzających prawdziwość tej informacji. Okoliczność ta budzi wątpliwości, gdyż tym samym brak jest podstaw do ustalenia, że wspomniana strata rzeczywiście wystąpiła. Podobnie, P. G. twierdzi, że posiada zobowiązania względem ZUS oraz kontrahentów, a zarazem nie może przedstawić żadnych dokumentów w tym zakresie. Nie wyjaśniono również powodów, dla których małżonka skarżącego nie uzyskuje dochodu, podobnie jak rodzina jego brata, która jak twierdzi wnioskodawca, pozostaje na jego utrzymaniu. W tym kontekście wskazać również przyjdzie, że P. G. nie podał wysokości dochodów swoich rodziców udzielających mu wsparcia materialnego Reasumując poczynione wyżej uwagi, w rozpoznawanej sprawie strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy uchyliła się od uprawdopodobnienia jakichkolwiek okoliczności dotyczących jej stanu majątkowego, co uniemożliwia obiektywne stwierdzenie, czy jej sytuacja materialna rzeczywiście uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło