II SA/Gl 326/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G., A. Z., L.P., D. P. i E. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w kwestii wniosku skarżącej A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W rozpoznawanej sprawie wszyscy skarżący zostali wezwani do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na to wezwanie A. Z., w piśmie procesowym z dnia [...] r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie, na wezwanie Sądu wniosek ów złożyła na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że skarżąca jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku (co potwierdziła stosownym zaświadczeniem), prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonkiem i synem. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi budynek mieszkalny o pow. [...] m2 oraz udział ([...]) w prawie własności budynku mieszkalnego i samochód osobowy marki [...] z [...] r. Rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się z wynagrodzenia jej małżonka uzyskiwanego w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Odnosząc poczynione wyżej uwagi do złożonego przez A. Z. wniosku nie można stwierdzić, że jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że jej małżonek dysponuje stałym źródłem dochodu, który pozwala na utrzymanie się trzyosobowej rodziny skarżącej. Zarazem podkreślić trzeba, że na obecnym etapie postępowania sądowego wpis od skargi (200 zł) jest zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego jest zobowiązana strona. Zestawiając wysokość tego wpisu z dochodem uzyskiwanym w rodzinie A.Z. nie można stwierdzić, że jego uiszczenie w znaczący sposób pogorszyłoby jej sytuację materialną. Podkreślić przy tym trzeba, że do uiszczenia wpisu w rozpoznawanej sprawie skarżąca została zobowiązana solidarnie z pozostałymi skarżącymi, co oznacza, że obowiązkiem tym może się "podzielić" z innymi osobami. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia