II SA/Gl 327/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2007-10-26

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego sytuację rodzinną, majątkową i dochody z działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, uznając, że ich sytuacja rodzinna i majątkowa, w tym niskie dochody z pracy i strata z działalności gospodarczej, uniemożliwia im poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Sąd oparł się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W trakcie postępowania złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną, niskie dochody z działalności gospodarczej i utrzymywanie rodziny. Referendarz sądowy początkowo oddalił wniosek, jednak po wniesieniu sprzeciwu i uzupełnieniu dokumentacji przez skarżących, Sąd rozpoznał sprawę ponownie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka po rozpoznaniu w dniu 26 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.N-W., M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych na skutek wniesionego przez M.W. sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 3 lipca 2007 r. p o s t a n a w i a: przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Pismem z dnia (...) r. K.N-W. i M.W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Dnia (...) r. skarżący M.W. złożył na formularzu urzędowym PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższym druku jako adres wpisał- G., ul. (...). Z wniosku wynika, iż M.W. prowadzi obecnie gospodarstwo domowe wraz z bezrobotną żoną oraz niepełnosprawnymi dziećmi- pasierbem i córką. Cała rodzina zamieszkuje w nieruchomości znajdującej się w M. przy ulicy (...) o powierzchni (...), a stanowiącej współwłasność wnioskodawcy, żony i córki. Skarżący wskazał nadto, iż od (...) miesięcy prowadzi działalność gospodarczą, która na chwilę obecną nie przynosi dochodów. W skład jego majątku nie wchodzą przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3.000 euro, nie posiada oszczędności, a jedynym dochodem (...)osobowej rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę (...) w wysokości (...) zł. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy. W ustawowym terminie M.W. wniósł sprzeciw od otrzymanego rozstrzygnięcia wnosząc o zwolnienie w całości z kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżący zakwestionował twierdzenia podnoszone w w/w postanowieniu, iż posiada nieruchomości-jedną M. a drugą w G., albowiem wskazał on, iż w lokalu mieszkalnym w G. do dnia (...) r. był z małżonką tylko zameldowany natomiast własność rodziny stanowi tylko nieruchomość w M.. Dodał, iż do dnia dzisiejszego nie posiada stałego zameldowania. Wskazał nadto, iż sprzeczne z przedstawioną księgą przychodów i rozchodów są twierdzenia referendarza, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wystąpiła nadwyżka w kwocie (...)zł., albowiem w rzeczywistości firma do nadal wykazuje stratę w wysokości (...) zł. Nadto K.N-W. nadesłała dodatkowo na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych uzupełniając tym samym brak formalny pisma z dnia (...)r. W związku z treścią wniesionego przez M.W. sprzeciwu od postanowienia referendarza Sąd wezwał skarżących w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania do złożenia jednoznacznego oświadczenia co do adresu wskazanego w formularzu PPF a stanowiącego własność rodziny budynku mieszkalnego, a także wskazania jakie są pełne koszty jego utrzymania wraz z udokumentowaniem czy skarżący koszty te ponoszą. Nadto w związku z faktem, iż skarżący w sprzeciwie podniósł, iż lokal w G. przy ulicy (...) nie stanowi jego własności, a jedynie byli tam z żoną zameldowani, wezwano także do wyjaśnienia gdzie w istocie skarżący zamieszkują i jakie koszty utrzymania zajmowanego de facto lokalu ponoszą. Wezwano również do wyjaśnienia z jakich środków pokrywają skarżący wskazane w treści sprzeciwu straty wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej oraz do nadesłania kopii księgi przychodów i rozchodów prowadzonej działalności gospodarczej za (...) ostatnie miesiące. Wobec podtrzymania w sprzeciwie przez skarżącego twierdzenie, iż jedynym dochodem (...) sobowej rodziny jest kwota (...) zł. dodatkowo wezwano skarżących do wyjaśnienia czy pobierają, w miejscu zamieszkania lub poza nim świadczenia z pomocy społecznej bądź świadczenia rodzinne. W odpowiedzi skarżący nadesłali pismo, z którego wynika, iż tylko nieruchomość w M. stanowi własność rodziny. W piśmie tym wnioskodawcy wskazali nadto, iż stratę z działalności gospodarczej skarżący pokrywają z pieniędzy pożyczonych u rodziny, oraz że strata w miesiącu (...) wynosiła (...) zł a w miesiącu (...) (...) zł. Dodali, iż nie pobierają żadnych świadczeń z pomocy społecznej ani świadczeń rodzinnych, z powodu nieuregulowanych spraw meldunkowych. Na potwierdzenie swoich twierdzeń skarżący dołączyli do w/w pisma kopię księgi przychodów i rozchodów, fakturę za (...) opiewającą na kwotę (...) zł i fakturę za (...) opiewającą na kwotę (...) zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Złożony przez M.W. a następnie przez K.N-W. na formularzu PPF wniosek z uwagi na podniesienie jedynie kwestii kosztów sądowych, bez ubiegania się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zakwalifikowany winien być zatem jako wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym. Fakt, iż wniosek o prawo pomocy obejmuje jedynie zwolnienie od kosztów sądowych potwierdził także M.W. we wniesionym sprzeciwie. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżących stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Ocena stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawców, jak również ich możliwości finansowych, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi bowiem do wniosku, iż skarżący nie dysponują w chwili obecnej wystarczającą ilością środków pieniężnych na pokrycie jakichkolwiek opłat sądowych bez uszczerbku dla koniecznych kosztów utrzymania. M.W. jest osobą zatrudnioną na podstawie umowy (...) z miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie (...) zł stanowiącym dochód (...)osobowej rodziny a jego małżonka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Z przedstawionej księgi przychodów i rozchodów jednoznacznie wynika, iż prowadzona przez skarżącego działalność przynosi stratę. Jak wynika natomiast z dołączonych dokumentów miesięczna opłata tylko za(...) i (...) wynosi (...) zł. W konsekwencji niewątpliwym jest, iż pozostałe środki, z których skarżący muszą się utrzymać nie zezwalają w chwili obecnej na poczynienie jakichkolwiek oszczędności na poczet należnych i przyszłych kosztów sądowych. Okoliczności te zdaniem Sądu uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie zgodnym ze złożonymi wnioskami. W tym stanie sprawy, działając na podstawie art. 254 §1 i art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło