II SA/Gl 327/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi S. D., M. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 stycznia 2025 r. nr SKO-PS/41.5/1136/2024/20720 w przedmiocie umorzenia należności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej oddala skargę. Decyzją z 11 lipca 2023 r., nr [...] Prezydent Miasta R. ustalił wobec S. D. i M. D. (dalej jako strony lub skarżący) - będących rodzicami biologicznymi D. D. , solidarną opłatę za pobyt tego dziecka w pieczy zastępczej - Ośrodku Pomocy Dzieciom i Rodzinie w R. , w wysokości: 3.985,07 zł - za okres od 11 do 28 lutego 2023 r.; 6.199 zł - za marzec 2023 r.; 1.176,67 zł - za okres od 3 do 7 kwietnia 2023 r.; 941,33 zł - za okres od 11 do 13 kwietnia 2023 r.; 1.176,67 zł - za okres od 17 do 21 kwietnia 2023 r.; 1.176,67 zł - za okres od 24 do 28 kwietnia 2023 r.; 455,48 zł - za okres od 4 do 5 maja 2023 r. oraz 227,74 zł - za dzień 8 maja 2023 r. Równocześnie wskazano, że powyższą należność należy wpłacić na rachunek bankowy wspomnianej placówki opiekuńczo-wychowawczej w terminie do 31 grudnia 2023 r. z zastrzeżeniem obowiązku zapłaty odsetek w przypadku opóźnienia w płatności. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że dziecko skarżących zostało umieszczone w powyższej placówce mocą postanowienia Sądu Rejonowego w R. z [...] r. (sygn. akt [...]) i przebywało tam od 11 lutego do 8 maja 2023 r., po czym 9 maja 2023 r. zostało przekazane pod ich opiekę (opłata dotyczy jedynie tych dni wskazanego okresu, w których dziecko przebywało w placówce, natomiast nie obejmuje dni, kiedy było urlopowane). Równocześnie podkreślono, że mocą decyzji nr [...] wydanej 22 marca 2023 r. (zmienionej następnie decyzją z 2 czerwca 2023 r.) odmówiono wyżej wymienionym odstąpienia od ustalenia przedmiotowej opłaty, a ponieważ decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (decyzją z 28 kwietnia 2023 r.), należało rozstrzygnąć o ustaleniu przedmiotowej opłaty na podstawie art. 193 ust. 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (aktualnie Dz. U. z 2025 r., poz. 49). W dniu 30 października 2024 r. skarżący wystąpili z wnioskiem o umorzenie nałożonej na nich opłaty w całości. Decyzją z 5 listopada 2024 r., nr [...] Prezydent Miasta R. odmówił wyżej wymienionym umorzenia opłaty ustalonej mocą decyzji własnej z 11 lipca 2023 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji powołał się na ustalenia dokonane w toku postępowania wywodząc, że w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku skarżący prowadzili wspólne gospodarstwo domowe z czworgiem małoletnich dzieci, natomiast D. D. będąca ich najstarszą córką przebywa obecnie w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w K . Skarżąca nie pracuje, nie będąc zarejesrtowaną we właściwym Powiatowym Urzędzie Pracy, zaś skarżący jest zatrudniony otrzymując miesięczne wynagrodzenie w kwocie 6.840,26 zł i jest to jedyne źródło utrzymania ich rodziny, co powoduje, że nie zastało w niej przekroczone 200 % ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (600 zł x 6 osób x 200 % = 7.200 zł). W tym miejscu powołano się na zasady umarzania spornej opłaty określone w uchwale Rady Miasta R. z [...] r. nr [...] w sprawie określania szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty oraz odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub dziecka pozbawionego opieki i wychowania rodziców umieszczonego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej przez sąd (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2019 r., poz. 8827). Wskazano, że stosownie do treści § 3 tego aktu, umorzenie w całości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej, wraz z odsetkami, może nastąpić w następujących sytuacjach: (1) gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności, postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne lub egzekucja została umorzona; (2) gdy pobyt w pieczy zastępczej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej zakończył się w wyniku odzyskania przez osobę zobowiązaną możliwości zapewnienia dziecku opieki i wychowania; (3) w przypadku śmierci zobowiązanego do zapłaty; (4) kiedy w rodzinie zobowiązanego występuje długotrwała lub ciężka choroba, związana z kosztownym leczeniem, niepełnosprawność, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. W tym kontekście organ pierwszej instancji podniósł, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Wywiódł bowiem, że nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia ani też nie występuje inny stan wskazany w pkt 1 powołanego przepisu, nie ma miejsca w ich rodzinie długotrwała lub ciężka choroba ani straty materialne w wyniku nadzwyczajnych zdarzeń. Równocześnie przyznał, że pobyt dziecka w pieczy zastępczej zakończył się powrotem pod opiekę rodziców. Zaznaczył jednak, że decyzja o umorzeniu spornej opłaty wydawana jest w granicach uznania administracyjnego, rozstrzygnięcie takie ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy sytuacja strony wskazuje, że uregulowanie należności nie będzie w ogóle możliwe i to zarówno teraz jak w przyszłości. Zdaniem organu, w przypadku skarżących taki stan rzeczy nie występuje albowiem oboje są osobami w wieku produkcyjnym, zdrowymi i zdolnymi do wykonywania pracy, zaś M. D. osiąga stały dochód umożliwiający spłatę zobowiązań przy wykorzystaniu innych niż umorzenie ulg, to jest rozłożenia należności na raty lub odroczenia terminu jej płatności, o zastosowanie których mogą wystąpić z odrębnym wnioskiem. Z kolei umorzenie wobec nich opłaty, czyli udzielenie ulgi o najszerszym zakresie kolidowałoby w takich warunkach z interesem społecznym, który musi być brany pod uwagę równocześnie ze słusznym interesem obywatela. Niezadowoleni z tej decyzji skarżący wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz podkreślając, że rozstrzygnięcie to jest krzywdzące zarówno wobec nich samych jak i wobec pozostających pod ich opieką córek. Decyzją z 7 stycznia 2025 r. nr SKO-PS/41.5/1136/2024/20720 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot odwołania. W uzasadnieniu tego aktu wpierw przedstawiono treść art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej regulującego zasady ustalania opłaty za pobyt dziecka placówce opiekuńczo-wychowawczej oraz w innych instytucjach wymienionych w ust. 1 pkt 2 tego przepisu. Nadto wskazano, że art. 194 ust. 3 powołanej ustawy umożliwia umorzenie przedmiotowej opłaty w całości lub w części, odroczenie terminu jej płatności lub rozłożenie na raty, przy czym orzekający w tych ramach organ powinien uwzględnić zasady określone w odpowiedniej uchwale rady jednostki samorządu terytorialnego wydanej na zasadzie upoważnienia wynikającego z ust. 2 rzeczonego przepisu. Zważywszy powyższe organ odwoławczy zaaprobował stanowisko, że sytuacja materialna i życiowa skarżących nie uzasadnia umorzenia spornej opłaty. Poddał bowiem analizie okoliczności sprawy w kontekście przesłanek uzasadniających zastosowanie ulg w spłacie tej należności, określone w § 6 uchwały Rady Miasta R. z [...] r. nr [...] podzielając ustalenia organu instancji o tym, że nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia ani też inny stan opisany w pkt 1 tej normy, nie wystąpiła też w ich rodzinie długotrwała lub ciężka choroba ani straty materialne w wyniku nadzwyczajnych zdarzeń. W tym miejscu Kolegium przyznało, że pobyt dziecka w pieczy zastępczej zakończył się powrotem pod opiekę rodziców. Zaznaczyło jednak, że są oni osobami w wieku produkcyjnym, zdolnymi do wykonywania pracy, skarżący uzyskuje dochód, zaś skarżąca może podjąć zatrudnienie w przyszłości co wpłynie na poprawę ich sytuacji materialnej. Zdaniem organu także przekonanie stron o krzywdzącym charakterze wydanego w sprawie rozstrzygnięcia czy fakt wychowywania przez nich czworga dzieci nie mogą w tych warunkach stanowić podstawy do umorzenia opłaty. Kolegium podkreśliło, że nawet w sytuacji spełnienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w powołanej uchwale, organ administracji może, a nie musi umorzyć opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Rozstrzygnięcie o odmowie zastosowania tej ulgi podejmowane jest więc w ramach uznania administracyjnego, a wydana w tym zakresie przez organ pierwszej instancji decyzja nie narusza jego granic, gdyż w uzasadnieniu tego aktu wyjaśniono dlaczego uznano, że w przypadku stron nie zachodzą szczególne okoliczności mogące stanowić nadmierne obciążenie budżetu rodziny. Nawet jednak, gdyby przyjąć, że aktualna sytuacja nie umożliwia wyżej wymienionym jednorazowej spłaty spornej kwoty, to ich zdolność do pracy powoduje, że będą mogli to uczynić w przyszłości, a nadto w takich warunkach przysługuje im prawo do ubiegania się o przyznanie łagodniejszych ulg, a mianowicie odroczenia terminu płatności bądź rozłożenia należności na raty. Niezadowolone z powyższej decyzji strony wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podkreślając, że zachodzi w ich przypadku okoliczność opisana w "pkt 2 uzasadnienia" tego aktu, co dostrzec miał radca prawny, od którego otrzymali poradę w ramach nieodpłatnej pomocy prawnej. Do skargi dołączyli kopię pisma z 5 lutego 2025 r., gdzie zwrócili się do organu pierwszej instancji o wstrzymanie egzekucji spornej kwoty, a także postanowienie Sądu Rejonowego w R. z [...] r. (sygn. akt [...]), mocą którego ograniczono im władzę rodzicielską nad dziećmi poprzez poddanie sposobu jej wykonywania nadzorowi prokuratora i poprzez zobowiązanie ich do podjęcia wspólnej terapii psychologicznej z [...] D. , a zarazem uchylono postanowienie tego Sądu z 14 lutego 2023 r. i zwolniono wspomniane dziecko pod ich pieczę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ drugiej instancji podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu swojej decyzji wywodząc, że zarzuty skarżących nie zasługują na uwzględnienie. Pismem z 7 kwietnia 2025 r. strony zażądały "zwolnienia" z obowiązku zapłaty spornej należności podkreślając, że nie są w stanie jej uiścić, gdyż ich rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia skarżącego oraz ze środków w ramach świadczeń wychowawczych (800+), a równocześnie są obciążeni relatywnie znacznymi wydatkami z tytułu kosztów utrzymania domu (2.800 zł) i wyżywienia (3.000 zł), do czego dochodzi opłata za pobyt córki w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w K. (ok. 600 zł), a także wydatki związane z zakupem odzieży i edukacją dzieci. Nadto dodali, że córka została skierowana do Ośrodka Pomocy Dzieciom i Rodzinie w R. wskutek bezpodstawnych oskarżeń, jakie kierowała wobec nich na Policję natomiast aktualnie skierowano ją do Ośrodka w K. celem zapewnienia wykonania przez nią obowiązku szkolnego, którego przez ostatnie 2 lata nie realizowała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się tu względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że kwestionowany przez stronę akt odpowiada wymogom prawa. Przedmiotem wydanego sprawie rozstrzygnięcia była odmowa umorzenia należności z tytułu opłaty za pobyt córki skarżących w Ośrodku Pomocy Dzieciom i Rodzinie w R. . Pozostaje poza sporem, że obowiązek zapłaty tej należności został orzeczony odrębną decyzją Prezydenta Miasta R. z 11 lipca 2023 r., nr [...], jak również to, że przedmiotowa decyzja nie została zaskarżona odwołaniem, a tym samym stała się ostateczna z dniem 1 sierpnia 2023 r. W rezultacie, skoro obowiązek uiszczenia wskazanej opłaty został stwierdzony mocą osobnej, prawomocnej decyzji, jego istnienie, rozmiar kwoty podlegającej zapłacie, jak również okoliczności związane z jej ustaleniem i obliczeniem nie mogą podlegać kontroli Sądu w zakresie niniejszej sprawy, gdyż wykraczałoby to poza jej granice w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczone przedmiotem sprawy, którym jest rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia wskazanej należności. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, która reguluje kwestie związane z pobytem dziecka w pieczy zastępczej i ponoszeniem odpłatności z tego tytułu przez jego rodziców. Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 2 tej regulacji, za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w jednej z wymienionych instytucji. Za ponoszenie tej opłaty rodzice odpowiadają solidarnie (art. 193 ust. 2) także wtedy, gdy zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej lub gdy władza rodzicielska została im zawieszona albo ograniczona (art. 193 ust. 6). Stosownie do treści art. 194 powołanej ustawy, opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej (ust. 1), przy czym rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (ust. 2). W takim wypadku - zgodnie z art. 194 ust. 3 - starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając zapisy uchwały, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia przedmiotowej opłaty. W świetle powołanych wyżej unormowań, starosta jest więc zobligowany do wydania decyzji ustalającej opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, jednak uwzględniając kryteria sformułowane w uchwale rady powiatu wydanej na podstawie delegacji zawartej w art. 194 ust. 2 ustawy z 9 czerwca 2011 r., może umorzyć tę opłatę a także odroczyć termin jej płatności lub rozłożyć ją na raty. Zdaniem składu orzekającego, organy obydwu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego i przesłanek w zakresie możliwości umorzenia skarżącym opłaty za pobyt córki w pieczy zastępczej w kontekście przesłanek określonych uchwałą Rady Miasta R. nr [...] z [...] r. w sprawie określania szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty oraz odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub dziecka pozbawionego opieki i wychowania rodziców umieszczonego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej przez sąd. Zgromadzone w sprawie dowody wskazują, że w przypadku skarżących nie zachodzą przesłanki określone w § 6 pkt. 1, 3 i 4 tej uchwały. Nie nastąpiła bowiem ich śmierć (pkt 3) ani nie mają miejsca okoliczności, o których mowa w pkt 4 (długotrwała lub ciężka choroba, związana z kosztownym leczeniem, niepełnosprawność, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych). Nie zachodzi także uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności, postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne lub egzekucja została umorzona (pkt 1). Sytuacja materialna wyżej wymienionych nie wskazuje bowiem na wysokie prawdopodobieństwo bezskuteczności egzekucji a oni sami nie wskazali żadnych okoliczności czy dowodów, które mogłyby to - choćby w pośredni sposób - potwierdzać. W szczególności, dowodem takim nie jest sam fakt złożenia przez nich wniosku o wstrzymanie egzekucji spornej należności, którego kopię dołączyli do skargi. Jak trafnie zwrócono uwagę w skardze, strony spełniały natomiast przesłankę określoną w § 6 pkt. 2 powołanej uchwały, jako że przed wydaniem zaskarżonej decyzji ich córka zakończyła pobyt w Ośrodku Pomocy Dzieciom i Rodzinie w R. i mocą stosownego postanowienia Sądu została zwolniona pod ich opiekę, co oznacza, że w ocenie tego Sądu odzyskali oni możliwość zapewnienia dziecku opieki i wychowania (w treści skargi odwołano się do okoliczności opisanej w pkt. 2 uzasadnienia kwestionowanej decyzji, w którym to punkcie nawiązano właśnie do tego kryterium). Wypowiadające się w sprawie organy dostrzegły ten fakt słusznie odnotowując, że pobyt dziecka w pieczy zastępczej został zakończony i nastąpił powrót córki pod pieczę rodziców. Zasadnie jednak zwróciły uwagę, że z brzmienia powołanego § 6 uchwały z [...] r. wynika jednoznacznie, że nawet w przypadku spełnienia jednego z wymienionych w tej normie kryteriów warunkujących umorzenie opłaty, organ może, a nie musi zastosować tę ulgę. Rozstrzygająca w niniejszych ramach decyzja oparta jest na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że organ może nie przyznać wnioskowanej pomocy nawet w przypadku, gdy stwierdzi zaistnienie okoliczności unormowanych w § 6 uchwały. Taki charakter rozstrzygnięcia oznacza, że organ administracji ma pewną swobodę decyzyjną co do ustalenia treści wydawanej decyzji, związaną z realizowaniem określonej (w zakresie przedmiotu decydowania) polityki państwa. Uznanie administracyjne w żadnym razie nie oznacza dowolności. Przeciwnie - powinnością organu orzekającego w tych ramach jest zachowanie wymogu prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia, zawierającego wszystkie konieczne elementy, w tym wskazanie motywów, którymi się kierował z uwzględnieniem wszystkich istotnych faktów mających znaczenie dla rozpatrzenia sprawy, ocenionych przy zachowaniu wymogów wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stan faktyczny sprawy ma tu kluczowe znaczenie i dlatego z uzasadnienia decyzji czyniącego zadość wymogowi z art. 107 § 3 tego Kodeksu musi wynikać, że jej wszystkie istotne okoliczności, zwłaszcza te podnoszone przez stronę, zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Zdaniem Sądu wymogi te zostały zachowane przez wypowiadające się w sprawie organy, które jasno i wnikliwie ustaliły oraz wyjaśniły przyczyny, dla których odmówiły uwzględnienia żądania skarżących nawet pomimo spełnienia przez nich przesłanki z § 6 pkt 2 uchwały z [...] r. W tym zakresie trafnie zaakcentowały, że oboje wyżej wymienieni są osobami relatywnie młodymi, zdolnymi do pracy, nie mającymi poważniejszych problemów ze zdrowiem. Wymaga podkreślenia, że już sama ta okoliczność stanowi dostateczny motyw odmowy umorzenia opłaty za pobyt ich dziecka w pieczy zastępczej. Umorzenie jest bowiem najdalej idącą ze wszystkich ulg wymienionych w art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, polegającą na pełnej rezygnacji z dochodzenia od rodziców należności związanych z kosztem pobytu ich dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, który to koszt został uprzednio poniesiony przez jednostkę samorządu terytorialnego ze środków publicznych, czyli w istocie przez ogół mieszkańców tej jednostki. Innymi słowy, umorzenie spornej należności jest równoznaczne z przerzuceniem obowiązku utrzymania dziecka z jego rodziców na wspólnotę samorządową, a w rezultacie przez wzgląd na interes publiczny zasadne jest ograniczenie stosowania rzeczonej ulgi wyłącznie do przypadków wyjątkowych, to znaczy takich, w których sytuacja materialna, zdrowotna lub życiowa rodziców jest szczególnie trudna i stanowi następstwo okoliczności obiektywnych (niezawinionych przez nich), a dodatkowo - jak słusznie zwróciło uwagę Kolegium - gdy brak jest okoliczności mogących wskazywać na prawdopodobieństwo poprawy ich możliwości płatniczych w przyszłości. Tylko bowiem w takich okolicznościach słuszny interes rodziców może stanowić dostateczną motywację dla umorzenia opłaty związanej z kosztami pobytu ich dziecka w pieczy zastępczej. W ocenie Sądu należy w pełni zaaprobować stanowisko, że sytuacja skarżących nie kwalifikuje się jako tego rodzaju przypadek. Nie można tu też mówić o braku pozytywnych rokowań na przyszłość, skoro sam skarżący aktualnie osiąga dochód i potencjalnie może uzyskać np. podwyżkę wynagrodzenia lub podjąć lepiej płatną pracę, z kolei także zdolna do pracy skarżąca - rozpocząć zatrudnienie. Sąd dostrzega, że strony wychowują czworo małoletnich dzieci, co niewątpliwie samo w sobie generuje znaczne koszty utrzymania. Jakkolwiek jednak należy przyznać, że ich rodzina znajduje się w związku z tym w dość ciężkim położeniu finansowym, to nie sposób się zgodzić, aby była to sytuacja wyjątkowa, uzasadniająca umorzenie spornej należności, zwłaszcza - jak tego chcieli - całkowite. Niezależnie od powyższego przyjdzie raz jeszcze zasygnalizować, że w art. 194 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie piczy zastępczej, poza umorzeniem opłaty, ustawodawca przewidział jeszcze inne formy ulg, a mianowicie odroczenie terminu spłaty oraz rozłożenie na raty. Sąd aprobuje wyrażony w judykaturze pogląd, zgodnie z którym udogodnienia te powinny być stosowane od najmniej dającego po wywołujące najdalej idący skutek, zaś zobowiązany powinien w pierwszej kolejności wykorzystać przysługującą mu możliwość odroczenia terminu spłaty kwoty przewidzianej do zwrotu lub rozłożyć tę spłatę na raty, a dopiero w ostateczności występować o umorzenie tej należności. W tym kontekście skład orzekający przychyla się do stanowiska, że choć nie można kwestionować zasadności rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia skarżącym spornej należności, to rozwiązaniem bardziej adekwatnym do ich sytuacji mogłoby być nie tyle uwolnienie ich od tego obowiązku, lecz jego złagodzenie poprzez ewentualne odroczenie terminu płatności tej należności, albo jeszcze lepiej - rozłożenie jej spłaty na dogodne raty. Organy obydwu instancji nie mogły jednak takiego rozstrzygnięcia podjąć gdyż wykraczałoby to poza zakres wniosku stron, gdzie wskazano wyraźnie, że ubiegają się one wyłącznie o umorzenie opłaty w całości. Równocześnie warto zwrócić uwagę, że organy zwróciły skarżącym uwagę na istnienie możliwości rozłożenia spłaty spornej należności na raty w uzasadnieniu swoich decyzji dostrzegając, że jednorazowe uiszczenie całej jej kwoty może stanowić dla nich i ich córek nadmierne obciążenie. Pomimo to jednak skarżący nie wyrazili zainteresowania takim rozwiązaniem nie zgłaszając żądania odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty także w dalszym toku postępowania. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego wzruszenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł o oddaleniu skargi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.