II SA/Gl 329/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-06-15

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający znaczny majątek w postaci nieruchomości rolnych i mieszkalnych, ale generujący niskie dochody, może zostać zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący zostali zwolnieni z wpisu od skargi, ponieważ uiszczenie tej opłaty w wysokości 500 zł mogłoby zachwiać ich sytuację materialną, pochłaniając znaczną część ich miesięcznych dochodów po odjęciu niezbędnych wydatków. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie został oddalony, gdyż skarżący dysponują stałym źródłem dochodu, które pozwala im na zaspokojenie potrzeb i wygospodarowanie niewielkich kwot na pokrycie dalszych kosztów sądowych, a posiadanie niegenerującego dochodu gruntu rolnego nie stanowi wystarczającej podstawy do pełnego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący A. L. i W. L. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozbiórki obiektu budowlanego. Wskazali na trudną sytuację materialną, posiadanie majątku w postaci nieruchomości, ale niskie dochody z renty i wynagrodzenia. Na wezwanie sądu przedstawili dokumenty dochodów, ale nie wydatków, podając jedynie ich kwoty. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając częściowo żądanie skarżących.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżących z wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L., W. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżących z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. Wskazali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, a w skład ich majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 100 m2 oraz nieruchomość rolna (aktualnie nieużytkowaną) o pow. 4,8 ha oraz drugą nieruchomość o pow. 1,5 ha nie posiadają żadnego majątku. Wnioskodawcy zadeklarowali, że nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 5.000 zł Źródłem utrzymania się wnioskodawców jest renta W. L. w wysokości 816 zł netto oraz wynagrodzenie za pracę A. L. w wysokości 1.100 zł netto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłali dokumenty wykazujące wysokość uzyskiwanych dochodów, natomiast nie przedstawili żadnych dokumentów pozwalających zweryfikować informacje na temat poziomu comiesięcznych wydatków. Zamiast tego złożyli wyjaśnienia dotyczące kwot, jakie co miesiąc wydają na poszczególne cele. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Jest ona poddawana ocenie z uwzględnieniem stanu majątkowego strony, w tym poziomu uzyskiwanych dochodów oraz czynionych wydatków w kontekście kosztów, jakie strona może ponieść w postępowaniu sądowym. Takie porównanie, dokonane na gruncie niniejszej sprawy pozwala przyjąć, iż uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 500 zł – stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. nr 221, poz. 2193 ze zm) mogłoby zachwiać sytuacją materialna wnioskodawców. Po odjęciu wskazanych przez nich wydatków, do ich dyspozycji pozostaje bowiem kwota około 1500 zł, co oznacza, że konieczność uiszczenia wpisu od skargi pochłonęłaby 1/3 tej sumy. W opisywanej sytuacji uzasadnionym jest wiec zwolnienie stron z konieczności uiszczenia tej opłaty. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto, iż skarżący dysponują stałym źródłem dochodu, który po odjęciu deklarowanych wydatków pozwala im na zaspokojenie swoich potrzeb a nawet na wygospodarowanie niewielkich kwot, które mogą być przeznaczone na pokrycie ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Nadto, za uwzględnieniem wniosku nie mogła przemawiać argumentacja o konieczności utrzymywania w majątku składnika (gruntu rolnego) który nie tylko nie generuje żadnego dochodu a wręcz obciąża budżet domowy stron dodatkowymi wydatkami (podatki). Z tych więc względów uznano, iż wnioskodawcy zasługują wyłącznie na zwolnienie z wpisu od skargi. Wobec opisanych wyżej okoliczności, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło