II SA/Gl 332/12

WyrokWSA w Gliwicach2012-08-17

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Łucja Franiczek, Włodzimierz Kubik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może odmówić wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli wnioskodawcy domagają się przywrócenia stanu prawnego sprzed daty wskazanej we wniosku, a istnieją rozbieżności między stanem prawnym a faktycznym ujawnionym w ewidencji?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny może odmówić wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, jeśli wnioskodawcy domagają się przywrócenia stanu prawnego sprzed daty wskazanej we wniosku, a istnieją rozbieżności między stanem prawnym a faktycznym ujawnionym w ewidencji, zwłaszcza gdy dane kartograficzne obrazujące przebieg granic działki są zgodne z danymi wynikającymi z opracowań geodezyjnych i nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a spory dotyczące faktycznego przebiegu granic powinny być rozstrzygane w drodze postępowania rozgraniczeniowego.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się przywrócenia stanu prawnego sprzed 1974 r. w zakresie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr 1. Starosta odmówił wprowadzenia zmian, powołując się na obowiązujące przepisy i dokumentację geodezyjną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując przebieg granic działki na mapie ewidencyjnej i twierdząc, że zmiany zostały wprowadzone bezprawnie. WSA oddalił skargę, uznając, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a spory graniczne powinny być rozstrzygane w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A.W. i R.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Wnioskiem z dnia 29 października 2010 r. D. I A. W. wystąpili do Starosty [...] o dokonanie, w odniesieniu do działki nr 1 położonej w S., zmian w ewidencji gruntów i budynków oraz na mapach geodezyjnych, które przywróciłyby stan prawny obowiązujący przed dniem 8 marca 1974 r. Starosta [...] dwukrotnie decyzjami Nr [...] z dnia [...] r. i z dnia [...] r. ( ta ostatnia sprostowana postanowieniem z dnia [...] r.) odmówił wprowadzenia żądanych zmian w prowadzonej przez siebie ewidencji gruntów i budynków. Pierwsza z wymienionych decyzji nie utrzymała się bowiem w obrocie prawnym gdyż została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. (dalej [...]INGiK) z dnia [...] nr [...], a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Odmawiając po raz drugi dokonania zmiany w operacie gruntów i budynków Starosta powołał się na art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm. – dalej zwanej u.p.g.k.) oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454 dalej zwanego rozporządzeniem MRRiB) oraz art. 104 kpa. W uzasadnieniu podał, że wnioskodawcy nabyli prawo własności przedmiotowej działki umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] r. W stosunku do tej działki od momentu założenia ewidencji gruntów, co miało miejsce w latach 60-tych, wprowadzone zostały zmiany odnoszące się do wszystkich jej granic. Następnie Starosta wskazał, że uwzględniając wniosek jej aktualnych właścicieli decyzją z dnia [...] r., nr [...], orzekł o przywróceniu w prowadzonej przez siebie ewidencji oznaczenia i granic przedmiotowej działki według stanu z [...] r. [...] WINGiK decyzją z dnia [...] r. stwierdził jednak nieważność tej decyzji, a Główny Geodeta Kraju utrzymał to orzeczenie w mocy decyzją z dnia [...] r., nr [...]. Skargę R. i A. W. na to rozstrzygnięcie oddalił zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1190/09. W świetle tych decyzji i wyroku WSA przedmiotowa działka winna być oznaczona nr 1 i posiadać pow. 0,1583 ha, co jest zgodne z urządzoną dla tej działki księgą wieczystą prowadzoną przez Sąd Rejonowy w B. Odnosząc się do kwestii naniesienia granic tej działki na mapy organ wskazał, że jej granica z działką nr 2 została ustalona na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej dla potrzeb postępowania toczącego się przed Sądem Powiatowym w B. pod sygn. akt [...] Postępowanie to zostało zakończone prawomocnym postanowieniem z dnia [...] r. stwierdzającym zasiedzenie przez M. K. parceli gruntowej nr 3, która została wydzielona z parceli nr 4. Zasiedzonej parceli odpowiada aktualnie działka nr 2, o pow. 1041 ha. Z kolei granice z działką nr 5 stanowiącą ul. [...] i z działką nr 6 stanowiącą rzekę Z. ustalone zostały wprowadzoną w 1974 r. zmianą zgodną z planem sytuacyjnym pomiaru nieruchomości, który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] r. za [...]. W świetle tego dokumentu zmianie uległa granica z rzeką Z., którą wyznaczono w postaci linii prostej, a nie jak dotychczas linii łamanej. Natomiast granica od strony drogi została przesunięta w głąb działki i w związku z tym zmniejszeniu uległa powierzchnia przedmiotowej działki do 0,1508 ha, a także otrzymała ona nowy numer ewidencyjny 1/1. Na skutek stwierdzenia nieważności decyzji z dn. [...] r. na mapie ewidencyjnej odwzorowano jednak dotychczasowy przebieg granicy z działką drogową. Organ ewidencyjny podał następnie, że w 1981 r. na wniosek R. W. zostało wszczęte postępowanie rozgraniczeniowe między działką, której jest współwłaścicielką, a działką nr 7. W świetle przepisów obowiązujących w dacie wszczęcia tego postępowania, a to art. 7 i art. 8 dekretu z 13 września 1946 r. o rozgraniczeniu nieruchomości ( Dz. U. nr 53, poz. 298 ) postępowanie to nie zostało ono jednak ukończone. W dniu [...] r. do zasobu Państwowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. włączono natomiast operat pomiarowy podziału działki nr 8 na działki 9 i 10. Projekt ten został zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. Na obecnej mapie ewidencyjnej granica między działką nr 1 a działką 11 jest zgodna z ostatnio wskazaną decyzją podziałową i operatem geodezyjnym [...]. Konkludując organ wskazał, że zmiany granic przedmiotowej działki, które nastąpiły po 1974 r. spowodowały nieodwracalne skutki prawne w stosunku do sąsiednich gruntów. Stąd wprowadzenie do ewidencji gruntów zmiany przebiegu granic działki nr 1 zgodnie z wolą wnioskodawców stanowiłoby rażące naruszenie § 9 ust. 1 rozporządzenia MRRiB, który nakazuje za działkę ewidencyjną uznawać ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Starosta dodał, że postępowania administracyjne prowadzone w latach [...] dowodzą istnienia sporu granicznego. Strony pomimo skierowanego do nich wezwania nie dostarczyły jednak stosownych dokumentów dotyczących zmian na mapie ewidencyjnej. Stwierdził wreszcie, że stan ewidencji gruntów i budynków ujawniony został na podstawie aktu własności ziemi (AWZ) z [...] r. z uwzględnieniem przebiegu granicy zgodnie z postanowieniem SR w B. z [...] r. Pozostałe granice działki pozostają natomiast bez zmian, aż do zakończenia postępowania rozgraniczeniowego, co jest zgodne z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2009 r., a także z decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. z dnia [...] r., nr [...]. W odwołaniu od tej decyzji A. i R.W. wskazali, że w przedłożonym przez Starostę [...] wypisie z ewidencji gruntów z 2011 r. ich działka została, zgodnie z ich żądaniem, oznaczona pierwotnym numerem ewidencyjnym 1 oraz posiada pow. 0,1583 ha mimo, że wcześniej nosiła oznaczenia 1/1 oraz 1/2, a nawet 1/3 i 12. Starosta nie chce jednak przywrócić stanu kartograficznego sprzed wprowadzonych wcześniej przez siebie zmian w ewidencji związanych z tymi oznaczeniami. W dalszej części odwołania A. i R.W. podali, ze nigdy nie kwestionowali przebiegu granicy ich działki z działką nr 2 należąca do M. K. Następnie wskazali na omyłki pisarskie dotyczące oznaczenia działki drogowej nr 5 oraz nazwy ulicy, które zostały sprostowane postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] r. Odnosząc się do treści uzasadnienia decyzji organu I instancji wskazali, że w ich ocenie zmiana wynikająca z [...], w oparciu o którą ich działka uzyskała nr 1/1 i zmniejszyła się jej powierzchnia do 0,1508 ha ( w związku z wyłączeniem z niej działki drogowej nr 13 oraz zmianą przebiegu granicy wzdłuż rzeki Z.) nigdy nie została wprowadzona do ewidencji. Odwołujący się podkreślili, że ich zdaniem do części kartograficznej ewidencji wprowadzone zostały bezprawnie przede wszystkim zmiany wynikające z planu sytuacyjnego [...], powstałego w toku niezakończonego postępowania rozgraniczeniowego, które dotyczyło przebiegu granicy z działką oznaczoną nr 7 ( podzieloną następnie na działki nr 11 i 14). Autor tego opracowania bezprawnie przesunął przedmiotową granicę w głąb ich działki zwiększając jednocześnie na mapach powierzchnię działki nr 11. Tymczasem pierwotny przebieg tej granicy stanowił linię ciągłą w stosunku do działek leżących na drugim brzegu rzeki Z. i była ona prostopadła do ul. [...]. W dalszej części odwołania A. i R. W. podnieśli, że w konsekwencji działań organu S. B., właściciel działki nr 11, poprowadził drogę do nielegalnie wybudowanego przez siebie mostu przez rzekę Z. W ocenie odwołujących się niezrozumiałe było również powoływanie się przez Starostę [...] na decyzję z [...] r., którą podzielono działkę 7 na działki 11 i 14. Podział tej działki nie mógł bowiem spowodować żadnych skutków dla należącej do nich nieruchomości. Pozbawionym podstaw prawnych i faktycznych jest wreszcie stwierdzenie Starosty [...] dotyczące nieodwracalnych skutków prawnych spowodowanych zmianami wprowadzonymi do ewidencji gruntów w 1974 r. Zaskarżoną decyzją [...] WINGiK utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że uchylając poprzednią decyzję Starosty [...] nakazał temu organowi uzupełnić materiał dowodowy oraz wskazać czy w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym znajdują się dokumenty potwierdzające w sposób jednoznaczny przebieg granic nieruchomości odwołujących się. W oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, a w szczególności kierując się położeniem punktów granicznych wynikającym ze wszystkich opracowań geodezyjnych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego organ II instancji zanalizował część kartograficzną operatu ewidencyjnego. Analiza ta dowiodła, że wykazany na mapie ewidencyjnej przebieg granic działki nr 1 w dacie założenia ewidencji gruntów (w 1965 r.) był inny niż wykazany pomiarem jej granic według faktycznego stanu władania ( w 1974 r.). Pomiar, który miał miejsce w 1974 r. został wykonany na wniosek poprzedniej właścicielki działki nr 1 przy udziale ówczesnych właścicieli sąsiednich działek. Powyższe zostało opisane w protokole granicznym z [...] r. i według tego stanu została założona dla tej działki księga wieczysta, w której wykazano powierzchnię 0.1538 ha. Przebieg granic działki nr 1 wykazany aktualnie na mapie numerycznej odpowiada dokumentom prawnym i technicznym znajdującym się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Z obliczeń wykonanych przez [...] WINGiK wynika natomiast, że powierzchnia tej działki wyliczona ze współrzędnych z 1974 r. wynosi 0,1655 ha, a zatem jest większa niż wykazana w części opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków. Przyjęcie zaś granic przyjętych do podziału działki nr 7 w żaden sposób nie zmieniło przebiegu granicy działki skarżących. Organ odwoławczy następnie podkreślił, że odwołujący stali się właścicielami działki nr 1 dopiero w 1979 r. i w tej dacie działka ta miała już określone granice wykazane w dokumentacji geodezyjnej służącej do założenia księgi wieczystej. Taki też przebieg granic nieruchomości uznał A.W. w protokole granicznym z dnia [...] r. sporządzonym w toku niezakończonego postępowania rozgraniczeniowego. Tym samym zgłoszone przez niego i jego małżonkę żądanie przywrócenia stanu prawnego nieruchomości sprzed [...] r. nie mogło odnieść oczekiwanego przez nich skutku. Przebieg granic działki nr 1 wynikający z danych geodezyjnych z 1974 r. jest także tożsamy z wykazanym aktualnie na mapie ewidencyjnej. [...]WINGiK podkreślił jednocześnie, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają charakter techniczno-deklaratoryjny, a organ ewidencyjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy. Jakiekolwiek natomiast uzasadnione wątpliwości, co do stanu prawnego nieruchomości czy też roszczenia dotyczące zasięgu prawa własności nie mogą być rozstrzygane w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. Organ podkreślił wreszcie, że podstawę do wpisu danych w ewidencji gruntów i budynków stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą takiego wpisu. Wydane zatem w 1972 r. postanowienie sądowe, akt własności ziemi oraz pomiar wykonany w 1974 r. określiły stan prawny i zasięg prawa własności nieruchomości skarżących w sposób odmienny niż wykazany w trakcie zakładania ewidencji gruntów osiedla S.. W podsumowaniu [...]WINGiK wskazał, że dane kartograficzne obrazujące obecnie przebieg granic działki nr 1 na mapie ewidencyjnej są zgodne z danymi wynikającymi z opracowań geodezyjnych pochodzących z 1972 i 1974 roku, a wpisy dotyczące bezpodstawnie wprowadzonych zmian numerów działki usunięto w 2010r. i przywrócono poprzedni numer działki i jej powierzchnię. Stan ten jest zatem zgodny ze stanem księgi wieczystej [...] urządzonej dla tej nieruchomości. [...]WINGiK zgodził się z częścią zarzutów odwołania stwierdzając, że uzasadnienie decyzji organu I instancji poprzez brak jednoznacznego wykazania niezmienionego od 1974r. stanu nieruchomości skarżących narusza zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 11 kpa oraz przepis art. 107 § 3 tej ustawy. Uchybienia te jednak w jego ocenie nie pozwalały mu na uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie Staroście sprawy do ponownego rozpatrzenia. Orzeczenie takie w żaden sposób nie zmieniłoby sytuacji prawnej stron. W skardze na tę decyzję A. i R. W. domagali się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu tych żądań podali, że stanowisko organów obu instancji jest oczywiście niesłuszne. Składając wniosek domagali się oni bowiem dokonania zmian w ewidencji gruntów, tak aby stan ewidencyjny odpowiadał stanowi prawnemu uwidocznionemu w [...]. Wskazali, że w ewidencji gruntów wprowadzono bez jakiejkolwiek podstawy prawnej zmiany w oznaczeniu ich działki oraz jej powierzchni z 0,1583 ha na 0,15608 ha. Co istotne dokonano także odpowiadającej temu zmianę przebiegu granic ich działki na wszystkich mapach ewidencyjnych wchodzących w skład zasobu geodezyjno-kartograficznego. Podkreślili, że zmiany te nie wynikały z decyzji administracyjnych ani też nie zostały wprowadzone w oparciu o zmiany własnościowe lecz wprowadzono je do ewidencji przez przyjęcie proponowanych zmian geodezyjnych związanych z projektowanymi inwestycjami drogowymi i sporządzonymi w tym celu planami sytuacyjnymi. Ostatnia zmiana zostały zaś wprowadzona w związku z decyzją podziałową dotyczącą działki nr 7, która graniczy z ich nieruchomością. W sposób bezprawny wprowadzono w związku z tym do ewidencji gruntów zmiany polegające na przesunięciu w gąb ich działki granicy, przez co uległa zmniejszeniu jej powierzchnia. We wniosku skierowanym do organu skarżący powołali się na uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2008 r. (winno być 2009 r.), w którym wskazano na bezprawność wszelkich zmian wprowadzanych do ewidencji gruntów. W toku postępowania Starosta [...] przedłożył im jednak wypis z ewidencji gruntów z 2011 r., w którym ich działka została oznaczona numerem 1 i posiadała pow. 0, 1583 ha. Tymczasem wcześniej działka ta była oznaczona jako 1/1, 1/2, 1/3 i 1/4. Tym samym ich wniosek został uwzględniony lecz tylko w odniesieniu do zmiany numeracji działki oraz jej powierzchni. Zmiana w ewidencji gruntów nie objęła bowiem jej części graficznej, a w szczególności nie zmienił się przebieg granicy ich działki z działką nr 7 (obecnie podzielonej), co stanowi istotę sporu w sprawie. Mając na uwadze powyższe skarżący w toku postępowania administracyjnego wnieśli o sprostowanie części kartograficznej ewidencji w taki sposób, aby była ona zgodna z częścią opisową. Decyzja [...]WINGiK jest tymczasem, w ich ocenie, wewnętrznie sprzeczna, nielogiczna i niezrozumiała. Zgodnie ze stanowiskiem tego organu podstawę wpisu do ewidencji gruntów stanowiły: postanowienie Sądu Powiatowego w B. z 1972 r. wydane w przedmiocie zasiedzenia sąsiedniej działki, akt własności ziemi wydany dla ówczesnej właścicielki działki nr 1 w 1973 r. i wreszcie sporządzony w 1974 r. operat mający na celu ujawnienie tej działki w księdze wieczystej. Odnosząc się do tych dokumentów skarżący wskazali, że postępowanie sądowe dotyczące zasiedzenia przez M. K. sąsiedniej działki nr 2 (błędnie oznaczonej w skardze nr 15) pozostawało bez wpływu na przebieg granicy między działką nr 2, a ich działką. Sąd nie prowadził bowiem postępowania rozgraniczeniowego, a zatem nie mógł potwierdzić przebiegu granicy między tymi działkami. Dokumentacja kartograficzna sporządzona zaś na użytek tego postępowania wskazująca na inny niż dotychczasowy przebieg granicy nie mogła zostać wprowadzona do ewidencji gruntów i określić zasięgu ich prawa własności. Zdaniem skarżących niezrozumiałe jest dla nich także twierdzenie organu dotyczące wprowadzenia w 1974 r. innego oznaczenia działki nr 1 (na nr 1/1) i zmniejszenie jej powierzchni (do 0,1508 ha), skoro zmiana ta została wprowadzona jedynie do ewidencji gruntów lecz nie ujawniono jej w księdze wieczystej. Organ odwoławczy nie wyjaśnił wreszcie podstawowej sprzeczności zawartej w stanowisku Starosty [...] dotyczącej wprowadzenia bezprawnych zmian w ewidencji gruntów na podstawie szkiców sporządzonych w 1974 r. ([...]) i w 1982 r. ([...]), w których wyniku zmniejszeniu uległaby powierzchnia ich działki oraz przebieg granicy z działką nr 7. Odnosząc się do użytego przez organy argumentu dotyczącego wszczętego w 1981 r. postępowania rozgraniczeniowego oraz niekwestionowania przez A.W. ustaleń sporządzonego w jego toku protokołu granicznego skarżący stwierdzili, że stanowisko to jest dla nich zaskakujące, bowiem postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało dotychczas zakończone. Podkreślili wreszcie, że z całości uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż wszystkie zmiany wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków dokonane po 1972 r. były dokonane prawidłowo, a jedynie nie zostały w sposób prawidłowy uwidocznione w ewidencji gruntów. Stanowisko to stoi zatem w sprzeczności z poglądem wyrażonym przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 6 listopada 2009 r., jak również ze stanowiskiem Starosty, który te zmiany uznał za bezprawne. W odpowiedzi na skargę [...] WINGiK wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skoro skarżący kwestionują przebieg granic ich działki to winni tego dochodzić w drodze postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego na drodze administracyjnej lub przed sądem powszechnym. Organ podał, że rozpatrując odwołanie przeanalizował i obliczył punkty graniczne na podstawie wszystkich dostępnych opracowań dołączonych do akt sprawy. Wykonane przez niego obliczenia dowiodły zaś prawidłowości wykazanych na mapie granic przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił zupełną bezzasadność stwierdzenia dotyczącego niezgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym wynikającym z księgi wieczystej, bowiem stan ewidencyjny i stan prawny są identyczne. Stan ujawniony zaś w części graficznej operatu ewidencji gruntów spełnia wymogi przewidziane w § 44 pkt 2 rozporządzenia MRRiB. Organ wskazał, że w swojej decyzji wyjaśnił także kwestię przywrócenia aktualnej numeracji działki 1 o pow. 0,1583 ha. Odniósł się także do wszelkich zarzutów dotyczących niezakończonego dotychczas postępowania rozgraniczeniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu nakazującym Sądowi jej wzruszenie. Analizując podniesione w skardze zarzuty podkreślić należy, że skarżący nie kwestionują zapisów ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków odnoszących się do ich działki, a w szczególności numeru ewidencyjnego, jakim została oznaczona ich działka oraz ujawnionej w ewidencji jej powierzchni. Znajdujące się w aktach sprawy wypisy z rejestru gruntów pochodzące z [...] r. oraz [...] r. dowodzą zaś pełnej zgodności prowadzonej przez Starostę ewidencji z zapisami ujawnionymi w [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym w B. Skarżący kwestionują natomiast uwidoczniony na mapie ewidencyjnej przebieg granic ich działki, a w szczególności granicę ich działki z działką nr 10 (przed podziałem stanowiącą część działki nr 7). Odnosząc się do tych kwestii wskazać należy, że stosownie do art. 2 pkt 8 u.p.g.k. ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym jednolicie podkreśla się, że zapisy ujawnione w tej ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające ( por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., II SA 1231/97, LEX nr 41277). Zwrócić należy także uwagę, że rejestr ewidencji gruntów stanowi wyłącznie odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma zatem charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny ( por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r., I OSK 1251/09 , LEX nr 594994). Z przepisów rozporządzenia MRRiB wynika jednocześnie, że ewidencja gruntów powinna być utrzymywana w stałej aktualności nie tylko, co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych oraz innych dokumentów wymienionych w § 46 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Przepisu tego wynika, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Na właścicielach, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych – także na innych osobach fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części oraz na osobach władających nieruchomościami o nieuregulowanym stanie prawnym, zgodnie z art. 22 ust. 2 u.p.g.k. ciąży obowiązek zgłaszania właściwemu staroście wszelkich zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów. Podmioty zgłaszające zmiany są obowiązane na żądanie starosty dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków ( art. 22 ust. 3 ustawy). Dokonanie zatem zmian w operacie ewidencyjnym jest możliwe poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów, co wynika też z § 45 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, w którego świetle aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Odnosząc się do argumentacji skarżących odwołującej się do powołanego przez nich wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1190/09 wskazać w pierwszym rzędzie należy, że wyrokiem tym Sąd ten oddalił skargę R. i A. W. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] r., nr [...]. Wyrok ten jest prawomocny, a co zatem idzie zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.) wiąże on nie tylko sąd który go wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie wskazanych także inne osoby. Skarżącym przyjdzie wyjaśnić, że stosownie do art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Dodać należy w związku z tym, że zaskarżoną do WSA w Warszawie decyzją utrzymana została w mocy decyzja [...] WINGiK stwierdzająca nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], którą wprowadzono zmiany w operacie ewidencji gruntów w odniesieniu do działki skarżących. Mając na uwadze powołane przepisy i odnosząc się do argumentacji skarżących wskazać w pierwszym rzędzie należy, że powołany wyrok jednakże nie wiąże składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, w rozumieniu art. 156 p.p.s.a. Wyrok ten aczkolwiek odnosi się do wpisów ewidencyjnych dotyczących należącej do skarżących działki nr 1 zapadł jednak bowiem w stosunku do orzeczeń wydanych w innym trybie (nieważnościowym) oraz przez częściowo różne organy obok [...] WINGiK w sprawie orzekał bowiem Główny Geodeta Kraju. Jak się zdaje skarżący nie dostrzegają także, że kontrolowanymi przez WSA w Warszawie decyzjami stwierdzona została nieważność decyzji Starosty, którą przywrócono nie tylko oznaczenie pierwotne działki nr 1 i określono jej powierzchnię jako wynoszącą 0,1583 ha, ale także, a może przede wszystkim stwierdzono, że działka ta posiada granice wykazane w operacie z założenia ewidencji gruntów obrębu [...] r. Ten ostatnio wskazany zapis jako naruszający przepisy § 9 ust. 1 rozporządzenia MRRiB pociągnął za sobą konieczność wydania kontrolowanych przez WSA w Warszawie decyzji. W tym kontekście ocenić należy także stwierdzenia tego Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku, które dotyczyły braku podstaw do przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków zapisów odnoszących się numeru działki i jej powierzchni, które odpowiadają wpisom do [...] prowadzonej przez SR w B. W ocenie składu Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie może ulegać wątpliwości, że odnoszącym do działki nr 1, obręb S. 1, danym uwidocznionym w części opisowej ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę [...] odpowiadają dane wynikające z opracowań kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a w szczególności są one zgodne z mapą ewidencyjną. Podkreślić w tym miejscu należy, że w świetle obliczeń przeprowadzonych przez [...]WINB powierzchnia działki nr 1 wyliczona ze współrzędnych z 1974 r., określających jej granice wynikające z aktualnej mapy numerycznej, jest nawet większa niż ujawniona w [...] oraz wykazana w części opisowej ewidencji gruntów, bowiem wynosi ona 0,1655 ha (różnica ta wynika z posłużenia się różnymi technikami pomiaru i jest dopuszczalna w świetle standardów geodezyjnych). Nie od rzeczy przyjdzie wskazać, że w aktualnie wniesionej skardze powtórzono większość zarzutów podniesionych w już skardze na decyzję Głównego Geodety Kraju, które WSA w Warszawie uznał za pozbawione podstaw. W szczególności Sąd ten nie zgodził się ze stanowiskiem skarżących prezentowanym również w aktualnej skardze dotyczącym braku wpływu na wpis do ewidencji gruntów i budynków ustaleń zapadłych w postępowaniu prowadzonym przez Sądem Powiatowym w B. w sprawie zasiedzenia działki aktualnie oznaczonej nr 2, w tym granicy ich działki ustalonej w tym postępowaniu. WSA w Warszawie nie wypowiedział się jednak w kwestii przebiegu granicy między działką skarżących, a działką nr 14 powstałą z podziału działki nr 7, której przebieg przede wszystkim kwestionują skarżący. Podważają oni zwłaszcza ustalenia dotyczące tej granicy wynikające z operatu pomiarowego ([...]) sporządzonego na użytek toczącego się, a niezakończonego postępowania rozgraniczeniowego. Okoliczność, że wszczęte w 1981 r. postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało dotąd zakończone nie stanowiła przeszkody uniemożliwiającej przyjęcie tego operatu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W świetle dowodów przedstawionych przez organ odwoławczy, a w szczególności z wykonanych przez ten organ obliczeń dotyczących punktów granicznych uznać także należy, że wykazany w tym operacie przebieg granicy między działką nr 1, a nr 7 oraz ustalenia zawarte w podpisanym protokole granicznym odpowiadają pomiarowi działki nr 1 według granic faktycznego stanu władania wykonanego w 1974 r. na zlecenie ówczesnej jej właścicielki J. D. Reasumując przeprowadzone rozważania należy wskazać, że zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20 - art. 26) dotyczą wprowadzania do ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Podkreślić także trzeba, że rejestr ewidencji gruntów ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny ( por. wyrok NSA z 8 lipca 2010 r., I OSK 1251/09, LEX nr 594994). Tym samym nie może ulegać wątpliwości, że skoro skarżący kwestionują faktyczny przebieg granicy ich działki z działką 14 to winni oni doprowadzić do zakończenia postępowania rozgraniczeniowego czy to w postaci decyzji administracyjnej czy też orzeczenia sądu powszechnego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał brak podstaw prawnych do usunięcia zaskarżonej decyzji i obrotu prawnego i działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło