II SA/Gl 333/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-04-08
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1650 zł brutto miesięcznie, posiadająca jedynie budynek mieszkalny o powierzchni 53 m2 i nieposiadająca oszczędności ani innych wartościowych przedmiotów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Wiek, stan zdrowia, wysokość dochodu oraz posiadany majątek strony mogą uzasadniać przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, aby zapewnić jej dostęp do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca I.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną, z problemami ze wzrokiem i poruszaniem się. Jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1650 zł brutto miesięcznie, a jedynym składnikiem majątku jest budynek mieszkalny o powierzchni 53 m2. Samotnie prowadzi gospodarstwo domowe.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy I.B. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że jest osobą w podeszłym wieku ([...] lat), schorowaną, mającą trudności w poruszaniu się i kłopoty ze wzrokiem ([...]). Jej jedynym źródłem dochodu jest świadczenie emerytalne, którego wysokość wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 1650 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała również, że jedynym składnikiem jej majątku jest budynek mieszkalny o pow. 53 m2. Poza nim nie posiada żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro ani też oszczędności lub papierów wartościowych. Skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Do druku formularza dołączono odcinek emerytury skarżącej za luty 2014 r. opiewający na kwotę podaną przez stronę.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Uwzględniając przywołane wyżej przepisy i biorąc pod uwagę informacje uzyskane od skarżącej uznano, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że zarówno wiek jak i stan zdrowia strony wskazują na to, że jej potrzeby egzystencjalne są wyższe od przeciętnych, albowiem zarówno utrzymanie budynku jak i zapewnienie sobie środków na bieżące utrzymanie stanowią znaczące pozycje w jej budżecie domowym. Strona nie podała co prawda jak wielki obciążeniem są dla niej wydatki przeznaczane na utrzymanie się, jednakże biorąc pod uwagę wysokość jej dochodu uznać trzeba, że stanowią one niebagatelną pozycję w jej budżecie domowym. Do tego dodać trzeba, że I. B., ze względu na swój stan zdrowia ponosi wydatki wyższe od przeciętnych, jak również może mieć problemy zarówno ze znalezieniem profesjonalnego pełnomocnika jak i z samodzielnym uczestniczeniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Okoliczności podane w druku formularza nie rodzą zastrzeżeń co do ich wiarygodności, a wobec tego uznano, że strona rzeczywiście znajduje się w ciężkim położeniu materialnym, zaś odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby oznaczać dla niej zamknięcie drogi do sądu.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło