II SA/Gl 336/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-20
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód pozwala jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna znajduje się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, gdy jej dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych. W takiej sytuacji może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwłaszcza gdy jej sytuacja materialna była już wcześniej oceniana przez sąd.Stan faktyczny
Skarżąca E.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazała, że samotnie zamieszkuje w lokalu o powierzchni 49 m2, nie posiada innego majątku ani oszczędności, a jej jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za staż w wysokości 850 zł miesięcznie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy E.S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W treści formularza podała, że samotnie zamieszkuje w lokalu o pow. 49 m2. Strona wskazała, że nie posiada żadnego innego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych jak również przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Źródłem jej utrzymania się jest wynagrodzenie za "staż w [...]" w wysokości 850 zł miesięcznie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z powyższego wynika więc, że w zakresie całkowitym prawo pomocy mogą otrzymać wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym, pozbawione dochodów lub takie, których dochody pozwalają na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych.
Okoliczności powołane przez stronę wskazują na jej trudną sytuację materialną oraz brak realnych możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Na przyznaniu skarżącej prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie zaważył również fakt, iż jej stan majątkowy był już przedmiotem oceny dokonywanej przez referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Gl 290/15 przyznał jej adwokata z urzędu. Spostrzeżenia zawarte w uzasadnieniu tamtego rozstrzygnięcia, dotyczące możliwości finansowych strony zachowują aktualność również na gruncie niniejszej sprawy. Niepodobna bowiem przyjąć, że osoba dysponująca dochodem w opisanej wyżej wysokości będzie w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania sądowego oraz pokryć wydatki na fachowego pełnomocnika, nie rezygnując zarazem z zaspokojenia swoich elementarnych potrzeb bytowych.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło