II SA/Gl 338/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant ref. Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości 2. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz skarżącej kwotę [...] ,- ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca A. Ś. zwróciła się do Starosty W. o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę pokrycia dachowego budynku gospodarczego na działce nr [...] w Wodzisławiu Ś. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji swoje zastrzeżenia do planowanej inwestycji wnieśli właściciele sąsiedniej działki oznaczonej nr [...] M.G. i R. M. W odrębnych pismach oboje nie wyrazili zgody na wykonanie przedmiotowego dachu. Uzasadniając swoje stanowisko powołali się na wyrok Sądu Rejonowego w W. Ś. z dnia [...] r., sygn. akt [...] , na mocy którego nakazano usunięcie garażu znajdującego się w miejscu, gdzie obecnie skarżąca ma zamiar wykonać sporne roboty budowlane. Wskazali, że boczna ściana tego obiektu jest usytuowana na terenie ich działki. R. M. dodatkowo podniosła, że skarżąca jeszcze przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę wykonała roboty polegające na zamontowaniu nadproża, uzupełnieniu bocznej ściany oraz zawieszeniu bramy, a roboty te w jej ocenie stanowiły "przygotowanie podłoża" do złożenia wniosku. Skarżąca wezwana przez organ do uzupełnienia wniosku przedłożyła pozwolenie Ś. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] r. Nr [...] na wykonanie wnioskowanej inwestycji. Starosta W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącej pozwolenia na wykonanie dachu budynku gospodarczego zgodnie z wnioskiem i załączonym projektem. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że projektowana lokalizacja nie koliduje z miejscowym ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego miasta, że inwestor złożył projekt, wymagane prawem dokumenty i uzgodnienia oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odnosząc się natomiast do twierdzeń właścicieli sąsiedniej działki, organ stwierdził, że sprawa dotyczy inwestycji na terenie stanowiącym własność skarżącej. Dodatkowo wskazano, że wykonanie przedmiotowych prac przyczyni się do polepszenia stanu technicznego i wyglądu obiektu. Odwołania od tej decyzji wnieśli M. G. i R. M. M.G. w swoim odwołaniu nawiązał do stanowiska, jakie prezentował jeszcze w toku postępowania przed organem pierwszej instancji ponownie stwierdzając, że ściana budynku jest zlokalizowana na jego działce i nie wyrażał on zgody na wnioskowaną inwestycję. Z kolei R. M. zarzuciła, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem decyzja dotyczy obiektu, który w części jest położony na jej działce (ściana boczna). Podniosła, że w toku postępowania winna była zostać przeprowadzona wizja lokalna, która pozwoliłaby na prawidłowe rozpoznanie sprawy. Dołączyła mapkę z numerami działek i przebiegiem granic, która miała potwierdzać jej stanowisko. Rozpoznając te odwołania Wojewoda Ś. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie przedmiotowej inwestycji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że na uwzględnienie zasługują argumenty podniesione w odwołaniach dotyczące nie wyjaśnionej kwestii stanu prawnego przedmiotowego obiektu. Dalej organ zauważył, że rozstrzygnięcie powinno się opierać na art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), gdyż w stosunku do obiektu budowlanego objętego wnioskiem inwestora orzeczono nakaz rozbiórki wyrokiem Sądu Rejonowego w W. Ś. z dnia [...] roku, sygn. akt [...] . Wskazał, iż w takiej sytuacji dalsze postępowanie winno być prowadzone przez organ nadzoru budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazała, że strony od wielu lat pozostają w konflikcie. Zarzuciła organowi odwoławczemu, że wydając zaskarżoną decyzję oparł się wyłącznie na twierdzeniach uczestników postępowania, które to twierdzenia są błędne i nieprawdziwe. Podniosła, że cały budynek objęty wnioskiem o pozwolenie na budowę jest położony wyłącznie na działce nr [...] , stanowiącej jej własność. Na uzasadnienie tego twierdzenia powołała się na mapy sporządzone przez biegłych geodetów na potrzeby postępowania w sprawie ustanowienia drogi koniecznej, toczącego się przed Sądem Rejonowym w W. Ś., sygn. akt [...] , przedkładając odpis postanowienia tegoż Sądu z dnia [...] r. Wskazała ponadto, że istniejący wcześniej garaż został usunięty zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w W. Ś. z dnia [...] roku przez M. G. i R. M., czego dowodem jest decyzja Starosty W. z dnia [...] r. Nr [...] . Ściany, które pozostały po tej rozbiórce stanowią elementy innych obiektów bądź też ogrodzenia i ich dalsza rozbiórka nie jest możliwa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia [...] r. uczestnicy postępowania wnieśli o "podtrzymanie" zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 4 listopada 2005 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymując skargę wniósł dodatkowo o zasądzenie kosztów postępowania oraz złożył do akt mapę zasadniczą z dnia [...] r. dla zobrazowania położenia spornego garażu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja wydana została w ocenie składu orzekającego z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a także postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy kierował się przy jej wydaniu dwoma przesłankami, które w jego ocenie uzasadniały wydanie decyzji reformatoryjnej w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). W pierwszej kolejności organ wskazał na nie wyjaśnienie okoliczności podnoszonych przez uczestników postępowania, a związanych ze stanem prawnym nieruchomości, na której planowana była inwestycja objęta pozwoleniem na budowę. Okoliczności te nie zostały zdaniem organu odwoławczego dostatecznie wyjaśnione w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Skoro organ odwoławczy doszedł do takiej konkluzji, to winien był sam poczynić ustalenia w tej kwestii, aby móc doprowadzić do wydania decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Z zebranego natomiast w sprawie materiału dowodowego, jak również z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby takie ustalenia zostały poczynione. Słusznie zarzuca skarżąca, że organ odwoławczy oparł się jedynie na twierdzeniach uczestników postępowania, podczas gdy winien był przeprowadzić własne postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości i ustosunkowania się do zarzutów uczestników postępowania. Jeżeli natomiast nie był w stanie tego zrobić w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, to konsekwencją takiego stanu rzeczy winno być przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 kpa względnie wydanie decyzji kasacyjnej na zasadzie art. 138 § 2 kpa. Powyższe uchybienia organu odwoławczego świadczą o naruszeniu art. 7 i 77 kpa, a naruszenie to w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako drugi z motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazana została okoliczność, iż w sprawie zastosowanie powinien mieć przepis art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Organ odwoławczy wskazał, że owym "nakazem rozbiórki", o którym mowa w powołanym przepisie jest wyrok Sądu Rejonowego w W. Ś. z dnia [...] r. Jednakże jak wynika z dołączonego do akt sprawy odpisu tego wyroku w sprawie o eksmisję i zapłatę, Sąd nakazał pozwanemu J. M. m.in. usunięcie garażu usytuowanego na działce nr [...] . Sprawa, która zakończyła się powołanym wyrokiem była zatem sprawą cywilną obejmującą roszczenia związane z ochroną prawa własności strony powodowej. Przepis art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie jedynie w przypadku, kiedy nakaz rozbiórki, o którym mowa w tym przepisie jest nakazem wydanym w trybie administracyjnym, względnie, gdyby podstawą jego wydania w postępowaniu sądowym były normy prawa administracyjnego. Oznacza to, że powołany przez organ wyrok sądu powszechnego w sprawie o eksmisję i zapłatę nie stanowi nakazu rozbiórki w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Zatem zastosowanie tego przepisu przez organ odwoławczy stanowiło naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy rozpatrując odwołania uczestników postępowania od decyzji organu pierwszej instancji będzie miał na uwadze powyższe rozważania. W szczególności podejmie stosowne kroki zmierzające do uzupełnienia postępowania dowodowego, celem wszechstronnego wyjaśnienia zarzutów dotyczących kwestii prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Poza wnikliwą oceną dowodów już zgromadzonych w postępowaniu organ winien mieć na uwadze, że jedynym dokumentem umożliwiającym prawidłowe ustalenie przebiegu granic własności i usytuowania obiektów budowlanych jest aktualna mapa zasadnicza sporządzona przez uprawnionego geodetę i przyjęta do zasobu geodezyjnego. W celu ewentualnego skonfrontowania stanu wynikającego z takiej mapy z sytuacja w terenie zasadnym byłoby także rozważenie celowości przeprowadzenia wizji z udziałem stron i biegłego geodety. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonego orzeczenia Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.s.a., a na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.). SJ