II SA/Gl 339/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-04-07

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna skarżącego nie uległa pogorszeniu, a wręcz przeciwnie – dochód rozkłada się na mniejszą liczbę osób?
Ratio decidendi
Wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu podlega oddaleniu, jeśli nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych uzasadniająca zmianę poprzedniego rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy dochód skarżącego rozkłada się na mniejszą liczbę osób niż w dacie wydania poprzedniego postanowienia, nie można mówić o pogorszeniu sytuacji materialnej, a tym samym o przesłankach do zmiany postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 czerwca 2008 r., które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jednocześnie zwalniając go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że utrzymuje się z wynagrodzenia w kwocie [...] zł miesięcznie, a jego żona jest bezrobotna. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego nie uległa pogorszeniu, a wręcz przeciwnie – dochód rozkłada się na mniejszą liczbę osób.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 czerwca 2008 r.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa w kwestii wniosku skarżącego o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 czerwca 2008 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o zmianę postanowienia Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2009 r. referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że sytuacja materialna M. K. nie jest na tyle ciężka aby konieczne było zarówno zwolnienie go od kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata z urzędu. W dniu [...] r. do Sądu wpłynął, sporządzony na druku urzędowego formularza wniosek M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Ponieważ wniosek ten nie zawiera co do zasady żadnych nowych okoliczności, a jego zakres jest tożsamy z poprzednio rozpoznanym wnioskiem, potraktowano go jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 czerwca 2008 r. Rozpoznając wniosek o zmianę postanowienia zważono co następuje: Przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przesłanką zastosowania przywołanego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, które legły u podstaw poprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W istocie chodzi więc o czynniki, które odnoszą się do zasadności utrzymania w obrocie prawnym wydanego postanowienia (por. R. Sawuła, glosa do postanowienia NSA z dnia 7 czerwca 1995 r., SA/Rz 461/95, Sam. Teryt. 1996, nr 3, poz. 71). W przypadku postanowienia rozstrzygającego o odmowie przyznania prawa pomocy należy założyć, że będą to nowe okoliczności świadczące o tym, iż sytuacja materialna wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do stanu istniejące w dacie wydania tegoż postanowienia. W rozpoznawanej sprawie M.K. przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, odmowę uwzględnienia wniosku w całości uzasadniając brakiem podstaw do stwierdzenia, że sytuacja materialna skarżącego jest wyjątkowo ciężka. W poprzednio złożonym wniosku M. K. wskazał, że wraz z żoną oraz dwójką dzieci utrzymują się z uzyskiwanego przez niego wynagrodzenia w kwocie [...] zł miesięcznie. Córka wnioskodawcy kontynuuje naukę, zaś jego małżonka i syn są osobami bezrobotnymi, nieuzyskującymi zasiłku. Na skutek dodatkowego wezwania referendarza sądowego M. K. przedstawił zaświadczenie o wysokości dochodów osiągniętych w [...] r., zaświadczenie z urzędu pracy potwierdzające, że jego małżonka jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku oraz decyzję Prezydenta Miasta C. pozbawiającą jego syna – R. K. (K.) statusu bezrobotnego. W złożonym obecnie formularzu skarżący zaznaczył, że zamieszkuje tylko z żoną i córką, utrzymując się z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Małżonka skarżącego, jak wynika to z złączonego zaświadczenia, jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku. Zestawienie powyższych informacji pozwoliło stwierdzić, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie ulegała pogorszeniu. Przeciwnie, skoro M. K. zaznaczył, że mieszka tylko z zoną i córka, to należy założyć, że jego syn nie prowadzi wraz z nim gospodarstwa domowego. W konsekwencji dochód skarżącego rozkłada się na trzy, a nie cztery jak poprzednio osoby. W tym stanie rzeczy niepodobna było stwierdzić, że zaistniały przesłanki do zmiany poprzednio wydanego orzeczenia, a wobec tego złożony wniosek należało oddalić. Z powyższych względów, w oparciu o art. 165 w związku art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i § 3 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło