II SA/Gl 339/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca: sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa na skutek wniesionego przez skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym z dnia 7 kwietnia 2009 r. p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącego M.K. adwokata z urzędu. \ Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r. referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata zwolnił skarżącego z kosztów sądowych i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, że ocena stanu majątkowego skarżącego pozwoliła stwierdzić, że uzyskiwany w rodzinie skarżącego dochód pomimo, że pochodzi ze stałego źródła pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb. Jego wysokość, w przeliczeniu na członka rodziny wynosi około [...] zł miesięcznie, co jest kwotą stosunkowo niewielką, gdy uwzględni się koszty utrzymania. Z tego też względu, w ocenie referendarza, zdobycie środków na opłacenie wpisu od skargi może stanowić znaczące naruszenie domowego budżetu rodziny. Z drugiej jednak strony referendarz wskazał, iż mimo stosunkowo niewielkiego dochodu uzyskiwanego przez skarżącego nie oznacza to, że nie ma on możliwości pokrycia jakichkolwiek kosztów postępowania. Stąd nie znalazł on podstaw do ustanowienia dla skarżącego fachowego pełnomocnika z urzędu. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, iż wraz z żoną i dwójką dzieci utrzymują się z uzyskiwanego przez niego wynagrodzenia w kwocie [...] zł miesięcznie. Córka kontynuuje naukę, zaś jego małżonka i syn są osobami bezrobotnymi nie uzyskującymi zasiłku. Postanowieniem tut. Sądu z dnia 12 lutego 2009 r. umorzono postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na zaistnienie przesłanek z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W dniu [...]r. skarżący złożył ponownie urzędowy formularz druku PPF domagając się zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Ponieważ wniosek ten nie zawierał co do zasady żadnych nowych okoliczności, a jego zakres był tożsamy z wcześniejszym wnioskiem skarżącego referendarz sądowy potraktował go jako wniosek o zmianę wcześniejszego jego postanowienia z dnia 19 czerwca 2008 r., a następnie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2009 r. oddalił wniosek o zmianę ww. postanowienia. W jego uzasadnieniu referendarz wskazał, iż sytuacja finansowa skarżącego nie uległa pogorszeniu, wręcz przeciwnie. W dalszym ciągu cała rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia skarżącego w kwocie [...] zł Jednakże skoro skarżący zaznaczył, we wniosku, iż zamieszkuje tylko z żoną i córką, w opinii referendarza, należy założyć że syn nie prowadzi wraz z nim gospodarstwa domowego, a w konsekwencji dochód skarżącego rozkłada się tylko na 3 osoby. Z taką oceną nie zgodził się M.K., który w ustawowo przewidzianym terminie złożył sprzeciw od powyższego postanowienia wnosząc jedynie o ustanowienie adwokata urzędu. Podkreślił w nim raz jeszcze, iż jego dochód netto wynosi [...] zł jednakże mimo, iż ma na utrzymaniu jedynie żonę z córką, znaczną część dochodu tj. około [...] zł przeznacza na utrzymanie mieszkania. Dodatkowo podniósł, iż z uwagi na zły stan jego zdrowia spowodowany [...], musi on poddać się kolejnej operacji, co spowoduje dalszy uszczerbek w utrzymaniu jego i jego rodziny. Do wniosku dołączył dokumenty odnoszące się do stanu jego zdrowia. W odpowiedzi na wezwanie Sądu M.K. nadesłał w dniu [...] r. kolejne dokumenty obrazujące koszty utrzymania mieszkania, takie jak faktura za energię [...] opiewająca na kwotę [...] zł, faktura za zużycie[...] -[...] zł, opłata za [...]- [...]zł., opłata za [...][...]zł oraz [...]opiewający na kwotę [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu przez sąd. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 p.p.s.a. strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a. - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Zdaniem Sądu ocena stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności oraz wcześniejsze całkowite zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych w całości prowadzi do wniosku, iż skarżący wykazał w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym również kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Skarżący M.K. prowadzi bowiem gospodarstwo domowe z bezrobotną żoną i uczącą się córką, utrzymując się z jednego wynagrodzenia w kwocie [...] zł Co prawda kwota ta w przeliczeniu na jednego członka rodziny daje kwotę około [...] zł, jednakże udokumentowane koszty utrzymania mieszkania w istocie sprowadzają się do około [...] zł, które skarżący musi uiszczać co miesiąc. Nadto z dokumentacji lekarskiej dołączonej do wniosku wynika, iż z uwagi na zły stan zdrowia skarżącego zobowiązany jest on do ponoszenia dodatkowych kosztów leczenia. W konsekwencji Sąd uznał, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki przemawiające za dodatkowym ustanowieniem dla skarżącego do pomocy fachowego pełnomocnika. Jego ustanowienie będzie zabezpieczało ewentualne prawo skarżącego do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o umorzeniu postępowania z dnia 12 lutego 2009 r. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.