II SA/Gl 339/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2008 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł - zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi, na druku urzędowego formularza zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wniosek ów motywując trudną sytuacją materialną jego rodziny. Wnioskodawca wskazał bowiem, że wraz z żoną oraz dwójką dzieci utrzymują się z uzyskiwanego przez niego wynagrodzenia w kwocie [...] zł miesięcznie. Córka wnioskodawcy kontynuuje naukę, zaś jego małżonka i syn są osobami bezrobotnymi, nieuzyskującymi zasiłku. Na skutek dodatkowego wezwania referendarza sądowego M. K. przedstawił zaświadczenie o wysokości dochodów osiągniętych w 2007 r., zaświadczenie z urzędu pracy potwierdzające, że jego małżonka jest osobą bezrobotną, pozbawioną prawa do zasiłku oraz decyzję Prezydenta Miasta C. pozbawiającą jego syna – R. K. (K.) statusu bezrobotnego. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ocena okoliczności dotyczących stanu majątkowego skarżącego, dokonana przy uwzględnieniu treści wskazanych wyżej przepisów pozwoliła stwierdzić, że wniosek M. K. zasługiwał na uwzględnienie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Uzyskiwany w rodzinie skarżącego dochód pomimo, że pochodzi ze stałego źródła pozwala na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb. Jego wysokość, w przeliczeniu na członka rodziny wynosi około [...] zł miesięcznie, co jest kwotą stosunkowo niewielką, gdy uwzględni się koszty utrzymania. Z tego też względu zdobycie środków na opłacenie wpisu od skargi (będącego na obecnym etapie postępowania zasadniczym wydatkiem) może stanowić znaczące naruszenie domowego budżetu rodziny skarżącego. To zaś przesądziło o uwzględnieniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym pod uwagę wzięto jednak fakt, iż w tego rodzaju przypadkach ustawodawca nakazuje stosowanie bardzo surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Nie bez powodu w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużono się zwrotem "nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania". Tylko te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialne jest ekstremalnie ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych, a ze środków publicznych pokryte zostaną wydatki pełnomocnika ustanowionego dla nich z urzędu. Tego rodzaju sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż rodzina skarżącego ma stałe źródło dochodu. Fakt, iż jest on stosunkowo niewielki nie oznacza jeszcze, że spełniona została wskazana w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przesłanka. Nie można więc stwierdzić, że skarżący nie ma możliwości pokrycia jakichkolwiek kosztów postępowania, a wobec tego nie można było uwzględnić jego wniosku w całości. Przesądziło to o oddaleniu jego wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.