II SA/Gl 339/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 1 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; Wraz ze skargą z dnia 17 marca 2017 r. E. K. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie oznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W treści tego formularza oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i uczącą się w szkole średniej córką, zamieszkując w domu o powierzchni około 122 m2. Skarżący jest również właścicielem działki przydomowej o powierzchni 972 m2 oraz dwunastoletniego samochodu, zaś źródłem utrzymania dla jego rodziny są świadczenia przedemerytalne uzyskiwane przez niego i jego żonę, w kwotach netto po 878,17 zł. Następnie, odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, skarżący nadesłał dokumenty obrazujące wysokość dochodów uzyskiwanych w jego rodzinie oraz wydatki związane z utrzymaniem się. Postanowieniem wydanym w dniu 24 maja 2017 r. starszy referendarz sądowy oddalił powyższy wniosek. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniósł, że łączny dochód w trzyosobowej rodzinie wnioskodawcy kształtuje się na poziomie 1772 zł, jednak udokumentowane, miesięczne wydatki (obejmujące opłaty za energię elektryczną, dostawy wody, zakup lekarstw, dostawy gazu) wynoszą zaledwie około 300 zł, a zatem trudno uznać, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł stanowić będzie znaczący uszczerbek w utrzymaniu się rodziny skarżącego. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy przez tutejszy Sąd mocą postanowienia wydanego w dniu 24 lipca 2017 r. Dnia 7 sierpnia 2017 r. E. K. nadał do Sądu zażalenie na wspomniane postanowienie Sądu z dnia 24 lipca 2017 r., a równocześnie ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych składając kolejny urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2017 r. Sąd odrzucił zażalenie skarżącego jako niedopuszczalne, z kolei zarządzeniem z dnia 25 sierpnia 2017 r., Przewodniczący Wydziału II przekazał wspomniany wyżej, ponowny wniosek, starszemu referendarzowi sądowemu. W treści tego formularza wnioskodawca zasadniczo powtórzył argumentację, na którą, powoływał się wcześniej. Dodatkowo podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną i uskarża się na liczne schorzenia. Przedstawił nadto plik dokumentów obrazujących ponoszone przezeń koszty utrzymania, w tym fakturę za gaz, w kwocie 471,84 zł oraz fakturę za aparat ortodontyczny dla córki, opiewającą na kwotę 700 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że chociaż w formularzu "PPF" złożonym w dniu 7 sierpnia 2017 r. skarżący nie oznaczył zakresu swojego żądania (nie dokonał wymaganych skreśleń w rubryce nr 4), to jednak treść wywód, jaki podniósł w złożonym wraz z tym formularzem piśmie procesowym (vide: karta nr 50 akt sprawy), jak również treść uzasadnienia tego wniosku nie budzą wątpliwości, że jego intencją jest ponowne ubieganie się o zwolnienie od kosztów sądowych. Odnosząc się zatem do tego wniosku należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym miejscu trzeba raz jeszcze podkreślić, że niniejszy wniosek skarżącego należało rozpoznać z uwzględnieniem faktu, iż w tej samej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 24 maja 2017 r. oddalono jego wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie jak obecnie (to jest obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych). Zgodnie zaś z art. 164 p.p.s.a., postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym wiąże od chwili, w której zostało podpisane wraz z uzasadnieniem, zaś stosownie do treści art. 165 tej ustawy, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle przywołanych uregulowań, ewentualne uwzględnienie nowego wniosku strony stanowiłoby odstąpienie od oceny sformułowanej w powyższym postanowieniu, a to byłoby możliwe tylko w przypadku zmiany okoliczności stanowiących przesłankę rozstrzygnięcia podjętego w tym akcie w aspektach, które mają znaczenie z punktu widzenia treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem rozpoznającego wniosek należy uznać, że taka zmiana okoliczności miała w sprawie miejsce. Składając ponowny wniosek skarżący przedstawił bowiem dokumenty źródłowe potwierdzające wydatki, których wcześniej nie udokumentował, a są to kwoty niewątpliwie znaczne w relacji do dochodów jego gospodarstwa domowego. Chodzi mianowicie o poniesione w lipcu bieżącego roku koszty: aparatu ortodontycznego dla córki, w kwocie 700 zł (vide: karta nr 58) oraz należności za gaz, w wysokości 471,84 zł (patrz: karta nr 60). Mając na względzie wysokość tych wydatków, jak również wziąwszy pod uwagę wywody strony o stałej konieczności ponoszenia kosztów leczenia córki (vide: wspomniana wyżej karta nr 58 akt sprawy) uznano, że tym razem - w przeciwieństwie do poprzedniego wniosku - wykazał on w sposób dostatecznie przekonujący, iż jego aktualna sytuacja majątkowa uniemożliwia partycypację w kosztach postępowania, bez uszczerbku w koniecznych potrzebach jego i rodziny. Tym samym należało przyjąć, że istnieje podstawa do zastosowania art. 165 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie tego przepisu w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.