II SA/Gl 34/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczania wpisu od skargi w części przekraczającej 250 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych), a w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Na skutek wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, O. K. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który złożyła na urzędowym druku PPF. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazała, że jest osobą schorowaną, nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jej majątek stanowi w ułamkowej części (1/2) prawo własności: budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego, a także prawo własności lokalu mieszkalnego. Skarżąca wraz z małżonkiem znajduje się w rozdzielności majątkowej, zaś źródłem jej dochodu jest świadczenie emerytalne w wysokości 1146 zł netto miesięcznie oraz czynsz z umowy najmu powyższego lokalu mieszkalnego w kwocie 700 zł netto miesięcznie. W uzupełnieniu informacji zawartych w formularzu wniosku skarżąca nadesłała do Sądu kserokopie umowy o ustanowieniu rozdzielności małżeńskiej, umowy najmu lokalu mieszkalnego, wyciągi z rachunku bankowego, zeznania podatkowego za 2009 r. oraz rachunków za energię elektryczną, dostawy wody, wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne i gaz. Postanowieniem z dnia 18 marca 2010 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. O. K. w ustawowym terminie do złożenia sprzeciwu od powyższego postanowienia wniosła do Sądu pismo procesowe, w którym powołując się na to orzeczenie zwróciła się z prośbą o powtórne przeanalizowanie jej wniosku. Pismo to zostało potraktowane przez Sąd jako sprzeciw. W jego uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że dom jednorodzinny, w którym zamieszkuje razem z mężem posiada jeden licznik energii, gazu i wody, dlatego też rachunki za te media są wystawiane na jej męża, zaś płatności z tego tytułu ponoszone są przez zobowiązanych po połowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 Ppsa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie okoliczności wskazanej w tym przepisie. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że w jej sytuacji zachodzą przesłanki dla całkowitego uwzględnienia jej żądania. Jakkolwiek sytuacja materialna skarżącej przedstawia się jako trudna to jednak nie uniemożliwia ona przynajmniej częściowego uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, ma problemy zdrowotne, lecz uzyskuje stały dochód w wysokości ponad 1800 zł netto miesięcznie. Sąd wziął pod uwagę, że miesięczne opłaty z tytułu utrzymania domu (woda, energia elektryczna, paliwo gazowe) ponoszone są przez skarżącą i jej małżonka po połowie, uwzględnił przy tym również pozostałe wydatki nie wykazane przez skarżącą w postaci kosztów związanych z leczeniem oraz tych zaspokajających jej podstawowe potrzeby, jak żywność czy środki czystości. W tej sytuacji, dokonując oceny stanu majątkowego, rodzinnego oraz dochodu skarżącej, Sąd doszedł do przekonania jest ona w stanie pokryć część należnego na tym etapie postępowania wpisu sądowego od skargi do kwoty wynoszącej 250 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Podkreślenia wymaga bowiem fakt, że instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od generalnej zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd, działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.