II SA/Gl 343/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-11-18
Skład orzekający: Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw od postanowienia referendarza oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy skarżący wykazuje, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W ocenie sądu skarżący wykazał dostatecznie, że spełnia tę przesłankę, wobec czego sprzeciw od postanowienia referendarza oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało uwzględnić i zwolnić skarżącego od tych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący S. K. wraz z małżonką i dwójką dzieci złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o rozbiórce obiektu budowlanego. Referendarz sądowy oddalił wniosek, wskazując na dochody i majątek skarżącego oraz brak przesłanek do zwolnienia. Skarżący wniósł sprzeciw, przedstawiając dodatkowe dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową, w tym koszty utrzymania córki studiującej oraz najmu lokalu.Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącego S. K. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S. K. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 343/10 w sprawie ze skargi S. K. i I. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego S. K. od kosztów sądowych.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek S.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że skarżący wraz z małżonką uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 5112 zł. natomiast jego stałe miesięczne obciążenia kształtują się na poziomie około 3200 zł i składają się na nie spłaty zaciągniętych pożyczek, opłata za gaz, energię elektryczną, dostawy wody, odbiór ścieków i śmieci oraz usługi telekomunikacyjne. Skarżący nie posiada żadnego majątku, oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Razem ze skarżącym zamieszkuje jego żona oraz dwójka dzieci. Prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza od dwóch lat przynosi stratę. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 115 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 1,18 ha. W ocenie referendarza sądowego ocena stanu majątkowego skarżącego nie pozwalała stwierdzić, że złożony przez niego wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W ustawowym terminie S. K. wniósł sprzeciw od tego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że referendarz nie uwzględnił udokumentowanych przez skarżącego kosztów utrzymania w wysokości 700 zł, ponadto nadmienił, że od października 2010 r. ponosi koszty utrzymania córki A. K., która rozpoczęła studia w trybie stacjonarnym na Uniwersytecie O. natomiast koszty wynajmu lokalu łącznie z opłatami za media w wynoszą miesięcznie około 450 zł. Skarżący wskazał również, że wartość nieruchomości którą dysponuje wynosi 14440 zł., a na przedmiotową nieruchomość stanowi kontener socjalny. Do sprzeciwu skarżący dołączył zaświadczenie o studiach oraz umowę najmu lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącego stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku.
W ocenie Sądu skarżący wykazał w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów sądowych. Prawo pomocy przysługuje osobom, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Wobec oświadczenia skarżącego zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w sprzeciwie, a także w świetle dołączonych dokumentów należy przychylić się do złożonego wniosku.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło