II SA/Gl 348/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-11-18

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Rafał Wolnik, Iwona Bogucka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił nakazania rozbiórki gazociągu, uznając, że został on wybudowany na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, mimo zarzutów strony, że jej działka nie była objęta tym pozwoleniem i nie brała udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może odmówić nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego w zakresie objęcia działki strony pozwoleniem na budowę i zgodności realizacji inwestycji z tym pozwoleniem. Brak takiego wyjaśnienia, mimo podniesionych przez stronę zarzutów, stanowi uchybienie przepisom postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący P.S. wniósł o nakazanie rozbiórki gazociągu wysokoprężnego przebiegającego przez jego działkę, twierdząc, że został on wybudowany bez pozwolenia na jego działce. Organy nadzoru budowlanego odmówiły nakazania rozbiórki, uznając, że inwestycja została zrealizowana na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucał, że nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę i że jego działka nie była objęta tym pozwoleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądził od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie: WSA Rafał Wolnik Iwona Bogucka (spr.) Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] P.S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z żądaniem nakazania rozbiórki gazociągu wysokoprężnego, znajdującego się na jego działce nr [...] przy ul. [...] w K. W piśmie zarzucił, że w części przebiegający przez jego działkę gazociąg został wykonany bez pozwolenia, albowiem inwestor uzyskał pozwolenie na budowę gazociągu na działce oznaczonej numerem [...]. Realizacja inwestycji na działce [...] stanowi zatem samowolę budowlaną. Do wniosku dołączył pismo Okręgowego Zakładu Gazownictwa w Z. z dnia [...] informujące go, iż przez działkę [...] przebiega gazociąg wysokoprężny [...] relacji [...]. Gazociąg ten został wybudowany na podstawie decyzji [...] z dnia [...] zatwierdzającej plan realizacyjny oraz pozwolenie na budowę z dnia [...] nr [...]. Ułożenie gazociągu na działce [...] przy ul. [...] w K. poprzedzone było decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] zezwalającą inwestorowi na ułożenie gazociągu oraz zobowiązującą go do wypłaty odszkodowania. Odszkodowanie w kwocie [...] zł zostało wypłacone [...]. W aktach sprawy znajduje się decyzja Wojewody K. z dnia [...] nr [...] udzielająca G. Zakładom Gazownictwa w Z. pozwolenia na budowę gazociągu wysokiego ciśnienia [...] na terenach położonych w K. i T. Integralną część tej decyzji stanowi dokumentacja zatwierdzonego planu realizacyjnego z dnia [...], która nie została jednak dołączona do akt. W aktach znajduje się nadto decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] zezwalająca inwestorowi na ułożenie gazociągu na działce nr [...] należącej do P.S. oraz spis szkód i zniszczeń dotyczący działki [...] i operat szacunkowy sporządzony dla ustalenia wysokości odszkodowania za zniszczone składniki roślinne na nieruchomościach położonych na trasie budowy gazociągu relacji [...], obejmujący również działkę nr [...] oznaczoną jako własność P.S. W piśmie z dnia [...] P.S. zarzucił, że nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, podniósł również, że zebrany materiał nie dotyczy jego działki o numerze [...]. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę wysokoprężnego gazociągu wybudowanego na działce [...] przy ul. [...] w K., albowiem jego budowa została zrealizowana w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...]. W złożonym odwołaniu P.S. ponownie podniósł, że nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, jak również dotyczącym zatwierdzenia planu realizacyjnego. Zarzucił, że inwestor nie dysponował prawem do wykorzystania jego działki [...] na cele budowlane. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jako podstawa prawna podane zostały przepisy art. 28 ust. 1 i 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W uzasadnieniu stwierdzono, że w toku postępowania ustalono ponad wszelką wątpliwość, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jej powstania, na podstawie prawomocnego pozwolenia na budowę, co wyklucza nakazanie rozbiórki. Wskazano, że zarzuty odwołania dotyczą postępowań przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. W skardze do sądu administracyjnego P.S. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Zarzucił, że organ odwoławczy nie rozpatrzył jego zarzutów dotyczących postępowania organu I instancji, który nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego niezbędnego do załatwienia sprawy. Skarżący uznał wobec tego, że również organ II instancji rozstrzygał bez należytego rozeznania co do stanu faktycznego. Przyjęto bowiem, że gazociąg powstał na podstawie pozwolenia na budowę, pomijając argumenty odwołujące się do wydania tego pozwolenia z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podkreślił, że dopóki w obrocie prawnym znajduje się decyzja o pozwoleniu na budowę, dopóty nie można spornej lokalizacji gazociągu zakwalifikować jako samowoli budowlanej. W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 18 listopada 2003 r. skarżący przyznał, że otrzymał decyzję z dnia [...] zezwalającą na ułożenie na jego działce gazociągu i pobrał przyznane mu odszkodowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy te sprawują kontrolę administracji pod względem zgodności wydawanych aktów z prawem. Do kompetencji sądów nie należy natomiast załatwianie spraw administracyjnych co do istoty. Z tego względu Sąd nie był uprawniony, czego domagał się skarżący, do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia co do legalności istniejącego gazociągu. Ze względu na przedmiot sprawy, która nie dotyczyła udzielenia pozwolenia na budowę, nie miały także znaczenia dla jej rozstrzygnięcia zarzuty dotyczące prawidłowości i legalności udzielonego pozwolenia na budowę. Faktem jest, jak podkreślały organy administracji, że istniejący gazociąg wysokoprężny został zrealizowany w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę. Inwestycja budowlana winna jednak być realizowana nie tylko na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, ale również zgodnie z treścią tego pozwolenia. Gazociąg jest inwestycją o charakterze liniowym, która z reguły przebiega po różnych terenach, często stanowiących własność różnych podmiotów. W rozpatrywanej sprawie skarżący, począwszy od wniosku stanowiącego pierwsze pismo w sprawie, negował uprawnienie inwestora do ułożenia gazociągu na działce nr [...], podkreślając iż działka ta nie jest objęta udzielonym pozwoleniem. Istotnie, z dołączonych do akt sprawy dokumentów związanych z budową gazociągu, łącznie ze spisem szkód i operatem szacunkowym, nie wynika, aby obejmowały one działkę [...]. Dokumenty te wymieniają bowiem w swej treści działkę o numerze [...]. Także pozwolenie na budowę z dnia [...] w zakresie w jakim zostało dołączone do akt, nie daje podstaw do stwierdzenia, że obejmowało ono działkę skarżącego o numerze [...]. Przebiegu gazociągu nie dokumentuje również jedyna znajdująca się w aktach kopia mapy, ujawnione są bowiem na niej działki oznaczone numerami [...] i [...] oraz [...], a także przebieg istniejącego wodociągu Ø [...] i wodociągu projektowanego. Brak legendy i opisu mapy uniemożliwia zaś identyfikację pozostałych ujawnionych na niej elementów. Tymczasem organy administracji w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć w żadnej mierze nie odniosły się do podnoszonego przez stronę zarzutu. Nie zgromadzono i nie zanalizowano materiału, w oparciu o który można by zasadnie przyjąć, że działka skarżącego o numerze [...] istotnie była objęta udzielonym pozwoleniem na budowę a inwestycję zrealizowano zgodnie z jego treścią. Organy administracji milcząco przyjęły założenie, że istnieje tożsamość między działką [...] a [...]. Tożsamość taka być może istotnie zachodzi, winna być jednak w jakimkolwiek zakresie udokumentowana, w przeciwnym przypadku jej uznanie stanowi przejaw arbitralności w ocenie stanu faktycznego. Za uzasadniony wobec powyższego należy uznać zarzut skarżącego, że organ odwoławczy nie odniósł się do wnoszonych zastrzeżeń i wydał decyzję bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Okoliczność ta w realiach rozpoznawanej sprawy stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik prowadzonego postępowania, co uzasadnia uchylenie przez Sąd zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 i 209 cytowanej ustawy. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji Sąd, zgodnie z art. 152 ustawy był zobowiązany do określenia, w jakim zakresie decyzja ta nie może być wykonywana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. SW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło