II SA/Gl 348/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-06-16
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, utrzymujący się z emerytur rolniczych i posiadający budynek mieszkalny oraz nieruchomość rolną, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd zwolnił skarżących od kosztów sądowych, uznając, że ich dochody z emerytur rolniczych oraz potrzeby związane z orzeczonym stopniem niepełnosprawności uzasadniają częściowe przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, ponieważ posiadanie stałego źródła dochodu oraz majątku (budynek mieszkalny, nieruchomość rolna) nie pozwalało na stwierdzenie skrajnie ciężkiej sytuacji materialnej, która byłaby podstawą do całkowitego zwolnienia od kosztów postępowania zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący M. i B. Ł. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w przedmiocie warunków zabudowy. Wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, wskazując, że ich jedynym dochodem są emerytury rolnicze w łącznej kwocie 1639 zł. Posiadają budynek mieszkalny i nieruchomość rolną, nie mają oszczędności. Dołączyli dokumenty potwierdzające niepełnosprawność i dochody.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżących od kosztów sądowych, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata z urzędu).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ł. i B. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżących od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Zarządzeniem z dnia 17 maja 2011 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł – zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Na druku urzędowego formularza M. i B. Ł. wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W treści wniosku wskazali, że ich jedynym źródłem utrzymania się są emerytury rolnicze uzyskiwane w łącznej kwocie 1639 zł. W skład majątku skarżących wchodzi budynek mieszkalny o pow. 80 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 0328 ha. Wnioskodawcy nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowy ani przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Do druku formularza dołączone zostały kserokopie decyzji o uznaniu wnioskodawców za osoby zaliczające się do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności oraz kserokopie odcinków emerytur.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Powołane przez skarżących okoliczności, które znalazły częściowe potwierdzenie w nadesłanych przy wniosku dokumentach nie pozwoliły przyjąć że ich sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnionym było uwzględnienie ich wniosku w całości. Nie mniej jednak uznano, że zasługują oni na zwolnienie od kosztów sądowych.
Bezspornym jest, ze wnioskodawcy utrzymują się ze skromnego dochodu, którego źródłem są świadczenia emerytalne. Dodatkowo podkreślić trzeba, że ich potrzeby życiowe są wyższe od przeciętnych ze względu na orzeczony stopień niepełnosprawności. Stąd też uznano, że nie będą w stanie uiścić ani wpisu od skargi ani tez ponieść pozostałych kosztów sądowych.
Na uwadze mieć jednak trzeba, ze przyznanie prawa pomocy, a w szczególności w zakresie całkowitym może nastąpić jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy zarówno źródła dochodu jak i majątek strony wskazują na wyjątkowo ciężką sytuację materialną, która można by zakwalifikować jako skrajne ubóstwo. Z tej perspektywy fakt, iż wnioskodawcy posiadają stałe źródło dochodu a także to, że uzyskiwany przez nich dochód nie jest obciążony jakimikolwiek świadczeniami na rzecz podmiotów trzecich pozwala stwierdzić, że ich sytuacja materialna nie odpowiada w pełni hipotezie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co uzasadnia oddalenie ich wniosku w pozostałej części.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło