II SA/Gl 35/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Protokolant sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Prezydent Miasta Z., działając na podstawie art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 6 i § 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640 ze zm.) postanowił zatrzymać A. S. zatrzymany przez funkcjonariusza policji dokument prawa jazdy kat. AB nr [...] wydany w dniu [...]r. nr blankietu [...]. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w dniu [...]r. wpłynęło do Wydziału zatrzymane przez funkcjonariusza policji prawo jazdy, a powodem zatrzymania była utrata z dniem [...]r. jego ważności (o czym stanowi § 7 przywołanego rozporządzenia wykonawczego). Miejscowy urząd był informowany o chęci wymiany tego dokumentu, przy czym dokumentu z imieniem "J." podczas gdy w pozostałych dokumentach ( dowodzie osobistym, akcie urodzenia) figurowało imię "A." i z takim imieniem zostało wystawione wymieniane prawo jazdy. Jednak tego dokumentu zainteresowany nie przyjął. Organ podkreślił, że wymiana prawa jazdy nie jest działaniem czysto technicznym polegającym na wymianie starego dokumentu na nowy, ale ma na celu weryfikację – m.in. sprawdzenie czy został wystawiony prawidłowo. W świetle powyższego, z uwagi na fakt, iż termin wymiany zatrzymanego dokumentu prawa jazdy upłynął w dniu 30 kwietnia 2005 r., postanowiono jak w sentencji. Niezadowolony z powyższego rozstrzygnięcia J. S. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Zarzucił oparcie kwestionowanej decyzji na błędnej podstawie, dowodząc, iż nigdy nie złamał prawa, w związku z czym nie można mu przypisać jakichkolwiek punków karnych, a już na pewno nie 24 punków za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przedstawianie sprawy inaczej jest bulwersujące i stanowi naruszenie prawa przez orzekający w sprawie organ, jak również jest wyrazem niekompetencji kolejnych urzędników. Dodał, iż zwrócił się o wymianę prawa jazdy, gdzie wyraźnie wpisane było imię J. Imię A. pojawia się, ale w innych dokumentach i w tym zakresie toczy się odrębne długotrwałe już postępowanie- dotyczące właśnie dwoistości imion. Podkreślił, iż kwestia dualizmu jego imion dotyczy wielu jego dokumentów, a nadto pojawia się także w dokumentach dotyczących pozostałej rodziny, jak choćby akty urodzenia dzieci. Złożył nadto skargę na działanie kontrolujących go funkcjonariuszy, zarzucając im zastosowanie środków niewspółmiernych do stwierdzonego naruszenia. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z.. Kolegium wyjaśniło, iż pozostaje poza dyskusją fakt, iż [...]r. wpłynął do organu wniosek Zastępcy Komendanta Policji w Z. z dnia [...]r., w którym zwrócono się o wydanie postanowienia o zatrzymaniu wymienionego prawa jazdy J. S. Jednocześnie Kolegium wskazało, iż art. 135 Prawa o ruchu drogowym wymienia przypadki, w których policjant zatrzymuje prawo jazdy. Wśród wymienionych w tym artykule przypadków w pkt d wskazuje się przyczynę "gdy upłynął termin ważności prawa jazdy". Z kolei stosowanie do rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2002 w sprawie wymiany prawa jazdy – dotychczasowe prawa jazdy wymienia się zgodnie z posiadaną kategorią, a termin wymiany dokładnie wskazuje przepis. Zgodnie zaś z § 7 rozporządzenia dokument podlegający wymianie traci ważność po upływie ustalonych w § 6 terminów. W związku z powyższym organ drugiej instancji stwierdził, iż prawo jazdy wydane w dniu [...]r. na nazwisko J. S. utraciło ważność, wobec czego Prezydent Miasta Z. na podstawie art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy Prawo o ruchu drogowym miał obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu przedmiotowego prawa jazdy. Kolegium stwierdziło, iż wprawdzie organ pierwszej instancji wadliwie podał w podstawie prawnej swojej decyzji art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g, dotyczący zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za przepisów ruchu drogowego, zamiast art. 135 ust. 1 pkt lit. d, ale uznało, iż powyższy błąd nie miał wpływu na ważność wydanej decyzji, gdyż faktycznie istniała podstawa do jej wydania, a nadto przesłanki jej wydania zostały dokładnie wskazane w uzasadnieniu. Odnosząc się z kolei do podnoszonej kwestii imienia strony, Kolegium wskazało, iż niniejsze postępowanie nie jest właściwe do wyjaśnienia tej sprawy. Dodatkowo wyjaśniło, że obowiązkiem organów administracyjnych jest ustalenie stron prowadzonego postępowania, natomiast zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dowód osobisty jest dokumentem stwierdzającym tożsamość osoby. Skoro zatem w dowodzie osobistym figuruje imię "A." to organ prawidłowo określił strony postępowania. Skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli J. S. i J. S. W uzasadnieniu wskazali, że w sprawie istotne są trzy zazębiające się zagadnienia, a mianowicie problem dwoistości imion "A." i "J.", występujący w różnych dokumentach dotyczących tak skarżącego jak i rodziny (dowody osobiste, akty urodzenia itp.), bezkarne i bezprawne odebranie mu prawa jazdy w związku z "bublem prawnym rozporządzenia wydanego przez Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. oraz bezprawne ukaranie go 24-ma punktami za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co miało uzasadniać zatrzymanie prawa jazdy. Dodali, iż zbulwersowani są decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które nie wzięło pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy i nie przeanalizowało wszystkich dokumentów i przepisów, a przede wszystkim nie uwzględniło nadrzędności ustawy nad przepisami rozporządzenia. Skarżący stwierdzili, iż nie zapoznając się z meritum sprawy Kolegium wydało decyzję ograniczając się jedynie do problemu prawa jazdy, potwierdzając, iż w przypadku J. S. nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa o ruchu drogowym w postaci uzyskania 24 punków karnych. Nie stanowi to jednak całości sprawy. Wyjaśnili, iż Wojewódzki Wydział Spraw Obywatelskich i Migracji w K. zauważył samowolę i bezprawie konkretnych urzędników Gminy Z. i wystąpił o ich ukaranie, nawet w postępowaniu karnym, ale w tym zakresie nie wykonano tych zaleceń. W związku z powyższym skarżący domagali się ukarania wszystkich winnych oraz zadośćuczynienia za poniesione straty materialne i moralne. Wobec wezwania Sądu, J. S. w piśmie z dnia [...]r. wyjaśniła, iż popiera skargę i należy traktować ją jako skarżącą. Podniosła, iż posiada interes prawny w kwestionowaniu zaskarżonych decyzji, gdyż J. S. bezpodstawnie odebrano prawo jazdy, co bezpośrednio dotyczy także jej, a poza wszystkim działanie to jest bezprawiem i pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dodała, iż J. S. jako świadomy obywatel dostosował się do rozporządzenia i w terminie złożył wymagane i niezbędne dokumenty do wymiany dokumentu prawa jazdy, pomimo to nie otrzymał wnioskowanego dokumentu, chociaż jest mu niezbędny dla codziennego, samodzielnego funkcjonowania. Podkreśliła, że jako członek rodziny była świadkiem wszystkich zdarzeń, gdyż przeważnie razem załatwiają wszystkie sprawy w urzędach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i przyznało, że organ pierwszej instancji wadliwie przywołał w podstawie prawnej swojej decyzji art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g, dotyczący zatrzymania prawa jazdy w związku z przekroczeniem przez kierującego pojazdem liczby 24 punków za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zamiast art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d. Podkreśliło jednak, że fakt ów nie miał wpływu na ważność tej decyzji, gdyż istniała podstawa prawna dla jej wydania, a nadto przesłanki jej wydania zostały wyraźnie wskazane w uzasadnieniu. Nawiązując z kolei do podniesionej w skardze kwestii imienia skarżącego, organ wyjaśnił, iż postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy nie obejmowało tej sprawy, w zakresie której prowadzone jest odrębne postępowanie. Przywołując art. 138 ust. 1 w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1 stwierdziło, iż zaistniały wszelkie przesłanki konieczne do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, bowiem upłynął termin ważności tego dokumentu. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. S. , stwierdzając, iż skarga, od której, mimo wezwania, nie został w terminie uiszczony wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Na rozprawie w dniu [...]r. uczestnik postępowania J. S. przedstawił swoje stanowisko w sprawie, formułując negatywne opinie o organach Państwa i Przewodniczącym składu orzekającego, ostatecznie składając wniosek o wyłączenie ze składu orzekającego sędziego WSA Rafała Wolnika. Postanowieniem z dnia 13 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyłączył sędziego Rafała Wolnika od rozpoznania sprawy. Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie wyznaczonym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 26 kwietnia 2010r. rozpoznając sprawę udzielił głosu skarżącej J. S., która wyraziła zdumienie, iż główny skarżący i poszkodowany J. S. został potraktowany jako uczestnik tego postępowania, mimo, iż to on wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji i jest bezpośrednio zainteresowany wynikiem tego postępowania. Skarżąca J. S. domagała się wyjaśnienia sprawy w trzech płaszczyznach, a mianowicie zwrócenia prawa jazdy J. S., oskarżenia osób winnych oraz zadośćuczynienia za straty moralne, materialne i zdrowotne. Dodała, że niniejsza sprawa ma związek ze sprawą rozpatrywaną przez tutejszy Sąd o sygnaturze II SA/GL 1075/07 dotyczącej troistości imion J. S. . W piśmie procesowym z dnia [...] r skarżąca, wraz z uczestnikiem postępowania J. S., wyrazili zdumienie, iż J. S., jako "niezależna osobowość prawna", osoba pokrzywdzona i skarżąca w sprawie otrzymała status uczestnika tego postępowania. Wskazując na liczne naruszenia prawa dokonane przez nierzetelnych urzędników wnieśli o całościowe rozpoznanie sprawy. W piśmie tym wnieśli o powołanie i przesłuchanie wskazanych świadków, tj. urzędników urzędu Gminy Z., Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., policjantów Komisariatu Policji w Z. oraz ściągnięcie i dołączenia do akt sprawy akt osobowych J. S.. Domagali się zwrócenia bezprawnie odebranego J. S. prawa jazdy i wydania prawa jazdy nowego wzoru. Stanowisko takie zaprezentowała skarżąca J. S. na rozprawie w dniu [...]r., podając do protokołu, iż podtrzymuje wszystkie wnioski zgłoszone w wyżej wymienionym piśmie. Zgłoszone wnioski podtrzymał także uczestnika postępowania J. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując skargę J.S. zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kryterium tej kontroli określa § 2 tego artykułu, wskazując, że jest ona sprawowana pod względem zgodności prawem. Sądy administracyjne powołane do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych, kontrolują zatem czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli rozpatrują sprawę w jej całokształcie Przystępując do rozpoznania pozostałej do rozpatrzenia skargi J. S. , skarga J. S. została bowiem odrzucona prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 19 maja 2008 r., w pierwszym rzędzie Sąd był zobowiązany rozważyć czy J. S. miała legitymację do wniesienia do sądu administracyjnego niniejszej skargi, czyli skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie zatrzymania J. S. prawa jazdy kat. AB nr [...] wydanego w dniu [...] r. nr blankietu [...]. Według art. 50 § cytowanej ustawy uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Komentowany przepis wymienia zatem dwie kategorie podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi. Uprawnienie takie przysługuje "każdemu, kto ma w tym interes prawny" oraz prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich czy organizacji społecznej, która brała udział w podstępowaniu administracyjnym. W przedmiotowej sprawie legitymacja do złożenia skargi oparta została na kryterium interesu prawnego (indywidualnego), nie jak to ma miejsce m.in. w przypadku skargi wniesionej przez prokuratora na kryterium ochrony interesu publicznego (por. rozważania zawarte w tej kwestii w pracy: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, wyd. II, Warszawa 2004 s. 416). Oznacza to, że zaskarżone, przez wnoszącą skargę, rozstrzygnięcie organu administracji musi dotyczyć jej interesu prawnego, a nie naruszenia interesu ogólnego. W doktrynie i orzecznictwie przez pojęcie "posiada interes prawny" należy rozumieć interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo, oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Interes musi być osobisty, własny, indywidualny a także konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić. Powinien istnieć związek między interesem prawnym a postępowaniem administracyjnym, bowiem postępowanie "dotyczy" interesu prawnego danego podmiotu. Postępowanie dotyczy interesu prawnego danego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania zostaje podjęta decyzja rozstrzygająca o jego prawach i obowiązkach. W orzecznictwie podkreśla się także fakt, iż stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między konkretną normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera wpływu na sferę sytuacji danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. W ocenie składu sądzącego J. S. nie posiada interesu prawnego, na którym można byłoby ewentualnie oprzeć legitymację do wniesienia skargi, posiadając co najwyżej interes faktyczny, który jednakże nie może uzasadniać wniesionej skargi. Kwestionowana przez nią decyzja Samorządowego kolegium Odwoławczego w K. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy J. S. nie dotyczy jej interesu prawnego, odnosząc się bezpośrednio do uprawnień J. S., którego skarga została odrzucona. . Powyższe prowadzić musi do konkluzji, że okoliczności świadczące o naruszeniu interesu faktycznego strony nie legitymują do wniesienia skargi do sądu, wskutek czego skarga skarżącej J. S. została oddalona Odnosząc się do wniosków skarżącej i uczestnika postępowania wyrażonych w piśmie z dnia [...]r. i podtrzymanych na rozprawie, trzeba stwierdzić trzeba, że sądy administracyjne działają na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie w wymienionymi przepisami sąd administracyjny nie prowadzi samodzielnego postępowania dowodowego, opierając się w zasadzie na materiale zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego. Wprawdzie na podstawie art. 106 § 3 wymienionej ustawy, Sąd może z urzędu lub na wniosek przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, ale tylko z dokumentów. Nie jest zatem możliwe powoływanie i przesłuchiwanie świadków, czego skarżąca i uczestnik postępowania się domagali. Dodatkowo trzeba podnieść, że także postępowanie dowodowe z dokumentów jest ograniczone, a mianowicie dopuszczalne jest tylko w przypadku, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodził podobny przypadek. Trzeba także podkreślić, ze wbrew oczekiwaniom skarżącej i uczestnika postępowania kontrola Sądu w niniejszej sprawie sprawdza się do konkretnych, dokładnie określonych decyzji – Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Prezydent Miasta Z. i nie mogła wykraczać poza tak określony zakres sprawy. W związku z powyższym zgłoszone wnioski dowodowe Sąd zmuszony był oddalić. Mając na uwadze powyższe rozważania skarga podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.