II SA/Gl 35/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-06-29
Skład orzekający: Piotr Broda, Grzegorz Dobrowolski, Maria Taniewska - Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zbiegu podstaw administracyjnego zatrzymania prawa jazdy (w związku z niepoddaniem się badaniom lekarskim) i zatrzymania prawa jazdy jako środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym, a następnie umorzenia postępowania karnego, do zwrotu prawa jazdy stosuje się wymóg uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, jeśli od zatrzymania upłynął okres przekraczający rok?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku zbiegu podstaw administracyjnego zatrzymania prawa jazdy (w związku z niepoddaniem się badaniom lekarskim) i zatrzymania jako środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym, a następnie umorzenia postępowania karnego, decydujące znaczenie dla obowiązku ponownego sprawdzenia kwalifikacji ma administracyjna decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy. Jeśli od daty tej decyzji upłynął okres przekraczający rok, a skarżąca nie wykonała kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, organy zasadnie odmówiły zwrotu prawa jazdy.Stan faktyczny
Skarżąca S. O. została skierowana na badania lekarskie w celu ustalenia braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W związku z niepoddaniem się badaniom, Starosta zatrzymał jej prawo jazdy kategorii B. Następnie, po złożeniu wniosku o zwrot prawa jazdy wraz z orzeczeniem lekarskim i dowodem wpłaty, Starosta odmówił zwrotu, powołując się na zatrzymanie prawa jazdy na okres przekraczający rok i konieczność uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, czego skarżąca nie wykonała. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca podniosła, że nie mogła stawić się na badania z przyczyn zdrowotnych i że korespondencja nie była jej przekazywana przez męża. W skardze wskazała również na postanowienia prokuratury o zatrzymaniu i zwrocie prawa jazdy oraz umorzeniu postępowania karnego, argumentując, że powinien mieć zastosowanie art. 49 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami skierował S. O. (obecnie skarżącą) na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W związku z niepoddaniem się obowiązkowi wykonania powyższych badań, pismem z dnia [...]r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, a następnie decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 102 ust.1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami zatrzymał S. O. prawo jazdy kategorii B.
W dniu 03 listopada 2015r. S. O. złożyła wniosek do Starosty [...] o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. B, załączając do wniosku orzeczenie lekarskie o nr [...]r. z dnia [...]r. potwierdzające brak istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B, a także bankowy dowód wpłaty za wydanie prawa jazdy.
Decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] działając na podstawie art. 102 ust. 2, art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art.12 ust.1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami odmówił S. O. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie organ powołał się na okoliczność zatrzymania stronie prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok oraz w związku z tym na konieczność uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, czego strona nie wykonała
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła S. O. zarzucając, iż z przyczyn zdrowotnych (leczenie w szpitalu w okresie [...]r. do [...]r.) nie mogła stawić się w wyznaczonych terminach na badania lekarskie. Podkreśliła również, że korespondencja do niej kierowana, była odbierana przez jej męża, który jej nie przekazywał, ponieważ są w trakcie sprawy rozwodowej. Zaznaczyła także, że prawo jazdy jest jej niezbędne do poruszania się samochodem do pracy.
Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 102 ust 2 ustawy o kierujących pojazdami zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, przy czym jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Natomiast przepis art. 49 ust 1 pkt 3 lit b ww. ustawy precyzuje, iż osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok, podlega sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Organ wskazał, że z powyższych przepisów wynika, iż wymóg sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami uzależniony jest od okoliczności zatrzymania prawo jazdy na okres przekraczający rok. Dlatego wobec faktu, że w przedmiotowej sprawie zatrzymanie prawo jazdy miało miejsce w sposób ciągły ponad rok, oraz że podstawą tego zatrzymania były akty prawne, należało przyjąć, że warunkiem zwrotu prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku z kontrolnego sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła S. O. zarzucając organom naruszenie art. 49 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez niezastosowanie tego przepisu oraz błędne zastosowania art. 49 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy. Uzasadniając zarzuty skarżąca wskazał, że postanowieniem z dnia [...]r. Prokuratura Rejonowa w C. najpierw zatrzymała jej prawo jazdy, a następnie postanowieniem z dnia [...]r. zwróciła zatrzymane prawo jazdy. Nadto postanowieniem z dnia [...]r. Prokuratura Rejonowa w C. umorzyła prowadzone przeciwko jej osobie postępowanie wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego. Dlatego zdaniem skarżącej w sprawie zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 49 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, który wyłącza stosowanie art. 49 ust.1 pkt 3 lit. b w zakresie w jakim nakłada obowiązek sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w całości podtrzymało dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami ( tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz. 155 z późn. zm. dalej: "ustawa"). Zgodnie z art.102 ust. 2 powołanej ustawy zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Z kolei art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy precyzuje, że sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok.
W sprawie poza sporem pozostaje fakt, że decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] zatrzymał skarżącej prawo jazdy. Decyzja ta stała się prawomocna w dniu [...]r. Zatem termin w którym skarżąca mogła by domagać się zwrotu prawa jazdy bez konieczności sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego upłynął z dniem [...]r. Zatem zasadnie organy odmówiły zwrotu prawa jazdy pomimo, że skarżąca przedłożyła zaświadczenie lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami.
Jako chybione należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 49 ust. 3 ustawy, bowiem przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Z ustalonego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że w rozpoznawanej sprawie nastąpił zbieg trybów w wyniku których skarżąca została pozbawiona uprawnień do kierowania pojazdami tj. zatrzymanie prawa jazdy na podstawie decyzji starosty jako następstwo nie poddania się badaniom lekarskim w celu ustalenia braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami, oraz na podstawie postanowienia prokuratora jako środek zapobiegawczy w ramach prowadzonego postępowania karnego. Zdaniem składu orzekającego powołany w skardze przepis art. 49 ust. 3 ustawy znalazłby zastosowanie w sytuacji, gdyby zatrzymanie prawa jazdy było następstwem orzeczonego środka karnego lub środka zapobiegawczego w ramach prowadzonego postępowania karnego, a następnie zapadłby wyrok uniewinniający albo postępowanie zostało bezwarunkowo umorzone, co wprost wynika z treści tego przepisu. Tym czasem w niniejszej sprawie podstawą zatrzymania prawa jazdy była decyzja starosty wydana na podstawie art. 102 ust.1 pkt 3 lit. a ustawy i bez wpływu na nią pozostaje fakt, że w ramach postępowania karnego prokurator wydał postanowienie o zwrocie zatrzymanego prawa jazdy a następnie umorzył prowadzone postępowanie, albowiem usuną w ten sposób jedynie wszelkie skutki związane z wszczętym postępowaniem karnym. Natomiast w obrocie prawnym pozostaje decyzja administracyjna o zatrzymaniu prawa jazdy, od której liczony jest roczny termin po upływie, którego skarżąca zobligowana była do uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w formie państwowego egzaminu. Ponieważ nie wywiązała się z tego obowiązku zasadnie organy odmówiły zwrotu zatrzymanego prawa jazdy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ) skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło