II SA/Gl 350/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant referent Katarzyna Wajs po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę Po rozpoznaniu wniosku S. K. z dnia [...] r. (według daty wpływu do organu I instancji), działającej również w imieniu jej małoletniej córki M. K., wydaną z upoważnienia Prezydenta K. decyzją z dnia [...] r. orzeczono o ich zameldowaniu na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. Jako podstawę prawną decyzji wskazał organ orzekający art. 104 kpa oraz art. 10 ust. 1 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o ewidencji ludności). W jej uzasadnieniu opisał przebieg postępowania oraz dopuszczone w sprawie dowody. Powołując się na wynik przeprowadzonych w dniach [...] r. i [...] r. oględzin, notatkę urzędową Komisariatu [...] Policji w K. z dnia [...] r. oraz oświadczenia S. K. i P. M. (współwłaściciela budynku) organ orzekający ustalił, że S. K. wraz z małoletnią córką M. K. zamieszkują na stałe w objętym postępowaniem lokalu. W lokalu tym nocują, stołują się, mają zgromadzone rzeczy osobistego użytku, w nim też znajduje się ich centrum życiowe. Spełnione zostały zatem wymienione w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności warunki do ich zameldowania, które ma charakter ewidencyjny i powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan odnoszący się do faktycznego zamieszkiwania danej osoby pod danym adresem. Zameldowanie nie jest przy tym uzależnione od posiadania przez osobę, która ma być zameldowana tytułu prawnego do zajmowanego przez nią lokalu. Przez zameldowanie nie rozstrzyga się o statusie prawnym danego lokalu ani o ewentualnych roszczeniach cywilnoprawnych powstałych na tle zajmowania lub opuszczenia lokalu mieszkalnego. W odwołaniu od tej decyzji P. M. wniósł o jej uchylenie i orzeczenie o odmowie zameldowania objętych decyzją osób. Zarzucił, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 9 ust. 2a ustawy, który wymaga przedstawienia przy zameldowaniu potwierdzenia pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały, dokonanego przez podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Tytułu takiego nie stanowi zatem fakt przebywania (zamieszkiwania) w danym lokalu i tak też należy rozumieć treść art. 5 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności. W następstwie niewłaściwej interpretacji przepisów współwłaściciele budynku zostali pozbawieni prawa dysponowania lokalem co narusza konstytucyjną zasadę poszanowania własności. Nie uwzględniono bowiem jego sprzeciwu co do uwzględnienia wniosku o zameldowanie i to w sytuacji gdy zachodzi obawa czy S. K. ponosić będzie niezbędne opłaty za "bezumowne korzystanie" z lokalu. Wojewoda odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt1 kpa oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podzielił w całości ustalenia faktyczne organu niższej instancji i ich ocenę prawną. Podniósł, że fakt zamieszkiwania S. K. wraz z córką M. K. w lokalu przy ul. [...] w K. został niewątpliwie wykazany. Podkreślił również, powołując się m.in. na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01, ewidencyjny tj. nie związany z uprawnieniem do lokalu, charakter czynności zameldowania. W skardze do sądu administracyjnego P. M. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji jako wydanych jego zdaniem z naruszeniem prawa materialnego przez pominięcie unormowania zawartego w art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności oraz z naruszeniem przepisów postępowania – art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa. Wniósł nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając to żądanie powtórzył w ogólnym zarysie zarzuty sformułowane wcześniej w odwołaniu. Podkreślił, że nie neguje faktu zamieszkiwania S. K. i jej córki M. K. w lokalu, w którym zostały zameldowane. W świetle treści art. 9 ust. 2a wprowadzonym do ustawy już po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, na który powołał się organ odwoławczy, nie jest to jednak wystarczająca przesłanka zameldowania, czego organy obu instancji nie wzięły pod uwagę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i co do zasady jego uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew jej zarzutom brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269). Obowiązek meldunkowy wynika z art. 2, art. 4, art. 5 i art. 10 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 9 ust. 2b tej ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu danej osoby pod oznaczonym adresem. To zaś przesądza, jak to zasadnie przyjęły organy obu instancji, że wystarczającą przesłanką zameldowania jest fakt zamieszkiwania danej osoby pod danym adresem. Charakter tego zamieszkiwania – pobytu decyduje natomiast o pobycie czasowym lub stałym. W konsekwencji prawidłowo przyjęły zdaniem Sądu organy orzekające, że zameldowanie nie jest uzależnione od tytułu prawnego do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Jednoznacznie przesądził to Trybunał Konstytucyjny w powołanym w zaskarżonej decyzji wyroku. W konsekwencji nie można podzielić zarzutu skarżącego, że taka wykładnia przepisów ustawy o ewidencji ludności narusza konstytucyjną zasadę ochrony własności. Zasada ta nie jest zresztą zasadą absolutną i możliwe są od niej odstępstwa. W szczególności odmienna norma nie wynika zdaniem Sądu z treści art. 9 ust. 2a ustawy, na którą skarżący się powołuje. Przepis ten ma charakter formalny (techniczny) i znajduje zastosowanie głównie w sytuacji gdy do zameldowania dochodzi w formie czynności materialno-technicznej, a więc najczęściej wykorzystywanej w takim postępowaniu. Mowa w nim jest przy tym, co również uszło uwadze skarżącego, jedynie o potwierdzeniu pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy a nie o wyrażeniu zgody na taki pobyt przez podmiot legitymujący się tytułem prawnym do lokalu. Potwierdzenie takiego pobytu ma wykazać zatem bezwzględną przesłankę zameldowania o jakiej mowa w art. 10 ust. 1 ustawy tj. fakt przebywania danej osoby w określonej miejscowości pod danym adresem a nie uprawnienie do lokalu, w którym osoba ta ma być zameldowana. Nie oznacza jednak wcale, jak to zdaje się rozumieć skarżący, że bez takiego potwierdzenia na formularzu meldunkowym nie jest możliwe i dopuszczalne zameldowanie. Fakt pobytu i jego charakter organ ewidencyjny może bowiem ustalić również w oparciu o inne dowody. Co więcej, organ faktem potwierdzenia pobytu nie jest wcale związany, a to w sytuacji gdyby powziął uzasadnione wątpliwości czy faktycznie dana osoba pod danym adresem zamieszkuje. Ma wtedy zastosowanie art. 47 ust. 2 ustawy, który odnosi się również do sytuacji gdy ubiegająca się o zameldowanie osoba nie przedstawia potwierdzenia o jakim mowa w art. 9 ust. 2a omawianej ustawy, z którą to sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wobec powyższego skoro jednocześnie skarżący nie kwestionował, a w skardze wprost przyznał, że S. K. i jej małoletnia córka zamieszkują w lokalu, w którym zostały zameldowane, to należało uznać, że decyzja o ich zameldowaniu jest zgodna z obowiązującym prawem. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 209 w zw. z art. 200 tej ustawy brak też było w takiej sytuacji podstaw do orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.