II SA/Gl 352/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu U. W. i R. W. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 352/10 w sprawie ze skargi U. W. i R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. 1 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek U. i R. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w skład majątku skarżących wchodzi budynek mieszkalny o pow. 180 m², oraz nieruchomość o pow. 10 a. Ponadto U. W. jest właścicielką nieruchomości o pow. 5000 m², a także dwóch innych działek o pow. 2500 m² oraz 1250 m². Jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest dochód uzyskiwany przez R. W. w wysokości 3.370 zł brutto miesięcznie. Skarżący nie odpowiedzieli na wezwanie referendarza sądowego dotyczące nadesłania dokumentów, które uprawdopodobniałyby ich sytuację materialną. W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, sytuacja materialna skarżących nie jest na tyle ciężka, aby uzasadniała przychylenie się do złożonego przez nich wniosku. W ustawowym terminie U. i R. W. wnieśli sprzeciw od tego postanowienia wnosząc o jego zmianę i przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący wskazywali, że w ich ocenie nieuzasadnione jest obciążanie ich kosztami rozprawy, skoro to nie oni złamali prawo. Skarżący podnosili, że z wykazanej kwoty przychodu 3.370 zł potrącany jest podatek. Dalej wskazywali, że do ponoszonych przez nich wydatków należy zaliczyć wodę, prąd, kanalizację, gaz, wywóz śmieci, podatek, telefon, telewizor oraz paliwo do samochodu, a także węgiel i miał do ogrzewania. Zamieszkiwany przez nich budynek ma 46 lat i wymaga remontów, natomiast posiadane działki z uwagi na szkody górnicze straciły na wartości. Do sprzeciwu skarżący dołączyli kserokopię decyzji o zobowiązaniach podatkowych za 2010 r.: rolnym na kwotę 43 zł, oraz od nieruchomości na kwotę 635 zł. Dołączono także fakturę za usługi telekomunikacyjne w wysokości 77,14 zł, odbiór nieczystości na kwotę 86,06 zł, wodę w kwocie 160,81 zł., opał w kwocie 1684,26 zł, oraz energię elektryczną w kwocie 267,04 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazali w sposób dostateczny i przekonujący, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 300 zł. Ta kwota, w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżących nie jest na tyle znacząca, aby można było stwierdzić, że jej opłacenie leży poza ich możliwościami. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy poinformowali, że zamieszkują wspólnie z pełnoletnią córką w budynku mieszkalnym o powierzchni 180 m², co oznacza, że koszty związane z utrzymaniem obciążają zarówno oboje skarżących jak i trzecią dorosłą osobę. We wniosku i sprzeciwie wskazano, że jedynym źródłem utrzymania skarżących są dochody R. W. w kwocie 3370 zł, jednak brak jest jakichkolwiek informacji dotyczących przyczyn dla których zarówno skarżąca jak i dorosła córka nie osiągają żadnych dochodów. Ponadto skarżąca nie podała żadnych informacji na temat sposobu zagospodarowania i użytkowania posiadanych przez nią nieruchomości. Z dołączonych do sprzeciwu dokumentów wynika, że miesięczne wydatki skarżących kształtują się na poziomie ok. 447 zł. Do tego dochodzą jednorazowe ( płatne raz w roku) wydatki związane z podatkiem rolnym i od nieruchomości, a także przeznaczone na zakup opału w łącznej kwocie ok. 2362 zł. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżących stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Ocena możliwości finansowych wnioskodawców, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi bowiem do wniosku, iż skarżący dysponują w chwili obecnej wystarczającą ilością środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę, że łączny dochód skarżących wynosi 3370 zł oraz, że skarżąca jest właścicielem kilku nieruchomości nie sposób przychylić się do złożonego wniosku i stwierdzić, że nie są oni wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.