II SA/Gl 354/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego o żądanej treści na skutek sprzeciwu strony skarżącej od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 5 listopada 2013 r. postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Pismem z dnia [...] r. A. Z. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...], która została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 354/13. W terminie do wniesienia środka zaskarżenia strona złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej. W przesłanym formularzu skarżąca oświadczyła, że uzyskuje dochody z emerytury w wysokości około 1 450,00 (jeden tysiąc czterysta pięćdziesiąt) złotych, natomiast poza udziałem (1/2) we własności samochodu osobowego i mieszkaniem o powierzchni 48,38 m2 nie posiada ona żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3 000,00 (trzy tysiące) euro. Na wezwanie Referendarza sądowego A. Z. przedstawiła dokumenty potwierdzające wysokość osiąganych przez nią dochodów oraz miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem się, w szczególności: czynsz 275,10 (dwieście siedemdziesiąt pięć i dziesięć) złotych, energia elektryczna około 80,00 (osiemdziesiąt) złotych, woda około 35,00 (trzydzieści pięć) złotych, RTV 60,65 (sześćdziesiąt i sześćdziesiąt pięć) złotych, usługi telekomunikacyjne 55,00 (pięćdziesiąt pięć) złotych. Skarżąca oświadczyła również, że sama prowadzi gospodarstwo domowe podając jednocześnie adres zamieszkania syna wraz z jego rodziną. Dodatkowo do pisma procesowego dołączono faktury dokumentujące wydatki poniesione przez stronę na zakup lekarstw w miesiącu październiku 2013 r. w wysokości 139,14 (sto trzydzieści dziewięć i czternaście) złotych oraz kopię dowodu rejestracyjnego samochodu, którego jest współwłaścicielem. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2013 r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem Referendarza strona nie wykazała, że samodzielne skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika leży poza możliwościami finansowymi skarżącej. Podkreślono przy tym, że z treści pism procesowych z dnia [...]r. wynika, że skarżąca dysponuje środkami pozwalającymi na poszukiwanie fachowego pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej, a trudności w jego znalezieniu nie mogą stanowić podstawy dla przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...]r. A. Z. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, że wnioskowała jedynie o przyznanie adwokata z urzędu, tym samym starała się w jak najmniejszym stopniu skorzystać z prawa pomocy. Dalej podniesiono, że analizując sytuację materialną wnioskodawcy nie wzięto pod uwagę kosztów pobytu i rehabilitacji leczniczej oraz udziału w ponoszeniu kosztów utrzymania samochodu używanego częściowo w celu dojazdu na zabiegi rehabilitacyjne. Do sprzeciwu dołączono kopie dokumentów potwierdzających poniesione koszty leczenia, a także kopie skierowania do oddziału rehabilitacji wystawione na nazwisko A. Z. i pisma w sprawie zakwalifikowania skierowania do rehabilitacji w trybie pilnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W dniu 19 listopada 2013 r. skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2013 r., który nie został przez Sąd odrzucony, a zatem powyższe postanowienie utraciło moc. W świetle art. 199 p.p.s.a. zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Natomiast intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Na podstawie art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o co wnosi skarżąca, może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Strona winna więc uprawdopodobnić, że samodzielnie nie może zdobyć lub wygospodarować środków, które umożliwiłyby jej poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym, w tym przypadku kosztów usług prawnych. Mając na względzie wspomniane wyżej kryteria uznano, że wniosek A. Z. zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca uzyskuje co prawda dochód w stałej wysokości netto 1 424,21 (jeden tysiąc czterysta dwadzieścia cztery i dwadzieścia jeden) złotych, jednak z uwagi na jego wysokość należy przyjąć, że jest on przeznaczany na zaspokajanie potrzeb bytowych. Zawarte w piśmie z dnia 22 października 2013 r., potwierdzone następnie dokumentami, zestawienie stałych, miesięcznych wydatków nie budzi wątpliwości pod względem ich wysokości oraz zasadności. W oparciu o te dane, a także biorąc pod uwagę ceny świadczenia usług prawnych, Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni wykazała w sposób wystarczający, że konieczność uiszczenia kosztów postępowania związanych z wynagrodzeniem adwokata byłaby dla niej nadmiernym obciążeniem, wiążącym się z uszczerbkiem dla jej utrzymania. W tej sytuacji uznać należy, że zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.