II SA/Gl 356/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-11-19
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu zasługuje na uwzględnienie, gdy strona wykaże, że jej niskie dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych, nie posiada ona majątku, a jej sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów profesjonalnej reprezentacji. Odmowa uwzględnienia takiego wniosku mogłaby zamknąć stronie drogę do sądu, co jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu. Uzasadnił wniosek niskimi dochodami z emerytury, samotnym prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz brakiem majątku. Wcześniej został zwolniony od kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę dane dotyczące sytuacji materialnej skarżącego.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu
J. D., na urzędowym formularzu PPF, złożonym przy piśmie procesowym z dnia [...] r. wystąpił o ustanowienie adwokata z urzędu ze względu na zamiar złożenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu z dnia 8 października 2008 r. stwierdzającego nieważność zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ów wniosek wskazał, że ze względu na bardzo niskie dochody nie stać go na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Skarżący powołał się przy tym na postanowienie referendarza sądowego z dnia 29 maja 2008 r., na mocy którego został zwolniony od kosztów sądowych. Zawarte w złożonym wniosku dane pozwoliły stwierdzić, że J. D. samotnie prowadzi gospodarstwo domowe utrzymując się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. W skład jego majątku nie wchodzą żadne przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro, nie posiada on również żadnych oszczędności ani też środków zgromadzonych na lokatach lub rachunkach bankowych. Pod uwagę wzięto również dołączoną do poprzedniego wniosku informację przekazaną do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. przez Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym w Z. z której wynika, że dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącego na poczet kosztów postępowania toczącego się przed sądem powszechnym.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Na wstępie trzeba przypomnieć, że obowiązujące przepisy ustanawiają zasadę odpłatności postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), nie mniej jednak nie ma ona charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o ustanowienie adwokata z urzędu prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Odnosząc treść przywołanych wyżej przepisów do realiów rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie.
Skarżący uzyskuje dochód w stosunkowo niskiej wysokości, który pozwala mu na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. Z przedłożonego druku formularza wynika również, iż jest osobą samotną, która nie może liczyć na wsparcie najbliższych. Jednocześnie nie posiada żadnego majątku, którego zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej umożliwiłoby uzyskanie jakiegokolwiek dochodu. Nie sposób przyjąć więc, że będzie w stanie zapłacić wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. W takiej sytuacji, odmowa uwzględnienia wniosku zamknęłaby skarżącemu drogę do sądu, a wobec tego uznano, iż to Skarb Państwa powinien ponieść koszty jego reprezentacji przez adwokata.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło