II SA/Gl 356/17

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-10-09

Skład orzekający: Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o prawo pomocy utraciła dochód po dacie wydania postanowienia przez referendarza sądowego, sąd powinien uwzględnić tę zmianę przy rozpatrywaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza?
Ratio decidendi
Sąd rozpatrując sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego dotyczącego prawa pomocy, powinien uwzględnić zmianę sytuacji finansowej strony, która nastąpiła po wydaniu postanowienia przez referendarza. Utrata przez wnioskodawczynię dochodu z zasiłku dla bezrobotnych po dacie postanowienia referendarza stanowiła podstawę do przyznania prawa pomocy w całości, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca B. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, wskazując na status osoby bezrobotnej i niskie dochody. Referendarz sądowy oddalił wniosek, dopatrując się sprzeczności w przedstawionych przez skarżącą wydatkach i dochodach. Skarżąca wniosła sprzeciw, wyjaśniając nieścisłości i wskazując na utratę zasiłku dla bezrobotnych po dacie postanowienia referendarza.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2017 r. w ten sposób, że zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości i ustanowiono dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 9 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 356/17 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 27 lipca 2017 r. w ten sposób, że: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić skarżącej adwokata. Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2017 r. skarżąca B. S. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek w wysokości 678,71 zł miesięcznie. Pieniądze te w całości wydatkuje na utrzymanie się. Przedstawiła również, zgodnie z pkt 11 druku PPF, zestawienie wydatków związanych z utrzymaniem się w tym wydatki za czynsz, media, telefon i lekarstwa. Wnioskodawczyni podała nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wezwaniem z dnia 16 czerwca 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za media oraz podanie wielkości lokalu, w którym mieszka i osób, do których lokal ten należy. Nadto, udokumentowanie aktualnej wysokości dochodów i podanie jakie osoby i w jakiej wysokości udzielają jej wsparcia. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawczyni nadesłała wymaganą kopię zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w R.................. z dnia 19 czerwca 2017 r. potwierdzającego jej status jako osoby bezrobotnej oraz wysokość otrzymywanego zasiłku. Nadto, w piśmie z dnia 17 lipca 2017 r. wnioskodawczyni wyjaśniła, że nie może udokumentować wydatków z tytułu mediów, gdyż mieszka u różnych osób, korzystając z ich pomocy w tym zakresie. Nie ma bowiem miejsca stałego zamieszkania. Pomoc udziela jej brat oraz znajomi i nie ma ona charakteru stałego, wysokość wsparcia finansowego zależna jest od możliwości tych osób. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2017 r. referendarz sądowy oddalił powyższy wniosek. Według referendarza istnieje sprzeczność pomiędzy oświadczeniami złożonymi w druku PPF oraz w piśmie procesowym z dnia 17 lipca 2017 r. w postaci wyliczenia wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania a informacją, że wnioskodawczyni pomieszkuje u różnych osób. Zaznaczając, że wyliczenia te znacznie przewyższają dochód wnioskodawczyni. Referendarz zwrócił uwagę również na brak informacji dotyczącej wysokości wsparcia udzielanego wnioskodawczyni. W ustawowym terminie wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od tego postanowienia. Wyjaśniła, że wytknięta przez referendarza sprzeczność informacji wynika z błędnego zrozumienia druku PPF. Wnioskodawczyni zgodnie z wymogami formularza przedstawiła całościowo wydatki, jakie ponoszą najemcy mieszkania, w którym w owym czasie przebywała. Wyjaśniła, że nie ponosiła całości tych opłat a jedynie część. Wnioskodawczyni wskazała, że na skutek eksmisji z zajmowanego przez nią lokalu, którego dotyczy niniejsze postępowanie sądowe, korzysta z pomocy znajomych nocując u nich i uiszczając z tego tytułu kwoty w zróżnicowanej wysokości od 150 do 300 zł miesięcznie. Nie jest w stanie jednak udokumentować tych wydatków, gdyż znajomi nie dawali jej żadnych potwierdzeń. Pozostały dochód pokrywał natomiast koszt wyżywienia, lekarstw, odzieży. Końcowo wnioskodawczyni zwróciła uwagę, że od 9 sierpnia 2017 r. nie przysługuje jej zasiłek dla bezrobotnych. I nie ma obecnie żadnego źródła utrzymania. Tę ostatnią okoliczność potwierdza nadesłana do akt kserokopia decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej Ppsa) sąd rozpatrując sprzeciw wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Z kolei art. 245 Ppsa stanowi, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. W rozpatrywanej sprawie skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. I tak, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 Ppsa, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. W przechodząc do powyższej oceny należy na wstępie zauważyć, że sytuacja finansowa wnioskodawczyni w dacie rozpoznawania wniesionego przez nią sprzeciwu ulegała zmianie w stosunku do tej która podlegała ocenie referendarza. Z przedłożonej przez wnioskodawczynię decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. wynika, że nie ma ona prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 10 sierpnia 2017 r. Oznacza to, że obecnie wnioskodawczyni nie posiada żadnego dochodu. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, które oprócz wpisu od skargi w wysokości 100 zł mogą obejmować także opłaty kancelaryjne oraz wpisy od ewentualnych środków odwoławczych. Okoliczność ta przemawia jednocześnie za przyznaniem wnioskodawczyni fachowego pełnomocnika. Mając na uwadze przytoczoną argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło