II SA/Gl 356/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. J. D. i Z. D. zwrócili się o wymeldowanie B. S. z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w R.. Jednocześnie wyjaśnili, że zakupili ww. lokal w drodze licytacji komorniczej w [...] r., a następnie w dniach od [...]do [...]r. komornik przeprowadził eksmisję B. S. z przedmiotowego lokalu, jednocześnie całkowicie go opróżniając. Do wniosku dołączyli prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r., sygn. akt [...], którym przysądzono prawo własności lokalu przy ul. [...] w R. J. D. i Z. D. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 446 z późn. zm.) orzekł o wymeldowaniu B. S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w R.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że B. S. nie mieszka w przedmiotowym lokalu, ponieważ została z niego usunięta w wyniku przeprowadzonej eksmisji komorniczej, a prawo do przedmiotowego lokalu na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r. sygn. akt [...] nabyli wnoszący o wymeldowanie. Odwołanie od tej decyzji złożyła B. S. zarzucając, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie fikcyjnego i nierzetelnego protokołu oględzin. Odwołująca oświadczyła, że nie opuściła dobrowolnie lokalu przy ul. [...] w R., lecz została z niego bezprawnie wyrzucona. W przedmiotowym lokalu (w tym w piwnicy) pozostały jej rzeczy. Zwróciła uwagę, że w aktach sprawy nie ma wyroku w sprawie jej eksmisji. Ponadto opisała sposób przeprowadzenia przez organ I instancji oględzin lokalu przy ul. [...] w R. stwierdzając, że sporządzony z powyższego dowodu protokół zawiera nieprawdziwe fakty. Pracownicy organu meldunkowego w trakcie oględzin spornego lokalu pominęli jej osobę, a tym samym naruszony został przepis art. 79 Kpa. W związku z powyższym wniosła również o przeprowadzenie rzetelnego postępowania wyjaśniającego, co do zaistniałej sytuacji jak i ponownych oględzin z udziałem wszystkich zainteresowanych stron postępowania. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postepowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 23 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie wskazał, że analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, iż B. S. nie koncentruje swoich spraw życiowym w lokalu przy ul. [...] w R.. Wobec ww. wykonana została eksmisja ze spornego lokalu, co potwierdziły zgodnie strony postępowania (protokół przesłuchania Z. D. z dnia [...] r., pismo B. S. z dnia [...]r.) oraz protokół Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. G. C. z dnia [...] r. (sygn. akt [...]). Zdaniem organu odwoławczego słusznie zatem organ I instancji przyjął, że B. S. opuściła dobrowolnie i trwale lokal przy ul. [...] w R.. W sprawie nie ma żadnych wątpliwości, że strona nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i nie ma prawnej możliwości powrotu do tego mieszkania. Nie pojawiły się również żadne dowody wskazujące na niedobrowolny i czasowy charakter opuszczenia przez odwołującą spornego lokalu. Odnosząc się do zarzutu braku w aktach wyroku eksmisyjnego, organ odwoławczy wyjaśnił, że wyrok taki nie jest konieczny w niniejszej sprawie, wobec istnienia prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] r., sygn. akt [...] o przysądzeniu własności spornego lokalu. Zgodnie bowiem z treścią art. 999 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.) prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń, bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Z kolei co do zarzutu pozostawienia rzeczy w lokalu przy ul. [...] w R. (w tym w piwnicy) organ odwoławczy wyjaśnił, że opuszczenie lokalu nie musi być powiązane z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal. Pozostawienie w nim rzeczy nawet o charakterze osobistym nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w danym lokalu. Odnosząc się natomiast do zarzutu odebrania odwołującej prawa uczestnictwa w oględzinach lokalu przy ul. [...] w R. wskazał, iż organ meldunkowy nie może bowiem zmusić właściciela lokalu do udostępnienia go innej osobie. Prawa strony wynikającego z art. 79 § 2 Kpa, nie można tak rozumieć, że daje ono prawo wstępu na cudzą nieruchomość bez zgody jej właścicieli. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach B. S. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy w postaci art. 7 w zw. z art. 77 Kpa i art.80 Kpa, polegające na nie ustaleniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Uzasadniając podniesiony zarzut skarżąca wskazała, że nie opuściła lokalu dobrowolnie, lecz została z niego bezprawnie usunięta. Nadto wskazując, że w piwnicy lokalu pozostawiła swoje rzeczy, które nie zostały jej wydane przez komornika. Zakwestionowała również możliwość przeprowadzenie wobec jej osoby eksmisji bez wydania przez sąd powszechny wyroku eksmisyjnego. Nadto podniosła dodatkowo zarzut naruszenia art. 79 § 2 Kpa, poprzez uniemożliwienie jej udziału w oględzinach lokalu przeprowadzonych przez organ. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] w całości podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącej z urzędu, poparł osobistą skargę B. S. i zaakcentował najistotniejszej jego zdaniem argumenty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r., którą organ wymeldował B.S. z pobytu stałego w R. przy ul. [...]. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz. U. z 2016r., poz. 772 z późń. zm.). Zgodnie art. 35 powołanej ustawy organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Nie budzi obecnie żadnych wątpliwości, że zameldowanie ma charakter ściśle ewidencyjny i nie wiąże się z prawem do lokalu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2005r., sygn. akt IV SA/Wa 627/05, publ. LEX nr 186653 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/G1 695/14).). Z kolei decyzja o wymeldowaniu potwierdza jedynie, iż osoba wymeldowana opuściła miejsce dotychczasowego pobytu bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się również, że opuszczenie miejsca pobytu stałego (opuszczenie lokalu) musi mieć charakter dobrowolny i trwały, by można było dokonać wymeldowania, przy czym za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 30 listopad 2012r., sygn. akt II OSK 1369/11, LEX nr 1291933, wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 771/11, LEX nr 1252181). Zatem brak cechy dobrowolności nie zawsze stanowi przeszkodę do wymeldowania. Przykładem tego jest wykonanie eksmisji osoby zamieszkałej w lokalu na podstawie wyroku sądu wykonanego przez komornika. Dochodzi wówczas do przymusowego opuszczenia miejsca pobytu o charakterze najczęściej trwałym, skutkujące powstaniem obowiązku wymeldowania ( podobnie wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012r., sygn. akt II OSK 2398/10, LEX nr 1123128). W niniejszej sprawie skarżąca twierdzi, że nie opuściła miejsca zameldowania dobrowolnie, bowiem została wyrzucona z mieszkania przez komornika, bez wyroku eksmisyjnego. Jednocześnie sama nigdy nie złożyła deklaracji o opuszczeniu miejsca zamieszkania. Organ odwoławczy uznał natomiast, że skarżąca od momentu eksmisji komorniczej w dniu [...] r. faktycznie nie zamieszkiwała w miejscu zameldowania, a po opuszczeniu lokalu nie miała już prawnej możliwości powrotu do lokalu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, iż wykonanie w drodze egzekucji wyroku eksmisyjnego nie wyłącza dobrowolności opuszczenia lokalu, pomimo, że jest w tych działaniach element przymusu. Chodzi bowiem o przymus dozwolony prawem i stosowany wyłącznie w sytuacji, w której dłużnik nie wykonuje samodzielnie nałożonego na niego tytułem wykonawczym obowiązku. Zatem faktyczne wykonanie przez komornika eksmisji z zajmowanego lokalu, skutkowało powstaniem podstawy do wymeldowania skarżącej. Wskazać również należy, że organ meldunkowy nie jest uprawniony do dokonywania oceny prawidłowości wykonanej eksmisji. Zasadnie przy tym organ odwoławczy powołał treść art. 999 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Nie ulega wątpliwości, że takie postanowienie o przesądzeniu w niniejszej sprawie zostało wydane przez Sąd Rejonowy w R.. Zatem zarzut skargi w tym zakresie uznać należało za bezzasadny. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo doszedł do przekonania, że opuszczenie przez skarżącą miejsca zameldowania na pobyt stały miało charakter dobrowolny. Prawidłowo też organ odwoławczy ocenił, że opuszczenie lokalu przez skarżącą miało charakter trwały, bowiem skarżąca od [...] r. w przedmiotowym lokalu nie mieszka i lokal ten nie stanowi jej centrum życiowego, czemu zresztą sama skarżąca nie przeczy. Świadczy o tym również fakt, że od momentu opuszczeniu lokalu zamieszkuje pod innym adresem. Bez znaczenia w sprawie pozostaje fakt, że część rzeczy należących do skarżącej znajduje się jeszcze w piwnicy przynależnej do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, bowiem wbrew twierdzeniom skarżącej nie świadczy to o skoncentrowaniu spraw życiowych w mieszkaniu z którego została eksmitowana. Odnosząc się do zarzutu uniemożliwienia skarżącej udziału w oględzinach lokalu stwierdzić należy, że prawa strony wynikające z art. 79 § 2 Kpa nie można tak rozumieć, że daje ono prawo wstępu do cudzego lokalu mieszkalnego bez zgody jego właściciela, co naruszałoby art. 140 K.c. oraz inne przepisy rangi konstytucyjnej (art. 21 ust.1 i art. 64 Konstytucji RP). Organy bowiem nie mają takiej możliwości, aby wbrew woli właściciela lokalu spowodować wejście do lokalu innej osoby, nawet jeżeli jest stroną postępowania. W tej sytuacji brak udziału skarżącej w kwestionowanych oględzinach nie niweczy skutków prawnych tej czynności i nie może stanowić podstawy do kwestionowania poczynionych przez organ w toku tych czynności ustaleń ( por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2017r. sygn. akt II OSK 1225/15, LEX nr 2237700). Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 z późn. zm.), skargę oddalił.